پرخوری عصبی چگونه قابل مدیریت است؟

کارشناس ارشد تغذیه بالینی دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به اینکه استرس و اختلال استرس پس از سانحه می‌تواند به پرخوری عصبی منجر شود، مجموعه‌ای از راهکارهای تغذیه‌ای و رفتاری برای کنترل این وضعیت ارائه کرد. 

آیدا نجفی، شنبه ۲۳ خرداد در نشست دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: استرس ناشی از جنگ یا به‌طور دقیق‌تر اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) می‌تواند به بروز پرخوری عصبی ناشی از فشار روانی و اضطراب منجر شود.

وی در تشریح این اختلال اظهار کرد: در پرخوری عصبی، فرد در مدت کوتاهی مقدار زیادی غذای پرکالری، چرب و شیرین مصرف می‌کند، به‌گونه‌ای که غذا با سرعت بالا خورده شده و تمرکز چندانی بر طعم و مزه وجود ندارد. این وضعیت می‌تواند در بلندمدت به افزایش وزن، مشکلات قلبی‌عروقی و اختلالات هورمونی منجر شود.

نقش پروتئین در کاهش پرخوری عصبی

کارشناس ارشد تغذیه بالینی دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به اهمیت مصرف پروتئین در آغاز وعده‌های غذایی افزود: توصیه می‌شود ابتدا بخش پروتئینی غذا مصرف شود؛ چراکه این کار به تنظیم اشتها کمک کرده و احتمال پرخوری عصبی را کاهش می‌دهد. همچنین مصرف صبحانه‌های حاوی پروتئین بیشتر می‌تواند در کنترل این وضعیت مؤثر باشد.

نجفی ادامه داد: ترکیباتی مانند تخم‌مرغ، پنیر و نان سبوس‌دار، ماست یونانی همراه با جو دوسر و گردو، یا عدسی و لوبیا گرم از گزینه‌های مناسب برای ایجاد احساس سیری سریع‌تر هستند.

اهمیت نظم در وعده‌های غذایی

وی با تأکید بر ضرورت مصرف منظم وعده‌های غذایی گفت: هیچ‌یک از وعده‌های غذایی نباید حذف شود و رعایت نظم در خوردن غذا به همراه مصرف دو تا سه میان‌وعده در طول روز می‌تواند از بروز گرسنگی شدید و پرخوری ناگهانی جلوگیری کند.

کارشناس ارشد تغذیه بالینی دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: انتخاب حجم مناسب غذا در وعده‌های اصلی نیز نقش مهمی در کنترل اشتها دارد.

میان‌وعده‌های هدفمند و نقش آب در کنترل اشتها

نجفی در ادامه با اشاره به اهمیت میان‌وعده‌های کوچک و سیرکننده اظهار کرد: ترکیب‌هایی مانند یک عدد میوه به همراه چند عدد بادام، کراکر با پنیر کم‌چرب یا هویج همراه با حمص می‌تواند به کنترل اشتها کمک کند.

کارشناس ارشد تغذیه بالینی دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین نوشیدن آب کافی را در طول روز ضروری دانست و گفت: کم‌آبی بدن می‌تواند منجر به ایجاد اشتهای کاذب شود.

مدیریت میل ناگهانی به غذا با تغییر رفتار

وی افزود: زمانی که میل شدید به خوردن ایجاد می‌شود، معمولاً یک موج هیجانی کوتاه‌مدت در حال وقوع است. اگر فرد بتواند در این لحظه به جای خوردن، به فعالیت‌هایی مانند دوش آب گرم، پیاده‌روی، گوش دادن به موسیقی یا نوشتن احساسات خود روی آورد، شدت این میل کاهش می‌یابد.

کارشناس ارشد تغذیه بالینی دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تأکید کرد: این رفتارها به بدن کمک می‌کند راه‌های جایگزین برای آرام‌سازی هیجانات را یاد بگیرد.

نقش آگاهی از احساسات در کنترل پرخوری

نجفی در ادامه گفت: برای کنترل پرخوری عصبی لازم است فرد پیش از شروع رفتار پرخوری، احساس خود را شناسایی کند و از خود بپرسد در آن لحظه چه احساسی دارد؛ مانند ناراحتی، خشم، خستگی یا تنهایی.

وی افزود: نام‌گذاری احساسات به ذهن کمک می‌کند آن‌ها را مدیریت کرده و از رفتارهای هیجانی مانند پرخوری جلوگیری کند. این تمرین یکی از اصول مهم در کنترل و درمان پرخوری عصبی محسوب می‌شود.