قله های بی مرز اراده!

علی جمشیدپور - «خبرجنوب»/ ورزش جانبازان و توانیابان ایران یکی از پرافتخارترین عرصه‌های ورزشی کشور در سطح جهانی است؛ میدانی که در آن اراده، ایمان، و همت جای جسم و محدودیت را گرفته و پرچم افتخار ایران را بارها بر قله‌های جهان و پارالمپیک به اهتزاز درآورده است. این رشته‌ها نه‌تنها جنبه رقابتی دارند، بلکه سندی زنده از توانایی انسان در غلبه بر ناتوانی‌های جسمی و اثبات قدرت روح و ذهن می‌باشند.

از آغاز دهه ۱۳۶۰، با شکل‌گیری فدراسیون ورزش‌های جانبازان و معلولین در ایران، مسیر جدیدی برای توسعه ورزش حرفه‌ای افراد دارای معلولیت ایجاد شد. هدف آن، نه‌فقط شرکت در رقابت‌ها، بلکه ارتقای کیفیت زندگی، تعامل اجتماعی و باور به توانایی بود. ایران طی چهار دهه توانسته است در پارالمپیک‌ها و رقابت‌های جهانی به مقام‌های درخشان دست یابد و خود را در میان قدرت‌های بزرگ ورزش معلولین تثبیت کند.

آغاز شکوه در پارالمپیک

اولین حضور رسمی ایران در بازی‌های پارالمپیک به سال ۱۹۸۸ سئول برمی‌گردد. از آن زمان تا کنون، ورزشکاران ایرانی در رشته‌های متنوعی چون وزنه‌برداری، دوومیدانی، تیراندازی، والیبال نشسته، شنا و جودو افتخارات فراوانی کسب کرده‌اند. تاکنون ایران توانسته است در پارالمپیک‌های مختلف بیش از ۲۰۰ مدال رنگارنگ را به دست آورد؛ آماری که کشور را در رده قدرت‌های بزرگ این رویداد بین المللی قرار می‌دهد.

رشته‌هایی مانند والیبال نشسته مردان ایران سال‌هاست که بی‌رقیب در جهان پیش می‌روند و تیم ملی این رشته با چندین قهرمانی پارالمپیک و جهانی، یکی از پرافتخارترین تیم‌های تاریخ ورزش جانبازان است. همچنین وزنه‌برداری معلولین با چهره‌هایی چون زنده یاد سیامند رحمان، اسطوره بی‌بدیل این رشته، به نماد قدرت و غرور ملی تبدیل شده است. سیامند رحمان، نابغه‌ای از آذربایجان غربی، رکورد جهانی وزنه‌برداری را به شکلی جاودانه ثبت کرد؛ او توانست در پارالمپیک ریو ۲۰۱۶ وزنه باورنکردنی ۳۱۰ کیلوگرم را بالای سر ببرد و به قول خودش «ثابت کند ناتوانی وجود ندارد.»

نقش استان فارس در ورزش توانیابان

استان فارس نیز یکی از قطب‌های برجسته ورزش جانبازان و معلولین کشور به‌شمار می‌رود. شهر شیراز و شهرستان‌های اطراف، با دارا بودن مراکز ورزشی تخصصی، سالن‌های تمرینی مناسب و مربیان با تجربه، بستری مؤثر برای رشد استعدادهای ناب بوده‌اند.

در سال‌های اخیر، ورزشکاران فارس در رشته‌های تیراندازی با کمان، دوومیدانی، شنا، بسکتبال با ویلچر و وزنه‌برداری نقشی مهم در تیم‌های ملی کشور داشته‌اند. این استان بارها میزبان اردوهای آمادگی تیم‌های ملی پارالمپیکی بوده و سهم بالایی در ترکیب اعزامی ایران به رقابت‌های جهانی دارد. مربیان نامداری همچون رضا قنبری و هدایت مظفری نقش مؤثری در پرورش نسل جدید ورزشکاران پارالمپیکی فارس داشته‌اند.

