از کوچه‌های شیراز تا چهره‌ای ماندگار در فوتبال ایران

علی جمشیدپور - «خبرجنوب»/ مهدی رجب‌زاده یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های فوتبال شیراز و از بازیکنان تأثیرگذار فوتبال ایران در دو دهه اخیر است. او با تکیه بر استعداد و پشتکار به فوتبال کشور، توانست از یک فوتبالیست محلی به نامی آشنا در سطح لیگ برتر ایران تبدیل شود. رجب‌زاده نه‌تنها به‌خاطر گل‌های زیبایش شناخته می‌شود، بلکه به‌دلیل سرعت بالایی که داشت در ذهن هواداران فوتبال ایران جایگاه ویژه‌ای دارد. بسیاری از کارشناسان در آن زمان معتقد بودند که رجب زاده حتی وقتی روی نیمکت است هم می تواند خطرناک باشد.

مهدی رجب‌زاده 1 تیر 1357 در شیراز به دنیا آمد و فوتبال را از 14 سالگی و در آکادمی جم همان شهر آغاز کرد؛ شهری که همیشه استعدادهای زیادی به فوتبال ایران معرفی کرده است. او از همان سال‌های نوجوانی نشان داد که از نظر سرعت، تکنیک، دید بازی و شوت‌زنی در سطحی بالاتر از هم‌سن‌وسالان خود قرار دارد. شروع فوتبال حرفه‌ای او با تیم‌های پایه و سپس تیم‌های رده بالاتر در شیراز همراه بود و خیلی زود توانست توجه مربیان را جلب کند تا در 20 سالگی به فجرسپاسی، یکی از بازیکن سازترین تیم های فوتبال باشگاهی ایران بپیوندد. در همین حضور پر رنگش در میان زردپوشان شیرای موفق به کسب عنوان قهرمانی جام حذفی با نماینده شیراز شد.

البته دوران حرفه‌ای مهدی رجب‌زاده فقط به فجر سپاسی محدود نشد. او در 25 سالگی به ذوب آهن، باشگاهی که بیشترین دوران حضورش را در آن تجربه کرد پیوست تا به یکی از اسطوره های این باشگاه سبزپوش اصفهانی تبدیل شود.

مهدی در 29 سالگی با رفتن به فوتبال امارات، لژیونر شد و چند فصلی را در تیم های اماراتی مشغول بازی کردن بود. پس از بازگشت به ایران، به ترتیب در مس کرمان، ذوب آهن و فجرسپاسی بازی کرد و دوران فوتبالش را با پیراهن ذوب آهن به پایان رساند.

وی در تیم ذوب آهن اصفهان موفق شد دو قهرمانی جام حذفی، یک قهرمانی سوپرجام ایران و یک مقام دومی لیگ قهرمانان آسیا را کسب کند.

رجب زاده نزدیک به 5 سال در تیم ملی فوتبال ایران بازی کرد و با به ثمر رساندن 2 گل در مسابقات غرب آسیا، به قهرمانی این مسابقات به همراه تیم ملی ایران دست یافت.

گفتنی است این فوتبالیست شیرازی با 93 گل به عنوان دومین گلزن برتر تاریخ فوتبال باشگاهی ایران نیز لقب گرفته است.

در کنار توانایی‌های فنی، شخصیت و رفتار حرفه‌ای او نیز همواره مورد توجه بوده است. رجب‌زاده معمولاً به‌عنوان بازیکنی آرام، باوقار و متعهد شناخته می‌شد. همین خصوصیات باعث شد در بین هواداران و هم‌تیمی‌ها محبوب باشد. او از آن دسته بازیکنانی نبود که بیشتر به حاشیه‌ها شناخته شوند؛ بلکه عملکردش در زمین فوتبال، مهم‌ترین چیزی بود که درباره‌اش صحبت می‌کرد.

با گذر زمان و نزدیک شدن به پایان دوران بازیگری، مهدی رجب‌زاده مانند بسیاری از فوتبالیست‌های باتجربه، به سمت  مربیگری و هدایت تیم‌ها سوق پیدا کرد. حضور او در عرصه مربیگری نشان داد که دانش و تجربه‌اش فقط محدود به بازی‌کردن نیست و می‌تواند در پرورش نسل‌های جدید فوتبال هم نقش داشته باشد. بازیکنی که سال‌ها در سطح اول فوتبال ایران بازی کرده، معمولاً نگاه عمیق‌تری به مسائل فنی، روانی و مدیریتی دارد و رجب‌زاده نیز از این قاعده مستثنی نیست.

مهدی پس از آویختن کفش هایش، به عنوان دستیار در تیم ذوب آهن در قامت مربی ظاهر شد و در سال 1400 هدایت تیم قشقایی شیراز را بر عهده گرفت. رجب زاده که علاقه ای وصف نشدنی به فوتبال شیراز داشت در سال 1401 به باشگاهی بازگشت که فوتبال حرفه اش را از آن جا آغاز کرده و سکان دار هدایت زردپوشان شیرازی شد.

فجرسپاسی در دو سال متوالی تحت هدایت مهدی رجب زاده تا آستانه صعود به لیگ برتر هم پیشرفت اما مسایل مختلف باعث شد که این مهم محقق نشود.

