یک سقوط بی‌سابقه

زینب دانشور- «خبر جنوب»/ صدای جنگنده و پهپاد که در گوش آسمان شهر پیچید، کمتر کسی فکر این را می‌کرد که تحولات سیاسی شعله ادامه فعالیت را خاموش کند اما جنگ آن هم در فصل سفر و گردشگری فتیله فانوس سفر را پایین کشید تا رمق را از صنعت گردشگری در فارس بگیرد. استانی که در نوروزها و اردیبهشت‌ها میزبان میلیون‌ها مسافر بود اما امسال با افتی کم‌سابقه در آمار اقامت و بازدید مواجه شد.

گرچه مفهوم واژه «بحران» را همگان می‌دانستیم اما در این شرایط مجهول و متفاوت بازتعریف مفهوم این واژه به یکی از مطالبات اصلی مدیران تبدیل شد.
معاون گردشگری و امور زیارت استانداری فارس در گفت‌وگو با «خبر جنوب» با تأکید بر نبود سناریوی از پیش تدوین‌شده برای مواجهه با شرایط اخیر، می‌گوید: در مدت زمان جنگ اخیر تمرکز خود را بر پایش مستمر وضعیت و گفت‌وگو با بدنه فعال گردشگری گذاشتیم تا ابعاد واقعی بحران احصا شود.
مهدی پارسایی با اشاره به برگزاری نشست‌هایی با هتلداران، تورگردانان، فعالان صنایع‌دستی و اقامتگاه‌های بوم‌گردی، توضیح می‌دهد: این گفت‌وگوها به درک دقیق‌تری از مسئله انجامید و در ادامه، موضوع در سطح کارشناسی با هدف برآورد کمی خسارت‌ها دنبال شد؛ رویکردی که پیش‌تر در چارچوب‌های رسمی مدیریت بحران کمتر مورد توجه قرار داشت.
او با نقد تمرکز دستورالعمل‌های ملی بر خسارت‌های فیزیکی، تصریح می‌کند: در حالی که اغلب بخشنامه‌ها معطوف به آسیب بناهاست، فارس پیشنهاد بازتعریف شاخص‌های بحران را مطرح کرده تا خسارت‌های حوزه خدمات، به‌ویژه گردشگری، نیز به رسمیت شناخته شود؛ موضوعی که در مکاتبه استاندار با رئیس‌جمهور پیگیری شده است.
به گفته پارسایی، برخلاف تصور، زیرساخت‌های تاریخی استان آسیب جدی ندیده و تنها یک بنای تاریخی دچار خسارت شده است، اما «بدنه خدمات گردشگری» با افتی کم‌سابقه مواجه است. او می‌گوید: برآوردها نشان می‌دهد فارس در بازه ۲۵ اسفند تا ۱۵ فروردین، حدود 5 همت عدم النفع متحمل شده است.
این مقام مسئول با ارائه تصویری روشن از عمق رکود، می‌افزاید: در حالی که نوروز گذشته بیش از سه میلیون نفرشب اقامت رسمی در استان ثبت شده بود، این رقم امسال به حدود ۱۰۵ هزار نفر رسید؛ یعنی کاهش ۹۶.۵ درصدی. آمار بازدید از اماکن تاریخی نیز وضعیتی مشابه دارد و مجموع بازدیدها حتی به اندازه یک روز سال گذشته در سایت‌هایی چون تخت‌جمشید و حافظیه نبوده است.
پارسایی با تأکید بر اینکه مسئله اصلی، حفظ سرمایه انسانی است، می‌گوید: اگرچه زیرساخت‌ها پابرجاست و حتی پروژه‌های مرمتی مهمی مانند بازار وکیل و تخت‌جمشید در این ایام آغاز شده، اما تداوم این وضعیت می‌تواند به خروج نیروهای متخصص از این صنعت منجر شود.
او از پیگیری برای طراحی بسته‌های حمایتی خبر می‌دهد و می‌افزاید: پیشنهاد ارائه تسهیلات به فعالان گردشگری مطرح شده تا بتوانند حداقل حقوق و بیمه کارکنان را تأمین کنند و از تعدیل نیرو جلوگیری شود. همچنین با هماهنگی بانک‌ها و بنیاد علوی بیش از 200 راهنمای گردشگری جهت اخذ تسهیلات 100 و 150 میلیون تومانی معرفی شدند.
به گفته معاون گردشگری فارس، سازمان امور مالیاتی در این زمینه همراهی‌هایی از جمله اعطای تنفس و تقسیط مالیات داشته، اما محدودیت‌های قانونی، امکان مداخله مستقیم سازمان تأمین اجتماعی را کاهش داده است. با این حال، رایزنی‌ها برای اتخاذ تصمیمات حمایتی در سطح ملی ادامه دارد.
پارسایی همچنین از تشکیل کارگروهی در استانداری با مشارکت بخش خصوصی خبر می‌دهد که مأموریت آن، پیگیری فوری جبران خسارت‌ها و تسهیل دسترسی فعالان به حمایت‌های دولتی است.
او در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به نزدیک شدن به هفته شیراز، بر لزوم احتیاط در برگزاری رویدادهای گسترده تأکید می‌کند و می‌گوید: در شرایط «نه جنگ، نه صلح»، امکان میزبانی در مقیاس وسیع وجود ندارد، اما می‌توان با ابتکارات محلی، به تقویت نشاط اجتماعی کمک کرد.
پیشنهاد بازگشایی خانه‌های تاریخی و پذیرایی از شهروندان در بافت قدیم، از جمله این ایده‌هاست؛ طرحی که به گفته پارسایی، می‌تواند ضمن بازگرداندن حیات به بافت تاریخی، نسل جدید را با هویت معماری و فرهنگی شیراز آشنا کند.
او در پایان با توصیف اماکن تاریخی به‌عنوان ریه‌های شهر تأکید می‌کند: باز بودن این فضاها در روزهای پرتنش، کارکردی فراتر از گردشگری دارد و می‌تواند به بهبود حال عمومی و بازسازی امید اجتماعی کمک کند.