علی‌اصغر جوانمردی؛ نماد اراده از فارس تا جهان

در میان چهره‌های درخشان این استان، نام علی‌اصغر جوانمردی با احترام ویژه‌ای برده می‌شود. او از قهرمانان نامدار پارالمپیک و یکی از اسطوره‌های ورزش ایران در رشته دوومیدانی است. جوانمردی متولد شیراز است و از نوجوانی با وجود محدودیت جسمی، قدم در مسیر ورزش گذاشت. نخستین حضور بین‌المللی او به مسابقات آسیا–اقیانوسیه بازمی‌گردد که موفق شد مدال طلا در ماده پرتاب وزنه را کسب کند و از همانجا نامش بر سر زبان‌ها افتاد.

افتخارات علی‌اصغر جوانمردی در سطح جهانی خیره‌کننده‌اند:

•     مدال طلای پارالمپیک لندن ۲۰۱۲ در رشته پرتاب وزنه
•     مدال طلای پارالمپیک ریو ۲۰۱۶ و ثبت رکورد جهانی جدید در همان رشته
•     مدال طلای مسابقات جهانی IPC در دوحه قطر در سال ۲۰۱۵
•     مدال نقره بازی‌های پاراآسیایی اینچئون ۲۰۱۴

    رکورددار آسیا و جهان در پرتاب وزنه

او در طول دوران حرفه‌ای خود بارها به عنوان بهترین ورزشکار مرد جانباز ایران معرفی شده و افتخار حضور در مراسم تجلیل ریاست‌جمهوری و وزارت ورزش را یافته است. جوانمردی نه‌فقط یک قهرمان ورزشی، بلکه الگوی اخلاق، فروتنی و پشتکار برای تمام ورزشکاران و جوانان است.

فلسفه ورزش در نگاه جوانمردی

علی‌اصغر جوانمردی بارها در مصاحبه‌های خود تأکید کرده است که «ورزش برای توانیابان، فقط مدال نیست؛ هویت و زندگی دوباره است.» او معتقد است هر تمرین، هر برد، و هر شکست، درس تازه‌ای از امید است. به باور او، حضور فرد دارای معلولیت در جمع ورزشکاران سالم می‌تواند تصویر جامعه را از مفهوم «ناتوانی» تغییر دهد؛ زیرا ورزشکاران پارالمپیکی ثابت می‌کنند توانایی فقط در جسم نیست، بلکه در اراده و ذهن است.

جوانمردی در مسیر موفقیت خود با دشواری‌های فراوانی روبه‌رو بوده؛ کمبود امکانات، نبود تجهیزات تخصصی، و موانع مالی از جمله این مسائل بودند. با این حال، او با همت مثال‌زدنی توانست مسیر را هموار کند و امروز خود از حامیان اصلی آموزش و پرورش ورزشکاران جوان در فارس محسوب می‌شود. بسیاری از شاگردان او در سال‌های اخیر به تیم ملی دعوت شده‌اند و نام فارس را بیش‌ازپیش در عرصه جهانی مطرح کرده‌اند.

استان فارس علاوه بر جوانمردی، ورزشکاران برجسته دیگری نیز در ترکیب تیم‌های ملی جانبازان دارد که هر یک مدال‌هایی در سطح آسیا و جهان کسب کرده‌اند. حضور پررنگ بانوان فارس در سال‌های اخیر نیز شایسته توجه است؛ زنانی که در مسابقات پارآسیایی و جهانی با نمایش قدرت بدنی و روحی خود، مرزهای کلیشه‌ای «ناتوانی» را شکسته‌اند و به الگویی برای بانوان سراسر کشور تبدیل شده‌اند.

پارالمپیک؛ جشن شکوه انسانیت

پارالمپیک برای کشور ایران، صرفاً صحنه‌ای برای رقابت نیست؛ بلکه جشنی از انسانیت و باور به توان انسان است. هر مدالی که توسط یک ورزشکار جانباز ایرانی کسب می‌شود، حاصل هزاران ساعت تمرین و روزهای سخت، اما سرشار از امید است. ورزشکارانی که روی ویلچر تمرین می‌کنند یا با یک دست، وزنه سنگین را بالا می‌برند، یادآور روحیه‌ای هستند که کشور ایران بارها آن را در تاریخ خود نشان داده است: «غلبه بر سختی با ایمان و اراده.»

