چرا به روانشناس مراجعه نمیکنیم؟
ادمین ۵
عضو هیات علمی گروه روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز با بیان اینکه نامرئی بودن بیماریهای روانی یکی از علتهای مراجعه نکردن به کارشناسان این حوزه برای درمان آن است، گفت: بیماری روحی مانند یک خزنده در جان انسان پیش میرود و به چشم ندیدن آن باعث غفلت افراد در مراجعه به مشاور یا روانشناس میشود.
دکتر کیومرث بشلیده با اشاره به ۹ اردیبهشتماه روز روانشناسی و مشاوره اظهار کرد: حفظ و تامین سلامت روان و کیفیت زندگی، از دلایل اهمیت روانشناسی هستند؛ انسان در زندگی با اضطراب، افسردگی و حالتهای خلقی متفاوتی مواجه میشود و نیاز است این عواطف را بشناسد و با آنها کنار بیاید و این وظیفه روانشناسی است که این آگاهی و دانش را به فرد اعطا کند تا بتواند آنها را کنترل کند.
وی ادامه داد: روانشناسی میتواند در مدیریت بحران و مشکلات زندگی مانند طلاق، شکستهای عاطفی و شکستگیها یا اتفاقهای دیگری که در زندگی رخ میدهد، به انسانها کمک کند تا از آسیبهای روحی در امان بمانند. همچنین میتواند با دادن خودآگاهی و افزایش رشد فردی، این توانایی را ایجاد کند تا بتوانند ارزشها و نیازهای خود را تشخیص دهند و مبتنی بر آنها در زندگی طی طریق کنند و با مشکلات جدی مواجه نشوند.
عضو هیات علمی گروه روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز گفت: روانشناسی میتواند به بهبود رابطه بین فردی، مشاوره خانواده، زوجدرمانی و اصلاح الگوهای ارتباطی ناسالم که بین زوجین و خانواده اتفاق میافتند کمک کند و نقش چشمگیری در کاهش این اختلالها داشته باشد.
وی افزود: انسانها حداقل ۱۲ سال در محیطهای آموزشی مشغول هستند یا ممکن است سالهای زیادی در یک فضای شغلی مشغول به کار باشند. روانشناسی کمک میکند افراد بدانند چگونه در این محیطها از آسیب فردی جلوگیری کنند و به موفقیت تحصیلی یا شغلی برسند.
بشلیده با اشاره به تاثیر منفی «انگ اجتماعی» در تصمیم افراد برای مراجعه به روانشناس ادامه داد: یکی از مهمترین مشکلاتی که جلوی افراد را از مراجعه به روانشناس میگیرد، ترس از «انگ اجتماعی» و قضاوت است. هنوز پیشرفتهای فرهنگی در بعضی جوامع ایجاد نشده است تا مسائل روانشناختی را مانند مسائل جسمی در نظر بگیرند و به آسانی به روانشناس مراجعه کنند.
وی بیان کرد: کاهش انگ اجتماعی مرتبط به سلامت روان و اینکه افراد برای مراجعه به روانشناس و مشاور تردید نکنند، از اهمیت بالایی برخوردار است. همه باید به این آگاهی برسند که واژه «دیوانه» که گاه عامه مردم در قبال افراد دچار به اختلالهای روانی به کار میبرند، موضوعیت ندارد. باید دانست که مشابه مشکلات جسمانی مانند حساسیت که باعث آبریزش بینی میشود و فرد برای درمان آن به آسانی دارو مصرف میکند، روانشناسی هم میتواند این آگاهی را به انسان بدهد که مشکلات روانشناختی نیز بخشی از وجود ما هستند و باید آنها را بپذیریم تا بتوانیم آنها را کنترل کنیم.
عضو هیات علمی گروه روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز گفت: رسانهها هم باید در این خصوص اطلاعرسانی کنند تا مردم مسائل روانشناختی را مانند مسائل جسمانی جدی بگیرند. انگ اجتماعی بیماریهای روانی در کشور ما به آسانی میتواند زدوده شود، زیرا در جوامع دیگر هم این امر انجام شده است.
وی ادامه داد: نامرئی بودن بیماریهای روانی یکی دیگر از علتهای مراجعه نکردن به کارشناسان این حوزه برای درمان آن است؛ این اختلالها برخلاف بیماریهای آشکاری مانند فشارخون یا شکستگی پا، به راحتی دیده نمیشوند. بیماری روحی مانند یک خزنده در جان انسان پیش میرود و به چشم ندیدن آن باعث غفلت افراد در مراجعه به مشاور یا روانشناس میشود.
بشلیده گفت: یکی دیگر از مشکلاتی که جلوی مردم را از مراجعه به مشاور میگیرد، کمبود متخصص است. کمبود متخصصان روانشناسی در ایران در این موضوع نقش دارد و افراد اطیمنان ندارند که به چه کسی مراجعه کنند. درجهبندی روانشناسان از لحاظ تخصص و دانش حرفهای کار سادهای نیست و این موضوع باعث ایجاد پیچیدگیهای متعددی میشود.
وی افزود: اولویتبندی سلامت جسمی در سیاستگذاری مسئولان از دیگر مشکلاتی است که در کاهش مراجعه مردم به مشاور و روانشناس موثر است. وقتی بیمهها حمایت نمیکنند، هزینه سنگینی پیش روی مردم قرار میگیرد و از پس پرداخت هزینههای ویزیت روانشناسان برنمیآیند؛ ازسوی دیگر هم هزینه ویزیت روانشناس از متخصصان حرفهای نیز بالاتر است زیرا روانشناس زمان بیشتری صرف درمان میکند.
چه علائمی نشان میدهد که وقت مراجعه به روانشناس است؟
این روانشناس گفت: هر زمان که یک آشفتگی یا نگرانی ما و کارکرد اجتماعی ما را تحت تاثیر قرار دهد یا در تعامل با اطرافیان یا حتی در تعامل با خانواده با چالش مواجه شویم وقت مراجعه به روانشناس رسیده است.
وی ادامه داد: اگر مشاهده کردیم که فعالیتهایی که قبلا با لذت انجام میدادیم را اکنون انجام نمیدهیم یا اینکه وظایف مشخص شغلی و خانوادگی خود را به تاخیر میاندازیم و آنها را دنبال نمیکنیم، به این معنی است که از اضطراب یا کمالگرایی منفی رنج میبریم و زمان مراجعه به روانشناس است.
آیا همه افراد به مراجعه به روانشناس نیاز دارند؟
بشلیده گفت: با اطمینان میتوان گفت که همه افراد به روانشناس احتیاج دارند اما اهداف این مراجعه در افراد متفاوت است. ممکن است یک شخص برای حل مشکل اضطراب خود و فرد دیگری برای حل مشکل ارتباطی با همسر یا دوستان خود در جامعه به روانشناس مراجعه کند.
وی اضافه کرد: برخی افراد میخواهند ترقی کنند و به مرحله شکوفایی برسند یا به موقعیتهای شغلی بهتری دست یابند و یا دانشجویان و دانشآموزانی که میخواهند برنامههای مطالعهای را تدوین و تنظیم کنند تا بتوانند در تحصیل خود به دانشگاه سطح بالا برسند؛ روانشناس به این افراد کمک میکند تا مراحلی که برای پیشرفت باید بگذرانند را پیدا کنند.
