«قلب تپنده» در محاصره تماس‌های بی‌مورد

مرجان دهقانی- «خبرجنوب»/ مرکز دیسپچ اورژانس که تکنسین‌ها آن را «قلب تپنده مدیریت بحران‌های پیش‌بیمارستانی» می‌نامند، در حالی شبانه‌روز جان صدها بیمار را نجات می‌دهد که آمار مزاحمت‌های تلفنی در اورژانس فارس در بحرانی‌ترین ماه سال (اسفند ۱۴۰۴) با جهش ۹ درصدی به ۸ هزار و ۵۹ تماس رسید. یعنی روزانه بیش از ۲۶۰ تماس مزاحم فقط در یک استان.

در همین زمینه، مسعود عابد، رئیس مرکز اورژانس استان فارس با اشاره به نقش کلیدی دیسپچ در مدیریت مأموریت‌های امدادی گفت: مرکز ارتباطات دیسپچ به‌معنای «اعزام و هدایت» است و در اورژانس، مسئولیت دریافت، پردازش و مدیریت درخواست‌های امداد را برعهده دارد. کارشناسان این واحد از لحظه تماس تا اعزام آمبولانس و حتی تا زمان رسیدن نیروها به محل حادثه، ارتباط مستقیم با تماس‌گیرنده و تیم‌های عملیاتی دارند.

وی با بیان اینکه مراکز دیسپچ اورژانس فارس مجهز به فناوری‌های نوین ارتباطی، GPS و نرم‌افزارهای مدیریت بحران هستند، افزود: کارشناسان این مرکز با آموزش‌های مستمر در حوزه مدیریت استرس، تریاژ تلفنی و کمک‌های اولیه، آماده‌اند تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن، بهترین تصمیم را برای نجات جان بیماران بگیرند.

رئیس اورژانس فارس با تشریح مراحل تریاژ تلفنی اظهار کرد: در گام نخست، تماس‌های اضطراری توسط کارشناسان آموزش‌دیده پاسخ داده می‌شود و اطلاعات حیاتی مانند مکان دقیق حادثه، نوع مشکل و وضعیت مصدومان ثبت می‌شود. سپس با ارزیابی سریع شدت حادثه و تعداد مصدومان، اولویت‌بندی انجام می‌گیرد تا مشخص شود کدام مأموریت نیازمند اعزام فوری است.

دکترعابد ادامه داد: در مرحله بعد، با استفاده از سامانه‌های مکان‌یابی و نقشه‌های آنلاین، نزدیک‌ترین آمبولانس یا تیم امدادی به محل حادثه هدایت می‌شود و کارشناسان دیسپچ در طول مسیر با نیروهای عملیاتی در ارتباط هستند. همچنین در موارد حساس مانند ایست قلبی یا خفگی، کارشناسان ما قبل از رسیدن نیروها، اقدامات حیاتی از جمله CPR را به تماس‌گیرنده آموزش می‌دهند تا جان بیمار حفظ شود.

وی با اشاره به نقش هماهنگی دیسپچ با مراکز درمانی نیز گفت: این مرکز علاوه بر هدایت مأموریت‌ها، با بیمارستان‌ها و مراکز درمانی هماهنگ می‌کند تا مصدومان بر اساس سطح مراقبت مورد نیاز، به نزدیک‌ترین و مناسب‌ترین مرکز منتقل شوند.

دکتر عابد با ارائه آمار تماس‌های مزاحم گفت: در سال ۱۴۰۳، در مجموع یک میلیون و ۱۶۸ هزار و ۳۹۱ تماس با سامانه ۱۱۵ برقرار شد که از این تعداد ۵ هزار و ۳۴۷ تماس مزاحم بود. در سال ۱۴۰۴ نیز یک میلیون و ۱۲۲ هزار و ۶۷۲ تماس تلفنی ثبت شد که از میان آنها ۵ هزار و ۹۳۶۲ مورد مزاحمت تلفنی گزارش شد. وی افزود: هرچند آمارها نشان‌دهنده کاهش ۸ درصدی تماس‌های مزاحم نسبت به سال قبل است، اما این موضوع همچنان بسیار جدی و نگران‌کننده است.

به گفته رئیس اورژانس فارس، نگران‌کننده‌تر اینکه فقط در اسفندماه ۱۴۰۴، همزمان با شرایط بحرانی و جنگ تحمیلی سوم، ۸ هزار و ۵۹ تماس مزاحم با اورژانس برقرار شد که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۹ درصد افزایش داشته است. وی تأکید کرد: این آمار نشان می‌دهد که هنوز هم برخی افراد با بی‌توجهی به عواقب کار خود، خطوط اورژانس را اشغال می‌کنند.

دکتر عابد با اشاره به اینکه  در ایست قلبی، یک تماس مزاحم ۳۰ ثانیه‌ای، یعنی ۳۰ نفس از یک بیمار گرفته می‌شود، تأکید کرد: سامانه ۱۱۵ برای شوخی، تست گوشی یا رفع دلخوری ساخته نشده است. اگر خط اشغال است، شاید جایی در همین لحظه، یک کودک خفه شده، یک راننده تصادفی یا یک سالمند سکته‌کرده، منتظر همان ثانیه‌هایی است که شما با یک تماس بی‌ مورد اشغال کرده اید.

رئیس مرکز اورژانس استان فارس ادامه داد:   دیسپچ اورژانس، بی‌تردید پیچیده ‌ترین و حساس ترین مرکز عملیاتی پیش‌بیمارستانی است. اما وقتی کارشناس آن به جای هدایت یک آمبولانس، مجبور شود با تماس‌گیرنده بی‌مورد بحث کند، آن قلب تپنده یک تپش خود را از دست داده است. شاید وقت آن رسیده که  فرهنگ‌سازی گسترده‌تر و حتی رهگیری خطوط مزاحم، جدی‌تر از همیشه در دستور کار قرار گیرد.