امروز ایران در میان پنج کشور برتر آسیا در ورزش معلولین قرار دارد و امید می‌رود با افزایش حمایت‌های دولتی، توسعه زیرساخت‌ها و تربیت مربیان متخصص، این جایگاه در جهان نیز تثبیت شود.

آینده ورزش توانیابان فارس و ایران

با وجود پیشرفت‌های اخیر، هنوز راه زیادی برای توسعه کامل ورزش جانبازان در ایران باقی است. نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتر در فضاهای تمرینی، تجهیزات تخصصی و آموزش علمی مربیان احساس می‌شود. یکی از برنامه‌های مورد توجه فدراسیون در سال‌های آینده، افزایش حضور ورزشکاران نوجوان معلول از سراسر کشور در مسابقات مناطق و انتخابی‌های پاراالمپیکی است؛ اقدامی که می‌تواند نسل تازه‌ای از قهرمانان را تربیت کند. فارس، با پشتوانه فرهنگی و اخلاقی قدرتمند و مربیان باتجربه، از هم‌اکنون بخشی از این چشم‌انداز آینده است.

ورزش جانبازان و توانیابان ایران نه‌فقط عرصه مدال و رقابت، بلکه نمایشی از انسانیت، سخت‌کوشی و عشق به زندگی است. قهرمانانی چون علی‌اصغر جوانمردی، سیامند رحمان، ساره جوانمردی، نجمه خدمتی و ده‌ها ورزشکار دیگر نشان داده‌اند که محدودیت جسمی نمی‌تواند مانع رسیدن به قله‌های افتخار شود. آنان با تلاش خستگی‌ناپذیر، پرچم ایران را در میادین جهانی برافراشته‌اند و به ما یاد داده‌اند که توانایی واقعی، در قلب و اراده انسان نهفته است.

ورزش جانبازان و توانیابان فارس، نمونه‌ای زنده از این حقیقت است که “زیبایی ورزش، در پیروزی اراده بر محدودیت” معنا پیدا می‌کند؛ پیروزی‌ای که نام علی‌اصغر جوانمردی تا همیشه نماد آن خواهد بود.

در روزهایی که یافتن دلیلی برای حال خوب دشوار شده، عده ای مسیر پر پیچ و خم افتخارآفرینی را با اراده ای مثال زدنی می پیمایند تا با کسب یک مدال، برای لحظاتی دل یک ملت را شاد نمایند. یکی از این افراد علی اصغر جوانمردی است که در حال حاضر و در این شرایط بحرانی، به جد برای مسابقات پاراآسیایی در حال تمرین است.

«خبرجنوب»: در روزهایی که ورزش تعطیل است، شما تمرین می کنید؟

جوانمردی: برای ما چیزی تعطیل نشده. از همان روزهای ابتدایی آغاز جنگ تحمیلی، تمریناتم را با قدرت ادامه داده ام تا با قدرت در مسابقات ناگویای ژاپن و در ادامه مسابقات جهانی و پارالمپیک ظاهر شوم. البته اینکه من در ترکیب تیم ملی باشم یا نه، به نظر کادر فنی بر می گردد اما تا به امروز من همچنان تمام تلاشم را می کنم تا پرچم ایران را در میادین بین المللی به اهتزاز درآورم.

«خبرجنوب»: فارق از شرایط خاص دوران جنگ، تا چه اندازه از ورزشکاران جانباز و توانیاب حمایت شد؟

جوانمردی: عملکرد هیات در دوره های گذشته آنچنان تعریفی نداشت اما از دوره قبل تحت هدایت آقای مجید صباغ زاده بسیاری از مشکلات ورزشکاران حل شد و حتی در سال های سخت کرونا، هیچ کمبودی احساس نکردیم و حتی تمریناتمان با وجود قرنطینه سراسری، همچنان به قوت خود باقی بود. هم اکنون نیز هیات جانبازان و توانیابان فارس به ریاست آقای احسان غلامحسین پور که خود از قهرمانان این رشته است تمام تلاشش این است که ورزشکاران این رشته کمبودی احساس نکنند.

«خبرجنوب»: قول های مسئولین در زمان هایی که مقام کسب کرده اید تا چه اندازه محقق شده است؟

جوانمردی: مسئولین همیشه قول هایی می دهند که متأسفانه خیلی از آن ها تنها در حد وعده و عید است. ما از مسئولینی که برای رشد و رسیدن به جایگاه بالاتر قول های پوچ می دهند، توقعی نداریم. حنای مسئولین برای ما دیگر رنگی ندارد.

