هزینه‌های ترمز بریده

مرجان دهقانی- «خبرجنوب»/ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ است؛ گرمای شیراز کم‌کم خودش را نشان می‌دهد، اما رانندگان تاکسی ۱۳۳ این روزها به جای کولر، با التهاب قیمت‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کنند. آنها می‌گویند در حالی که هزینه تعمیرات و لوازم یدکی تا سه برابر افزایش یافته، نرخ کرایه همچنان مربوط به سال قبل است و تأیید نرخ‌های جدید ماه‌ها طول می‌کشد.

 یک راننده تاکسی با درآمد حداکثر روزانه یک میلیون و پانصد هزار تومان، برای تعویض دیسک و صفحه باید ۱۸ میلیون تومان هزینه کند. امروز پای صحبت‌های چند تن از رانندگان و مدیرعامل تاکسی‌های ۱۳۳ شیراز نشسته و از مشکلاتشان برای مردم و مسئولان می گوییم.

مجتبی چمن، راننده تاکسی ۱۳۳، با گلایه از وضعیت معیشتی رانندگان تاکسی می گوید:  ما راننده ها قدرت خرید لوازم یدکی و تعمیر ماشین هایمان را نداریم. این مشکل فقط مال من نیست، بلکه دغدغه همه راننده هاست. به عنوان مثال  قبل از عید، دیسک و صفحه را شش، هفت میلیون می گرفتیم، اما الان شده دوازده و نیم میلیون. بدتر از آن، اجرت تعویضش شده پنج میلیون تومان. یعنی اگر دیسک و صفحه یک راننده تاکسی از کار بیفتد، باید هجده میلیون تومان توی جیب داشته باشد. از کجا بیاورد؟ 

همه چیز دو و سه برابر شده، اما کرایه ها خیر و می گویند مردم با افزایش کرایه سختی می کشند.

هر چیزی که برای تعمیر یا تعویض نیاز داریم، چند برابر شده. مثلاً دیروز رفتم گاز کولر بزنم، هفت میلیون قیمت خورد. مگرما چقدر درآمد داریم؟ اگر خیلی هم زرنگ باشیم و ماشین اذیت نکند، تا شب می توانم یک میلیون و پانصد هزار تومان کار کنیم. 

چمن با تأکید خواست که این جمله در روزنامه قید شود که  کسی چندان  به فکر ما نیست. لطفاً بنویسید که یکی از ضعیف‌ترین اقشار لان رانندگان تاکسی هستند.

فکر می کنند با دادن یک ماشین قسطی، ما میلیاردر شدیم. ماشین من سمند سورن پلاس است، سال ۱۴۰۳ گرفتمش، تا الان خودم صد میلیون خرجش کردم. هر بیست‌هزار کیلومتر تسمه تایم رد کرده که شش میلیون خرج من شد.

من نمی‌خواهم ناله کنم، ولی درد زیادی داریم. کاش می‌شد مستقیم با مسئولان صحبت کنیم. من به نمایندگی از همه راننده‌های تاکسی می‌گویم: لطفاً با دیگر راننده‌ها هم صحبت کنید، چون درد همه ما یکی است. این فقط درد من نیست که بقیه راحت باشند.

در ادامه، با کریم سعادت، رئیس هیئت مدیره تاکسی‌سیم (۱۳۳) گفت‌وگو کردیم. او درباره ساختار این سازمان توضیح داد  

ما یک تعاونی داریم در پوشش تاکسی ۱۳۳ که زیر نظر سازمان حمل‌ونقل است. شرکت توسعه طراوت متولی این کار است و بنده اخیراً به عنوان رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل ۱۳۳ منصوب شده‌ام. 

رانندگان تاکسی در همه شرایط سخت، از کرونا گرفته تا جنگ و تعطیلی واحدها، پای کار بودند. وقتی همه به پارکینگ رفته بودند، رانندگان تاکسی در خیابان‌ها ماندند تا جابه‌جایی مردم قطع نشود. در زمان جنگ که با مشکل اپراتورها مواجه بودیم، خودمان مسافر می‌بردیم و می‌آوردیم تا کسی دچار مشکل حمل‌ونقل نشود. 

۱۳۳ از نظر جابه‌جایی حالت اورژانسی دارد. مسئولان استان به خوبی می‌دانند که از لحاظ امنیت و اطمینان، حتی خانواده‌هایشان به بنده زنگ می‌زنند. باور کنید گاهی به آنها می‌گوییم ماشین نداریم، اما حاضرند سه‌چهارم ساعت صبر کنند تا ما برسیم.» 

سعادت با اشاره به تأخیر در ابلاغ نرخ کرایه‌ها ادامه می دهد یک سال و سه ماه از سال گذشته می‌گذرد. تورم به جایی رسیده که همه می‌بینند، اما نرخی که پارسال اعلام شد، امسال باید تجدید می‌شد. این نرخ رفته فرمانداری برای تأیید، و چندین ماه طول می‌کشد تا بررسی و ابلاغ شود. الان عملاً شرایط جنگی است. در تهران از اول فروردین نرخ‌ها اعمال می‌شود، اما در شیراز سه، چهار ماه بعد — یعنی همین الان — نرخ‌ها ابلاغ می‌شود آن هم بسیار پایین. 

