دل خوش سیری چند؟!

سهیلا رفیعی نژاد - «خبرجنوب»/ اگر چه برخی با ویدیوها و پیام های مثبت اندیشی و از این قبیل به خصوص در فضای مجازی سعی می کنند بذر امید را بین دوستان و هم گروهی های خود بپاشند؛ اما وقتی با جوانان به خصوص دانشجویان و یا تازه فارغ التحصیلان هم کلام می گردید، شاید متوجه نا امیدی بیشتری بین آنها بشوید. در این خصوص در واقع نوجوانان و جوانان تاثیرعمیق تر و بیشتری از خانواده و جامعه و دوستان می گیرند و بخش عمده ای از ناامیدی بین آنها بازخورد همان تاثیر است. اما واقعا دلایل اصلی این حجم از نا امیدی چیست و آیا خانواده و جامعه می توانند در کاهش و یا کنترل آن (حتی در شرایط فعلی که با رکود اقتصادی و مشکلات اجتماعی دست و پنجه نرم می کنیم)، تاثیرمثبت بگذارد؟  و این وضعیت در فارس چگونه است ؟

استاد جامعه شناسی دانشگاه شیراز در این خصوص به «خبرجنوب» می گوید: البته وضعیت ناامیدی در جوانان موضوعی نیست که فقط در یک منطقه مانند فارس اتفاق افتاده باشد و برآمده از یک حس در سطح ملی است.

مدیریت خانواده هم شرط است

دکتر اصغر میرفردی تصریح می کند: در مجموع یک سری شرایط ساختاری شامل کمبودها، ناهماهنگی ها، تعارض ها و بی تناسبی ها در بخش های گوناگون باعث این وضعیت شده است.  در این باره اگر چه خانواده هم خود قربانی است اما والدین و دیگر اعضا می توانند در شرایط نامطلوب ساختاری مدیریت بهتری داشته باشند و تاثیر شرایط ساختاری را در خانواده کاهش دهند. اما در این خصوص اگر مهارت، امکانات و توانایی لازم را نداشته باشند، والدین خودشان هم ممکن است  تحت تاثیر شرایط ساختاری قرار گیرند و گاهی هم مانند تماشاچی عمل کنند.

کمبودها یکی از دلایل اصلی در دامن زدن به نا امیدی ها 

این استاد دانشگاه شیراز در ادامه با اشاره به نقاط ضعفی که باعث افزایش ناامیدی در بین جوانان کشور و از جمله فارس شده می گوید: کمبودها یکی از دلایل اصلی در دامن زدن به نا امیدی ها در بین قشر جوان و دانشجو است، مثلا وقتی در فرصت های شغلی کمبود داریم؛ امکانات زیر ساختی، امکانات رفاهی فراغتی و حتی امکانات آموزشی در حدی که انتظار می رود نیست، برخی مواقع یک سری تعارضات اتفاق می افتد.

مدیریت اجتماعی منسجم نیست

میرفردی همچنین در گفت و گو با «خبرجنوب» با بیان اینکه ما هنوز به یک حالت منسجمی دست نیافته ایم عنوان می کند: رویکرد در مدیریت اجتماعی نامطلوب است و ما هنوز به یک حالت منسجمی در این خصوص دست نیافته ایم و در این باره خوانش منسجمی نداریم.

آموزش با نیازهای امروز تناسبی ندارد

 او می گوید: مسئله بی تناسبی ها هم از دلایل این وضع (افزایش ناامیدی) در بین جوانان است؛ در این خصوص آموزش به ویژه آموزش عالی ما از نظر کیفی و کمی با نیازهای امروز جامعه تناسبی ندارد و متاسفانه تلاشی هم صورت نمی گیرد که تناسب را ایجاد کنند. میرفردی اضافه می کند: مثلا بیشتر متقاضیان کنکور تجربی هستند و در این گروه شرکت می کنند و در آمار کنکور اخیر هم کاملا مشهود بود. در عین حال برخی رشته های اصولی و پایه که باید چرخ صنایع را بچرخاند را کم تقاضا و کم اثر کرده ایم؛ علت هم این است که افراد تشنه درآمد هستند.

عضو هیات علمی بخش جامعه شناسی دانشگاه شیراز می گوید: در این باره هر قدر جامعه بیشتر درگیر بحران اقتصادی باشد، عاملی که بیشتر در جهت گیری افراد تعیین کننده می باشد، عامل اقتصادی است و جوان می خواهد شغلی را انتخاب کند که یک شبه ره صد ساله را برود. در واقع شرایط بیمار گونه ایست، که تناسب را هم به هم زده است. علاوه بر این حس آشففتگی را به همراه خواهد داشت، که باعث نا امیدی هم می شود.

