تلاش برای زنده‌سازی هنر ترکه بافی در داراب فارس

با گسترش استفاده از جعبه‌های چوبی و پلاستیکی، به جای لوده های سنتی داراب، هنر ترکه بافی نیز در این منطقه در آستانه فراموشی بود، اما اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی این شهرستان، با برپایی یک دوره آموزشی، تلاش خود برای زنده‌سازی این هنر صنعت را آغاز کرده است.

مردم روستای هدف گردشگری لایزنگان از دیرباز یا استفاده از هنر ترکه بافی، ظرف های لازم برای برداشت و انتقال انار و انگور از باغات دیم کوهستان‌های این روستا استفاده می‌ساختند.

این سبدها در اندازه‌ و شکل‌های مختلف با نام گرّه و لوده و با استفاده از ترکه درختچه بومی خه و بادام کوهی بافته می‌شده و دوام و استحکام بسیار خوبی داشت.

طی بیش از یک دهه گذشته، جعبه‌های چوبی و پلاستیکی، تا اندازه زیادی جای لوده و گره‌های سنتی را گرفت و بافت این ظرف‌ها نیز رونق خود از دست داد.

تلاش برای احیای هنر ترکه بافی

اکنون اداره‌ میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی داراب در ادامه تلاش‌های خود برای احیا و بازنده سازی صنایع دستی و هنرهای بومی، با برگزار یک کارگاه آموزشی سعی کرده مانع از فراموشی این هنر صنعت اصیل شود.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان داراب گفت: کارگاه آموزشی ترکه‌بافی با هدف احیای هنرهای فراموش‌شده در لایزنگان داراب برگزار شد.

علیرضا پرویزی با اعلام این خبر، گفت: ترکه‌بافی، شامل لوده‌بافی، گیره‌بافی و سبدبافی، یکی از هنرهای اصیل و دیرینه داراب است که در سال‌های اخیر به دلیل کاهش تولیدکنندگان، به‌تدریج از چرخه تولید خارج شده است.

او ادامه داد: از این رو تلاش کردیم با ایجاد بستر مناسب، روند بازآفرینی و ترویج این رشته را تقویت کنیم.

به گفته پرویزی، این دوره آموزشی به صورت رایگان و با استفاده از یکی از استادکاران باسابقه در روستای هدف گردشگری لایزنگان برگزار شد و ۳۰ هنرجو با مهارت‌های پایه و پیشرفته این رشته آشنا شدند.

مهارت سنجی نخستین هنرآموزان ترکه بافی در ۱۴۰۴

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی داراب گفت: پس از پایان آموزش نیز آزمون عملی برای هنرجویان برگزار شده تا پس از ارزیابی نهایی، کارت صنعتگری برای آنان صادر شود.

او اظهار کرد: توسعه آموزش‌های تخصصی و حمایت از هنرمندان محلی، بخشی از برنامه‌ریزی معاونتدصنایع دستی برای نگهداشت و احیای هنرهای سنتی شهرستان است.

پرویزی اضافه کرد: در آینده دوره‌های بیشتری در رشته‌های در حال فراموشی برگزار خواهیم کرد.

چشم‌انداز پیش روی هنرصنعت ترکه بافی

با توجه به دوام و کیفیت لوده و گره‌های های سنتی، احیای تولید این دست بافته‌های گیاهی با آموزش نسل جدید، می‌تواند از دست بافته های گیاهی را باز هم به باغات کوهستانی لازیزنگان و دیگر روستاهای این منطقه بازگرداند.

علاوه بر این، روزآمد سازی و کاربردری کردن ترکه بافی نیز می‌تواند این ظرف‌های گیاهی را به محصولاتی پرطرفدار در جامعه شهری رو روستایی تبدیل کند.

چنانکه یکی از بانوان حاضر در کارگاه ترکه بافی اخیر، به خبرنگار ایرنا گفت: با استفاده از آموخته‌های خود، ظروف کاربردی چون سبد میوه و نان بافته است.

او که دست بافته‌های خود را در بستر فضای مجازی به نمایش گذاشته و عرضه کرده است، گفت: تا کنون چند سفارش نیز برای بافت این ظرف‌ها دریافت کرده‌ام.

احیای هنرصنعت های بومی، علاوه بر ارزشمندی آن به عنوان عناصر هویتی، می‌تواند به اشتغال‌زایی و کسب درآمد برای جامعه روستایی نیز منجر شود.