سینماگران کهگیلویه و بویراحمد باید فیلم‌سازی گروهی را یاد بگیرند

هدیه سادات میرمرتضوی-خبرجنوب/ رضا دانش‌پژوه متولد یاسوج و فیلم‌ساز است. با این هنرمند عرصه‌ی سینما از دغدغه‌های فیلم‌سازی‌اش تا جایگاه سینمای یاسوج و تعریف سینمای تجربی صحبت کردیم که گفته‌هایش در ادامه می‌آید.

کانی‌مانگا؛ آغازگر راه

داتش‌پژوه مسیر علاقه‌اش را به فیلم‌سازی این‌طور ترسیم می‌کند: «هنرجوی فیلم‌سازی انجمن سینمای جوانان ایران هستم و علاقه‌ام به فیلم‌سازی‌، قطعا با فیلم دیدن شروع شد. ولی اولین فیلمی که حس خوبی در من ایجاد کرد کانی‌مانگا ساخته‌ی مرحوم سیف‌الله داد بود. ما برای سینما رفتن از روستا به شهر می‌رفتیم و در این مسیرِ فیلم دیدن علاقه درست شد که در ادامه با آشنا شدن با انجمن سینمای جوانان ایران مسیر تازه‌ای شکل گرفت. بعد از آموزش‌های انجمن به هندوستان رفتم و آن‌جا در مدرسه‌ی فیلم و تلویزیون پونای هند آموزش فیلم‌سازی را گذراندم. اولین فیلمی که ساختم یک کار داستانی به مدت زمان ۹ دقیقه به اسم همه‌ی زندگی‌ام بود که در جشنواره‌ی فیلم سنندج جایزه‌ی بهترین فیلم‌نامه را کسب کرد. بعد از آن فیلم‌های نیهال، عروس بلوط، آنجلینا، حجم تراکم، آدم و حوا، ایلی‌ها، تکانه و انبساط جاذبه را تولید کردم. فیلم‌هایی که ساخته‌ام هرکدام در جشنواره‌های متعددی حضور داشتند و جوایزی کسب کردند. از جمله تندیس برگ زرین بهترین فیلم تجربی از چهل و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران.»

سینما ویترین هر کشور است

این هنرمند درباره‌ی جایگاه و اهمیت سینما که آن را از سایر هنرها متمایز می‌کند، ابراز می‌دارد: «سینما یک ابزار قدرت است. تقریبا با حسابی سرانگشتی می‌توان فهمید کشورهای دارای سینمای مطرح، در تمام ابعاد دارای قدرت بیشتری نسبت به کشورهای فاقد سینما هستند. این بدیهی است که سینما در میان هنرها حرف اول هر کشور را می‌زند چرا که ویترین آن کشور هم محسوب می‌شود.» دانش‌پژوه درباره‌ی مضامین فیلم‌هایش که ناشی از دغدغه‌های اوست این‌طور می‌گوید: «تقریبا تمام فیلم‌های من به انسان می‌پردازد و بقیه‌ی فیلم‌سازی‌ام را هم در این مسیر ادامه می‌دهم. حالا این انسان ممکن است بهش ظلم شده باشد یا تنها باشد یا موضوعِ مشکل او، بهانه‌ای برای ساخت فیلم من باشد.»

سینمای تجربی یک سینمای دائم‌التغییر است

دانش‌پژوه به عنوان فیلم‌سازی که در حوزه‌ی فیلم تجربی فعالیت داشته و عنوان کسب کرده درباره این نوع سینما توضیح می‌دهد: «سینمای تجربی یک سینمای دائم‌التغییر است و ماهیت آن به گسترش زبان سینما کمک می‌کند. امروزه در ایران نگاه به سینمای تجربی پر دقت‌تر از دهه‌ی قبل است‌. هرچند گاهی داوری‌ها آن را به عقب رانده اما با سرعت در حال پوست‌اندازی و پیشنهادات جدید به سینمای بدنه است.» وی که در حال حاضر مشغول نگارش یک فیلم‌نامه‌ی سینمایی است تا در تابستان ۱۴۰۵ فیلم‌برداری شود درباره‌ی اولویت‌بندی‌اش برای نویسندگی و کارگردانی می‌گوید: «برای یک کارگردان، کارگردانی و نویسندگی در هم تنیده است. ولی همیشه اول متن متولد می‌شود و سپس با تولدش الزامات تولید را مهیا می‌کند. من در واقع تهیه‌کنندگی در سینما را هم انجام می‌دهم و هیچ تفاوتی میان علایقم نیست. همه‌ی آن‌ها روی پرده باشکوهند.»

یاسوج فیلم‌ساز زن ندارد

از این هنرمند می‌خواهم درباره‌ی جایگاه یاسوج در عرصه‌ی فیلم‌سازی در سطح کشور و مشکلات این شهر در حوزه‌ی سینما بگوید. «فیلم‌سازی در همه جای دنیا کار پر زحمت و پر دردسری است و فقط مختص شهر یاسوج نیست. اما یکی از مشکلات سینمای یاسوج این است که فیلم‌ساز زن ندارد و امیدوارم با آموزش‌های مناسب فیلم‌ساز زن هم وارد عرصه‌ی تولید شود. برای زنان استان، کار سختی است که فیلم بسازند. اما این راه باید آغازی داشته باشه تا مسیر مشخص شود. دیگر این‌که فیلم‌سازها باید یاد بگیرند حمایت‌های سازمان‌ها را از دست ندهند و برای بهبود فیلم‌هایشان کار گروهی انجام دهند. مزیت کار گروهی نسبت به تنها تولید کردن قطعا در خروجی نهایی اثر، خودش را نشان می‌دهد. اما اساسا استان ما به آموزش بیشتر نیاز دارد و باید نگاه مسئولین انجمن سینمای جوانان ایران به کهگیلویه و بویراحمد حمایتی و ادامه‌دار باشد تا به نتیجه برسد.»