مرام پهلوانی گمشده ورزشگاه‌ها

تماشاگران در فوتبال دنیا به دو بخش تقسیم می‌شوند؛ دو آتیشه، که جانشان بسته به نتایج تیم محبوبشان است و معمولی‌ها که فوتبال را برای لذت می‌بینند، نه برای زجر کشیدن!

به گزارش علی جمشیدپور خبرنگار «خبرجنوب»، چند روز پیش اتفاقی افتاد که بارها پیش آمده و تمامی کسانی که برایشان ادب و احترام جایگاه ویژه ای دارد، آن را نقد کرده اند.

پرسپولیس و تراکتور در جام حذفی در تبریز به مصاف هم رفتند که پس از یک ماراتن طولانی، در ضربات پنالتی قرمزپوشان تبریز به مرحله بعد صعود کردند. اما این تمام ماجرا نیست و حواشی این دیدار مانند خود بازی داغ و پرماجرا بود.

شادی‌های جنجالی بازیکنان دو تیم پس از به ثمر رساندن گل و در ضربات پنالتی، به قولی کل کل کردن در زمین به سکوها هم کشیده شد و رفتارها و کلمات ناشایستی به یکی از پیشکسوتان فوتبال ایران بیان شد که جا دارد بیشتر به آن پرداخته شود.

 شجاع خلیل زاده مدافع سابق پرسپولیس که چند فصلی است برای تراکتوری‌ها به میدان می‌رود و حالا هم کاپیتان نماینده تبریز است، گذشته از درگیری‌های لفظی زیاد در طول این دیدار، پس از مسجل شدن صعودشان، با کپی برداری از شادی حسین کنعانی زاده کاپیتان و امین کاظمیان بازیکن پرسپولیس، چندین دقیقه و با شوری تمام به کل کل‌ها پاسخ داد.

علیرضا بیرانوند هم که همواره جایگاه ویژه ای برای خود در مرکز حواشی رزرو می‌کند از این رفتارها دور نماند و با برخی حرکات و سخنانی که به زبان آورد به زعم خیلی از کارشناسان، حرمت تیم سابقش را نگه نداشت. البته در این بین شجاع در رسانه‌ها از رفتارهای ناشایستی که سال گذشته در تهران با خودش و بیرانوند شد گله داشت و گفت: «چرا فصل قبل زمانی که در ورزشگاه آزادی، تماشاگران پرسپولیس به من و علیرضا فحش مادر دادند کسی چیزی نگفت و انتقاد نکرد!؟ من تنها جواب بازیکنان پرسپولیس را دادم که برای تحریک هواداران تراکتور دست به چنین حرکاتی زدند».

تا به اینجای کار همه چیز مصداق «زدی ضربتی، ضربتی نوش کن» است که البته از ملی پوشان و باتجربه‌های ورزش انتظار بیشتری می‌رود ولی نکته ای در این میان نهفته است و آن هم توهین‌هایی است که از جانب تماشاگران به ورزشکاران، مربیان، پیشکسوتان، داوران و ... روا می‌شود. اینکه در جایگاه تماشاگران، نمی توان هر شعاری داد صحت دارد، چرا که لیدرها می‌بایست برای بیان آن تأییدیه دهند. گرچه موارد نادری هم وجود دارد که تماشاگران به صورت خودجوش و در لحظه هیجان زده می‌شوند و شعارهایی می‌دهند که می‌توان آن را کنترل کرد اما در کل شعارها توسط لیدرها تنظیم و برای اجرای آن برنامه ریزی می‌شود، که این جای بسی تفکر دارد!

در دیدار حساس پرسپولیس و تراکتور، شعاری داده شد که دل جامعه ورزش را به درد آورد؛ توهین به کریم باقری اسطوره متانت و شخصیت فوتبال ایران!آقا کریم که خودش ترک زبان است، در این دیدار مورد مخاطب توهین‌های هواداران همشهری اش واقع شد تا جایی که خیلی‌ها معتقدند در آن بعد از ظهر، تماشاگران تبریز در حالی که از شادی صعود در پوست خود نمی گنجیدند اما خیلی چیزها را باختند؛ مانند احترام، ادب و ... .

گرچه کریم باقری در پاسخ به این سئوال که آیا از آنچه باشگاه تراکتور، شعارها علیه ترک‌زبانان عنوان کرده، خجالت‌زده شده؟ گفته زمانی که به عنوان یک ترک‌زبان از سوی هواداران تراکتور در تبریز به همراه علی دایی مورد اهانت قرار گرفت، خجالت کشیده است. همانطور که از صحبت‌های باقری مشخص است، این آزردگی ریشه در سال‌های قبل دارد ولی بررسی این نوع رفتارها و هنجارشکنی‌های لغوی، همچنین عدم تأثیر گذر زمان بر پیشرفت سطح فرهنگ و شعور اجتماعی نباید نادیده گرفته شود و لذا اهمیت به اصل پهلوانی به عنوان یکی از مقوله‌های مهم ورزش می‌تواند آینده ای روشن تر در این زمینه به دنبال داشته باشد.

متأسفانه چنین رفتارهایی گذشته از مباحث اقتصادی و مشکلات جامعه، ریشه در فقر فرهنگی باشگاه‌ها و کانون‌های هواداری دارد؛ باشگاه‌ها و کانون‌هایی که با صفت فرهنگی تاسیس می‌شوند و در عرض چند سال نتیجه گرایی برایشان اولویت شده و فرهنگ سازی رنگ می‌بازد.

این معضل که سرآغازش را می‌توان خط مشی مسئولین دانست، بار منفی زیادی به جامعه تحمیل می‌کند و وقتی هواداران در یک قالب کوچک مانند ورزشگاه در کنار هم به شکستن هنجارهای رفتاری می‌پردازند در ادامه نیز برای از بین بردن مفاهیم انسانی، نگرانی نخواهند داشت!

با اینکه جوانان علاقه مند به ورزش چشمشان به ورزشکاران مطرحی است که عمدتاً به عنوان الگو نیز معرفی می‌شوند و از حرکات و رفتار آن ها سرمشق می گیرند، اما این مدیران ورزشی هستند که در رأس هرم فرهنگ سازی می توانند از بروز چنین ناهنجاری هایی جلوگیری کنند. در پایان می بایست در نظر داشته باشیم که فحاشی و بی احترامی سنخیتی با ورزش ندارد و هرچه زودتر بساط این سیاست نادرست برچیده شود، مسیر رشد و ارتقای ورزش هموار خواهد شد.