هفت دروازه شیراز؛ میراثی که تنها یکی از آن باقی مانده است
شیراز، شهر شعر و تاریخ، روزگاری با دروازههایی شناخته میشد که ورودیهای اصلی این شهر را شکل میدادند؛ اما امروز از آن مجموعه باشکوه، تنها «دروازه قرآن» باقی مانده و دیگر دروازهها به خاطرهای در تاریخ تبدیل شدهاند.
ادمین ۵
خبرجنوب- شهر شیراز در گذشته دارای چندین دروازه تاریخی بوده که نقش مهمی در ساختار شهری، امنیت و هویت فرهنگی این شهر ایفا میکردند. این دروازهها نهتنها مسیرهای ورودی و خروجی شهر را مشخص میکردند، بلکه بهنوعی نماد استقبال از مسافران نیز به شمار میرفتند.
بر اساس منابع تاریخی، تعداد دروازههای شیراز در دورههای مختلف متفاوت بوده و حتی در برخی دورهها به بیش از ۸ دروازه نیز میرسید. با این حال، در حافظه تاریخی و میان مردم، «هفت دروازه» بهعنوان معروفترین مجموعه شناخته میشوند.
این دروازهها شامل: دروازه قرآن، دروازه اصفهان، دروازه سعدی، دروازه قصابخانه، دروازه کازرون، دروازه شاهداعیالله و دروازه باغشاه هستند که هر یک در مسیرهای مهم ارتباطی یا مناطق شاخص شهر قرار داشتند.
در این میان، «دروازه قرآن» بهعنوان مشهورترین و تنها دروازه باقیمانده، جایگاه ویژهای دارد. این بنا نخستینبار در دوره آلبویه ساخته شد و بعدها در دوره زندیه بازسازی شد.
قرار دادن قرآن بر فراز این دروازه، با هدف تبرک و حفاظت از مسافران انجام میشد و همین موضوع به شهرت آن افزوده است.
سایر دروازههای شیراز اما در گذر زمان و با توسعه شهری، تخریب شدند و امروزه تنها نام و موقعیت تقریبی آنها در حافظه تاریخی شهر باقی مانده است. بهطوریکه برخی از این مکانها هنوز هم با نام همان دروازهها شناخته میشوند.
دروازههای قدیمی شیراز علاوه بر کارکرد دفاعی، نشاندهنده مسیرهای ارتباطی مهم این شهر با مناطق اطراف مانند اصفهان، کازرون و کوار بودهاند و هر کدام بخشی از هویت تاریخی شیراز را شکل میدادند.
امروزه تنها «دروازه قرآن» بهعنوان یادگاری از آن مجموعه تاریخی پابرجاست و سایر دروازهها به بخشی از تاریخ شفاهی و هویت فرهنگی شیراز تبدیل شدهاند؛ میراثی که یادآور شکوه گذشته این شهر است.