خشونت ها یکی از دلایل نا امیدی

میرفردی در ادامه با تاکید بر تاثیر تعارضهای یاد شده بر افزایش ناامیدی عنوان می کند: در کنار تعارض ها، یکی دیگر از دلایل ناامیدی، خشونت های موجود در جامعه است، به طوری که این امر آستانه تحمل  افراد را پایین می آورد و مردم را نسبت به آینده ناامید می کند.

 عضو هیأت علمی دانشگاه شیراز همچنین در خصوص وضعیت ناامیدی در بین دانشجویان می گوید: متاسفانه 10 تا 15 سال قبل این حس را کمتر می دیدیم، اما در حال حاضر درصد قابل توجهی از دانشجویان انگار فقط جسم آنها سر کلاس است؛ وقتی هم  به علت افت تحصیلی آنها را فرامی خوانیم، می گویند من اصلا انگیزه ندارم!

نگاه جزیره ای وجود دارد

میرفردی با اشاره به اینکه متاسفانه ما مدیریت اجتماعی نداریم عنوان می کند: حتی اگر مدیریت اجتماعی هم داشته باشیم، جزیره ای نگاه میکنیم، یعنی زمانی که می خواهیم به آموزش فرد بپردازیم به شرایط خانواده اش نگاه نمی کنیم و بر عکس در حالیکه شرایط جامعه به عبارتی شرایط موزاییکی است و به هم ربط دارد. با توجه به مسایل یادشده، حتی گاهی خود دانشجو هم نمی داند برای چه به دانشگاه آمده و برای برخی هم اهمیتی ندارد مشروط می شوند یا نه ...

جوان ناامید در آینده اثر بخش نخواهد بود

عضو هیات علمی بخش جامعه شناسی دانشگاه شیراز همچنین در خصوص عواقب ناامیدی بین جوانان در کشور و از جمله فارس به «خبرجنوب» می گوید: جوانی که چشم انداز مثبتی برای خود نمی بیند، اثر بخشی سودمندی هم برای جامعه در آینده نخواهد داشت. به همین دلیل و برای بهبود وضعیت یادشده  در سیاست گذاری ها و مدیریت اجتماعی نیاز به بازنگری داریم. چشم انداز مثبتی دیده نمی شود. پیامد آن ناامیدی نسل جوان می شود.

میزان نا امیدی بین جوانان کنترل شود

میرفردی اضافه می کند: در عین حال اگر بخواهیم وضعیت را حداقل در کوتاه مدت و یا به صورت مسکن وار بهبود بخشیم باید با خانواده ها و افرادی که با نسل جوان در ارتباط و تعامل هستند، گفت و گو شود و این وضعیت را از عادی انگاری درآورد. این استاد دانشگاه شیراز می گوید: باید به آنها مشاوره داده شود که این کمبودها را گذرا جلوه دهند و به آنها بگویند باید افراد تلاش نمایند وخود را به دست حوادث نسپارند و به آینده  فکر کنند.

رسانه ها با واقع نگری با مردم صحبت کنند

استاد دانشگاه شیراز همچنین می گوید: به منظور کاهش ناامیدی بین جوانان در مباحث میان مدت نیز آموزش را نباید رها کنیم. علاوه بر این رسانه ها باید با  واقع نگری با مردم صحبت کنند. او تصریح می کند: در حال حاضر درصد قابل توجهی از مباحث منتشر شده با واقعیت جامعه همخوان نیست . علاوه بر این سریال ها هم بازگوی شرایط جامعه نمی باشد و  تبلیغات ما سراسر دارد خانواده هایی را ترسیم می کند که همه چیز دارند و اوضاع شان روبراه است ؛ و فقط مانده اند کدام عطر و ادکلن را مصرف کنند!

جزیره ای سیاستگذاری نکنیم!

میرفردی می گوید: ما باید به تعامل بین خرده نظامهای مختلف جامعه فکر کنیم و جزیره ای سیاست گذاری نکنیم. بی توجهی به این قضیه نامطلوب است و در واقع هزینه واقعی را مردم می دهند؛ همچنین این وضعیت ناامیدی آتش زیر خاکستر و نگران کننده است.

عضو هیأت علمی بخش جامعه شناسی دانشگاه شیراز در ارایه راهکارهایی به منظور کاهش ناامیدی بین جوانان تاکید می کند: هماهنگی بین بخش ها و نهادهای اجتماعی برای آینده جوانان در کشور و استان باید بیشتر گردد، و پیامدهای اجتماعی قوانین و سیاست هایی که چیده می شود در نظر گرفته شود و تک بعدی فکر نکنند.

میرفردی با اشاره به افزایش مهاجرت جوانان نیز می گوید: هر قدر جوانان بیشتر مهاجرت کنند آنهایی که مانده اند در کشور ناامیدتر می شوند؛ چون احساس می کنند اگر شرایط مناسبت تر بود بقیه هم می ماندند. در عین حال باید شرایطی فراهم گردد که انگیزه ماندگاری در کشور افزایش یابد.  در آن خصوص باید به صدای نسل جوان، فریادها و نیازهای آنها توجه گردد.