رانندگان با این همه تورم و هزینه‌های زندگی، از تعویض روغن و لاستیک گرفته تا بیمه و لوازم ماشین، می‌گویند: ما در هزینه‌ها ماندیم، چه کار کنیم؟

در ادامه این گفت‌وگو، مسعود صحراییان، یکی دیگر از رانندگان تاکسی ۱۳۳، درباره مشکلات این قشر زحمتکش چنین گفت:

در حال حاضر با گرانی لوازم یدکی و تعمیرگاه، گران شدن بیمه ماشین، عوارض خودرو، و حتی بیمه خودِ رانندگان تاکسی دست‌وپنجه نرم می‌کنیم. ضمن اینکه هیچ نظارت و کنترلی روی کسانی که این خدمات را ارائه می‌دهند وجود ندارد.

قاعده اش این است که ابتدای هر سال، همان طور که حقوق اکثر ادارات، شرکت‌ها و کارخانه‌ها طبق تعرفه اداره کار اضافه می‌شود، نرخ تاکسی‌ها هم تغییر کند. متأسفانه الان وارد اردیبهشت ماه شده‌ایم و هیچ اتفاقی نیفتاده. ما شرکتی هستیم که متعلق به خودِ راننده‌هاست و پرسنلی داریم که حقوقشان بر اساس اداره کار است. حقوق آنها از طریق آبونمانی تأمین می‌شود که رانندگان پرداخت می‌کنند. این مبلغ مشخص است و صرف اجاره‌بهای ساختمانی می‌شود که شهرداری در اختیارمان گذاشته و حقوق حدود دوازده نفر پرسنل. حالا که نرخ اضافه نشده، برای پرداخت حقوق این پرسنل هم دچار مشکل می‌شویم.»

صحراییان درباره توقع رانندگان از مسئولان گفت:

ما هر سال این توقع را داریم که مسئولان محترم قیمت‌گذاری، مثل همه ارگان‌های دیگر، تعیین تکلیف کنند که با چه نرخی در سال جدید کار کنیم. شرکت‌ها و ادارات، هزینه خدماتی که به ما می‌دهند — چه بیمه ماشین، چه مکانیک و تعمیرگاه — را از اول سال با نرخ جدید از ما می‌گیرند. اما ما رانندگان تاکسی متأسفانه باید چندین ماه با قیمت سال قبل بگذریم تا نوبت برسد هزینه ایاب‌وذهاب ما کمی بیشتر شود. باید هزینه خدماتی که می‌گیریم بیشتر شود تا بتوانیم از عهده این اعداد بربیاییم.»

وی افزود:چند ماه اول سال همیشه برای ما پرچالش است. نرخی که تعیین می‌شود، مثلاً مربوط به تابستان یا زمستان سال ۱۴۰۳ است، در حالی که الان سال ۱۴۰۵ هستیم. یک نمونه ساده: وقتی کرایه‌ها اضافه شد، برای هر ماشین حدود هشتصد هزار تومان اضافه درآمد داشتیم، اما الان هزینه‌ها حدود سه میلیون تومان بیشتر شده. یک لاستیک پارسال اردیبهشت چهار و نیم میلیون بود، الان رسیده شانزده میلیون تومان. هیچ حمایتی هم از هیچ دستگاهی نداریم. فقط در شرایط سخت می‌گویند خدمات بدهید، اما حمایت در حد صفر. حتی نیامده‌اند سوال کنند این شرایط را چطور می‌گذرانید؟»

صحراییان با اشاره به تأمین لاستیک گفت:برای خرید یک جفت لاستیک باید چند جا برویم بپرسیم دارند یا نه، می‌دهند یا نمی‌دهند؟

او درخواست خود را این گونه بیان کرد:حداقل تمام دستگاه‌های ذیربط — صنعت و معدن، فرمانداری، استانداری، شهرداری — می‌توانند به راحتی کانالی برای خدمات به خانواده شهر شیراز بزنند. چون این خدمات برای تمام مردم است، نه به صورت خصوصی. مواقعی که از ما کار می‌خواهند، می‌گویند شما خودروی خدمت‌رسان به شهر هستید؛ اما وقتی می‌خواهند به ما خدمات بدهند، می‌شویم تاکسی‌های خصوصی که باید صفر تا صد هزینه‌ها را خودمان بدهیم. هزینه خدمات تعمیرگاهی در یک سال گذشته سه برابر شده، اما هزینه‌ای که از مردم می‌گیریم هیچ تغییری نکرده. عمده مشکل ما همین است.»

صحراییان در پایان تأکید کرد:ما شرایط را درک می‌کنیم و نمی‌خواهیم دستگاه‌ها و شهر را دچار چالش کنیم که مشکلات چند برابر شود. اما امیدواریم و توقع داریم حداقل به مشکلات ما رسیدگی شود. همان طور که همه اصناف می‌توانند اول سال به دستمزد واقعی خود برسند، با ما هم مثل بقیه برخورد کنند. این تنها توقعی است که داریم