زندگی، شرافت و دیگر هیچ

هدیه سادات میرمرتضوی-خبر جنوب/ «استاد فرهیخته و گران‌مایه جناب آقای غلامرضا مالک‌زاده! با سلام و احترام؛ با نهایت احترام و امتنان، بدین‌وسیله از سال‌ها مجاهدت علمی، حرفه‌ای و اخلاقی جنابعالی در عرصه‌‌ی خبر، خبرنگاری و روابط عمومی تقدیر می‌شود. تلاش‌های ماندگار شما در تربیت نسل‌های متعدد از فعالان رسانه‌ای استان، تجربه‌های گران‌بهای حرفه‌ای، سرمایه‌ای ارزشمند برای فضای رسانه‌ای استان فارس و مناطق هم‌جوار بوده است. بی‌تردید نقش اثرگذار شما در سال‌های خدمت به عنوان دبیر منطقه هشت خبرگزاری جمهوری اسلامی و نیز در جایگاه استادی و راهنمایی دلسوز برای خبرنگاران و دانشجویان، برگ زرینی در تاریخ رسانه‌‌ی این دیار به شمار می‌رود.» این‌ها بخشی از متن لوح تقدیری است که با دستان مدیری جوان به پیش‌کسوت رسانه‌ی استان تقدیم می‌شود. مهدی رنجبر در همان حال، این لحظه را لحظه‌ای ارزشمند می‌خواند و تمام تلاش‌های استاد مالک‌زاده را در عرصه‌‌ی رسانه پاس می‌دارد. حالا بغض در صدای فعال سابق رسانه‌ای هم پیچیده و چشمان میزبانان و میهمانان ابری است.

احتیاط، استناد، انتشار

در کوچه‌پس‌کوچه‌های شیراز، انتهای یکی از کوچه‌های امیرکبیر، خانه‌ی مردی است که امیرکبیروار، سال‌ها در عرصه‌‌‌ی ارتقاء رسانه‌ی استان کوشیده است. هیچ‌کس از او خاطر‌‌ه‌ای تلخ ندارد و بی‌دلیل نیست، یک گروه دوازده نفره همراه با مهدی رنجبر، داوطلب این دیدار شده‌اند. خانه‌ی استاد خودمانی و صمیمی است و کلام مهربانش طعم همان شیرینی‌هایی را می‌دهد که همسرش، سخاوت‌مندانه تعارف می‌کند. استاد، خبرنگاران را پند می‌دهد: «توصیه‌ام به شما این است که دنبال خبر بروید نه تبلیغ و این دو را از هم تفکیک کنید. خبر این است که وقتی چیزی را می‌شنوید احتیاط کنید و با تحقیق جلو بروید. ولی اگر چیزی را شنیدید، فوری قبول کردید، این تبلیغ است نه خبر. تبلیغ یعنی فریاد بزن. خبر یعنی فریاد نزن، احتیاط کن، استناد کن و سپس بنویس. خبرنویسی جدید همین است: احتیاط، استناد، انتشار.» مالک‌زاده در قسمت دیگری از صحبت‌های خود از ترویج سواد رسانه‌ای در بین مردم می‌گوید که با کمک رسانه‌ها و اداره‌ی ارشاد می‌تواند میسر شود. «روزانه بر سردر اداره‌ی ارشاد یا در روزنامه‌های استان، فقط یک جمله در راستای ارتقای سواد رسانه‌ای عموم جامعه بیان شود. مثلا: هرکس باید در حوزه‌ی مسئولیت خود اظهارنظر کند. این، بهترین روش برای آموختن به مردم است بی‌آنکه هزینه‌ چندانی داشته باشد.»

