ملیکا قهرمانی؛ پژوهش‌گر و فعال فرهنگی: حضرت حافظ شعر نمی‌گوید بلکه فریاد می‌زند

ملیکا قهرمانی؛ پژوهش‌گر و فعال فرهنگی:  حضرت حافظ شعر نمی‌گوید بلکه فریاد می‌زند

هدیه سادات میرمرتضوی- همین‌طور که بیرون محوطه‌ی حافظیه، تعارفم می‌کند روی نیمکت بنشینم لبخند می‌زند و می‌گوید: «کار خدا را می‌بینید؟ می‌خواستم بروم که آن آقای پژوهش‌گر را دیدم و غرق صحبت شدیم. بعد، قسمت این بود شما بیایید و با هم گفت‌وگو کنیم.»

هوای شیراز با ادبیات آمیخته است

نامش ملیکا قهرمانی است و از تهران، ساکن شهر راز شده است. نویسنده و پژوهش‌گر ادبیات کهن فارسی و دکلماتور اشعار و متون ادبی فارسی که چهارماهی می‌شود پایتخت را ترک کرده تا سر از شهر عشق در بیاورد. «سال‌های پیش همیشه برای سفر به شیراز می‌آمدم ولی به خاطر ارادت خیلی زیادی که اول به حضرت سعدی و بعد به حضرت حافظ دارم الان در شهرک سعدیه شیراز ساکن شده‌ام و فکر نمی‌کنم دیگر بتوانم این‌جا را ترک کنم. چون کار من ادبیات هست و حال‌وهوای این شهر هم با ادبیات آمیخته شده است. وقتی وارد فضای آرام‌گاه حضرت سعدی می‌شوم هر دردی که داشته باشم را فراموش می‌کنم. این‌قدر که انرژی می‌گیرم و حالم خوب می‌شود.» با ذوق بی‌مانندی از نزدیکی محل زندگی‌اش با سعدیه می‌گوید و این‌که چقدر در ابتدا باور این حقیقت شیرین، برایش سخت بوده است.

حافظ همیشه جاوید

این بانوی پژوهش‌گر از کتاب تألیفی خود تحت عنوان «حافظ همیشه جاوید» این‌طور می‌گوید: «سال 1392 اثری نوشتم درباره‌ی مبارزات حضرت حافظ در مورد زُهد ریایی، علم سیاست و علم نجوم وی. بنا به دلایلی این کتاب در ابتدا مجوز نگرفت. سپس به‌طور اتفاقی با ناشری مطرح با عنوان پروفسور فاروق صفی‌زاده آشنا شدم که مدیر نشر ایران جام هستند. ایشان با تغییر نام کتاب، موفق به گرفتن مجوز شد. این کتاب مباحث جالبی دارد که تا پیش از این جسته‌و‌گریخته به آن پرداخته شده بود و من سعی کردم آن‌ها را بسط و گسترش دهم.»

دیوان حافظ کتاب تاریخ است

این بانوی مولف معتقد است: «در غالب اشعار حضرت حافظ، شخصیت‌ها حقیقت دارند و خیالی نیستند. به عنوان مثال در این کتاب به این‌که محتسب، شیخ و واعظ چه جایگاهی دارند؟ چرا حافظ قلندرها را به چالش می‌کشد اشاره کرده‌ام. همین‌طور موضوعی که به آن معتقدم و این است که از نظر خود من، دیوان حافظ کمتر به عشق پرداخته است. درست است که این کتاب، بعضی ابیات عاشقانه دارد، ولی می‌توان گفت حافظ یک نوع مورخ بوده و دیوانش کتاب تاریخ است.»

مبارز و سیاست‌مداری در کِسوت شاعر

او ادامه می‌دهد: «شما می‌توانید در بیت به بیت این اثر فاخر، وقایع تاریخی مهمی را مرور کنید. مثل مرگ ابواسحاق اینجو مشهورترین و آخرین فرمان‌روای آل اینجو که دردناک‌ترین مرگ‌ها هست و در میدان شهر شیراز به دار کشیده می‌شود. آغاز سلسله مظفر که امیرمبارزالدین موسس آن است و چه بر سر شیراز می‌آورد: درِ میخانه ببستند خدایا مپسند که در خانه‌ی تزویر و ریا بگشایند و یا پرداختن به این موضوع که چرا حافظ از شاه‌شجاع که باده‌گسار است به نیکی یاد می‌کند. تمام شخصیت‌های دوران حافظ ما‌به‌ازاء دارند و وجود خارجی داشتند.» این بانوی اهل ادب که برای ادامه‌ی فعالیت‌های فرهنگی‌اش در شیراز بسیار امیدوار است، در انتها تأکید می‌کند: «ارادت خاصی به حضرت حافظ دارم و ایشان را یک مبارز و سیاست‌مدار می‌دانم. همیشه می‌گویم حضرت حافظ شعر نمی‌گوید، بلکه فریاد می‌زند.»