«خبرجنوب»: شرایط دو و میدانی جانبازان فارس چطور است؟

جوانمردی: در کل شرایط مطلوب است اما با توجه به اینکه به تازگی فدراسیون تحت عنوان پارادو و میدانی تشکیل شده و در آینده ای نزدیک هیات آن در سطح استان ها شکل می گیرد امیدواریم که این مسیر باعث رشد و ارتقای هرچه بیشتر این رشته در فارس شود.

«خبرجنوب»: استعدادهای فارس در این رشته می توانند جایگزین شایسته ای برای قهرمانانی همچون شما باشند؟

جوانمردی: صد در صد همینطور است و فارس با وجود استعدادهایی فراوانی که در ورزش دارد می تواند در تمامی رشته حرف های زیادی برای گفتن داشته باشد. اما نکته ای که باید از آن غافل نشویم همدلی و هم افزایی مربیان فارس است. شاید یکی از اساسی ترین مشکلاتی که باعث می شود رشد ورزش در فارس به مخاطره بیافتد، عدم همکاری مربیان استان با یکدیگر است. واقعیت ین است که برخی از مربیان نمی توانند ببینند ورزشکارانی که چند سال با آن ها کار کرده اند بخواهند در مسیری جدید و تحت هدایت مربی جدیدی فعالیت کنند و همین باعث می شود پیشرفت ورزشکار متوقف شده یا حتی به کلی ورزش را کنار بگذارد.قطعا برای تعالی ورزش در استان پهناور فارس، یکپارچگی و هم افزایی مربیان ورزشی نقشی اساسی خواهد داشت.

«خبرجنوب»: با توجه به سال ها فعالیت شما در ورزش، راهکار حل مشکلات ورزشی استان را چه می دانید؟

جوانمردی: یکی از عمده مشکلات بر می گردد به اخلاق و نگاه مردم همین استان. مثالی هست برای مردم فارس بالاخص شیراز استفاده می شود که می گویند «غریب نواز خودی گداز». متأسفانه اگر فردی از استان های دیگر وارد فارس شود حمایت آنچنانی از وی صورت می گیرد اما اگر همان فرد با همان استعداد یا حتی بیشتر از فارس باشد، آنچنان که باید و شاید مورد حمایت قرار نمی گرد.

«خبرجنوب»: چه تقاضایی از مسئولین دارید؟

جوانمردی: مهمترین بخش پیشرفت جامعه حوزه آموزش است که آن هم برمی گردد به رضایت و عملکرد مربیان. امیدوارم مسئولین با تدوین برنامه ای مدون در راستای ارتقای سطح حمایتی از مربیان زمینه ساز پیشرفت هرچه بیشتر فارس به خصوص در عرصه ورزش شوند.

«خبرجنوب»: سال ها در رابطه با بحث اشتغال درگیر بودید؛ حل شد؟

جوانمردی: بله. جا دارد از شهردار صدرا تشکر ویژه ای داشته باشم چراکه در شیراز با وجود این مقام های المپیکی و جهانی که کسب کرده بودم هیچ مسئولی حاضر به حمایت و فراهم آوردن شرایط کار برای من نشد اما شورای شهر و شهردار صدرا این معضل بزرگ را برای من رفع کردند و هم اکنون دارای شغل هستم.

«خبرجنوب»: تا چه زمانی در نظر دارید ورزش حرفه ای را ادامه دهید؟

جوانمردی: شاید تا 10 15 سال آینده و تا وقتی که توانایی جسمی دارم تلاش می کنم برای کشورم افتخارآفرین باشم.

«خبرجنوب»: بعد از دوران حرفه ای چه برنامه ای دارید؟

جوانمردی:در زمینه مربیگری فعالیت خواهم کرد.

«خبرجنوب»: صحبتی باقی مانده؟

جوانمردی: امیدوارم هرچه زودتر از این وضعیت و بحران خارج شویم تا مردم نازنین کشورم بتوانند پس از خروج از زیر بار مشکلات، نفس راحتی بکشند.