دغدغه‌هایی از جنس رسانه

«شما یک عمر شرافتمندانه زندگی کردید، زحمت کشیدید و چقدر مدیر و خبرنگار و اصحاب‌رسانه زیر دست شما یاد گرفته‌اند. خدا شما را برای ما حفظ کند. وقتی خبر کسالت‌تان را شنیدم مشتاق دیدارتان شدم. نام و یاد و چهره‌تان همیشه در خاطرم بوده است و با دیدن‌تان، حال خوبی نصیب همه‌مان شد.» این‌ها را مهدی رنجبر می‌گوید. در حالی‌که صمیمانه وضعیت جسمانی استاد را جویا می‌شود که مدتی می‌شود درگیر بیماری است. حالا صحبت جمع، درباره‌ی سختی کار خبرنگاران است و شرایط بغرنجی که برای این قشر از جامعه وجود دارد. رنجبر از تلاش و سختی کار خبرنگاران در دوره‌ی جنگ برای حفاظت از کیان میهن تقدیر می‌کند. استاد مالک‌زاده با اصالتی خرمشهری خاطرات اولین آشنایی‌اش با اداره‌ی «فرهنگ و هنر» را مرور می‌کند که با مهربانی متولیان همراه بوده است. وی پیشنهاداتی هم برای مدیرکل ارشاد دارد: «به جنابعالی با توجه به تلاش‌هایی که دارید، پیشنهاد می‌کنم مرجعیت استان فارس در کل ایران و حتی جهان به عنوان مرکز فرهنگ که از قرن ششم تا الان بوده است حفظ شود. هرجا اسم فارس و شیراز می‌آید، بر فرهنگ و هنر این دیار تأکید می‌شود؛ از دوران خواجوی کرمانی تا سعدی و حافظ و قاآنی و وصال شیرازی.» وی از دغدغه‌های دیگرش می‌گوید: «می‌توانیم مرکز مطالعات رسانه‌های جنوب کشور را در شیراز راه‌اندازی کنیم. فراخوان همکاری اعلام و نیروهایی را از سراسر کشور برای تولید محتوا جذب کنیم تا توسط افراد مسلط به زبان‌های دیگر، دانش رسانه‌ای‌مان را به‌روز و جهانی کنیم.» مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز از این ایده‌ها استقبال می‌کند.

ورک‌شاپ آموزشی با حضور استاد مالک‌زاده

سجاد خسروانیان رییس مرکز خبر ایرنای فارس نیز در این دیدار می‌گوید: «آقای مالک‌زاده بیش از سه دهه فعالیت مستمر در خبرگزاری ایرنا داشته‌اند و دبیری جنوب کشور در اختیار ایشان بوده و بخش اعظمی از خبرنگاران، تربیت‌یافته‌ی مکتب ایشان هستند. دبیران فرهیخته و کارکشته‌ای که همه صاحب سبک‌اند. در دانشکده‌ی خبر شیراز نیز بسیاری از فعالین رسانه شاگردی ایشان را کرده‌اند.» وی به سابقه‌ی استاد در حوزه‌ی تدریس اشاره می‌کند و مهدی رنجبر پیشنهاد می‌دهد با کمک ایشان در تابستان، یک ورک‌شاپ آموزشی همگانی برای خبرنگاران در حد وسیع تدارک دیده شود. پویا محسنی نیز که فعال رسانه‌ای استانداری است، بیماری‌هایی که طی این سال‌ها با آن‌ها دست‌وپنجه نرم کرده است می‌گوید و استاد را که از دیار خرمشهر است نماد مقاومت و ایستادگی می‌خواند و تأکید می‌کند: «دنیا خیلی کوچک است و عمر خیلی کوتاه. چیزی که می‌ماند کشته‌ها و نوشته‌هایمان است. به‌جز کار تخصصی، من از شما مهربانی و کمک به همکاران آموختم. رسانه شرف، وجدان و تجربه می‌خواهد. تجربه کسب می‌شود ولی وجدان باید ذاتی باشد. مثل چیزی که شما دارید.»

تقدیم لوح‌تقدیر و دسته‌گلی رنگارنگ به پیش‌کسوت رسانه‌ی استان، همراه با عکس یادگاری، پایان‌بخش این محفل صمیمانه است. برنامه‌ای در ادامه‌ی سلسله ملاقات‌های مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی با مفاخر فرهنگی هنری استان و تکریم آنان که مایه‌‌ی دلگرمی است و نشانه‌ی قدرشناسی.