امروز نام مهدی رجب‌زاده برای فوتبال‌دوستان ایرانی، به‌ویژه مردم شیراز، یادآور سال‌هایی پر از تعصب، تلاش و بازی‌های خاطره‌انگیز است. او نمونه‌ای از فوتبالیست‌هایی است که بدون سر و صدای رسانه‌ای زیاد، با عملکرد واقعی در زمین، برای خود اعتبار ساخته‌اند. داستان فوتبال او داستان پسری شیرازی است که با تکیه بر استعداد و پشتکار، مسیر رشد را پله‌پله طی کرد و به یکی از چهره‌های ماندگار فوتبال ایران تبدیل شد.

در همین ارتباط و در گفت و گوی اختصاصی «خبرجنوب» با مهدی رجب زاده، از حال و هوای این روزهای فوتبالیست مطرح شیرازی جویا شدیم.

***

«خبرجنوب»: این روزها چه می کنید؟

رجب زاده: در حال حاضر هدایت تیمی را بر عهده ندارم اما در آینده به مسیر مربیگری باز خواهم گشت.

«خبرجنوب»: لیگ برتر فوتبال ناتمام ماند و اتفاقات ناخوشایندی برای فوتبال کشور رخ داد. نظرتان در مورد شرایط این روزهای فوتبال ایران چیست؟

رجب زاده: در این مدت در مورد برگزاری یا عدم برگزاری ادامه مسابقات لیگ برتر بحث های زیادی شده اما فدراسیون همچنان به یک جمع بندی جامع نرسیده ولی تا الان قرار بر این است که بعد از جام جهانی، لیگ برتر از سر گرفته شود. البته معضلی که در این شرایط برای فوتبال به وجود آمده معرفی نمایندگان ایران برای رقابت باشگاهی آسیا می باشد که همچنان درگیر مشخص کردن آن هستند.

«خبرجنوب»: لیست بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران نیز توسط امیرقلعه نویی اعلام شد. به نظر شما انتخاب بازیکنان چطور بوده؟

رجب زاده: قطعا که هر بار لیستی اعلام می شود موافق و مخالفینی دارد و برخی بازیکنان مستعد به دلیل تعدد بازیکن، نامشان در لیست قرار نمی گیرد. اما این موضوع بستگی به نگرش و تاکتیک سرمربی تیم دارد که حتما برای آن برنامه ریزی کرده است.

«خبرجنوب»: با توجه به عدم برگزاری دیدارهای تدارکاتی کافی و درخور برای حضور تیم ملی در مسابقات جام جهانی، به نظر شما عملکرد تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی چگونه است؟

رجب زاده: بازی های دوستانه بسیار مهم است و به شکل گیری تیم ها خیلی کمک می کند. اما متأسفانه به دلیل وضعیت موجود خیلی از کشورها از بازی با ایران سر باز زدند. البته شرایط این است و صعود از دور گروهی بسیار سخت است اما می بایست کادر فنی و بازیکنان تمام تلاششان را بکنند تا بهترین نتایج را کسب کنیم.

«خبرجنوب»: با در نظر گرفتن اینکه سال ها در فوتبال فارس و شیراز بازی کردید و همچنین هدایت چندین تیم از استان را بر عهده داشتید، عملکرد فجرسپاسی و پیروز قربانی در فصل اخیر را چگونه می بینید؟

رجب زاده: پس از 3 سال فجرسپاسی به لیگ برتر فوتبال کشور بازگشت و هم اکنون جایگاه مطمئنی دارد که این موضوع باعث خرسندی است. اما با توجه به هزینه هایی که صورت گرفت و بازیکنانی که جذب شد این جایگاه منطقی است و خوشحالم که دیگر انتظار سقوط فجر در همان فسل اولی که صعود کرد را نمی کشیم.

«خبرجنوب»: فکر می کنید این یک پروسه طولانی مدت بود که فجرسپاسی بتواند به این باور برسد که پس از صعود می تواند در لیگ برتر جایگاه مطلوبی برای خود دست و پا  کند و تنها برای ماندن تلاش نکند؟

رجب زاده: قطعا همینطور است. ببینید گذشته از اینکه فجرسپاسی با شرایط خاصی که دارد می تواند بازیکن سرباز جذب کند و از استعدادهای فوتبالی در کشور که می خواهند خدمت سربازی خود را در فوتبال بگذرانند، استفاده مفید کند و با در نظر گرفتن پتانسیل فارس و استعدادهای درخشانی که در این رشته به کشور معرفی کرده، می تواند در چند سال آینده با هزینه کرد صحیح و برنامه ای مدون به جمع تیم های بالای جدول بپیوندد و شاید حتی آسیایی هم شود.

«خبرجنوب»: این شرایط تا چه اندازه با دوره ای که شما سرمربی فجر بودید تفاوت دارد؟

رجب زاده: من اولین سالی که به فجر آمدم تیم به تازگی به لیگ دسته یک سقوط کرده بود و نزدیک به 18 بازیکن از این تیم جدا شده بودند که در آن مقطع تغییرات زیادی در باشگاه و تیم انجام شد. هدف گزاری من و مسئولین باشگاه بر این اساس بود که در سال اول تیم منسجمی تشکیل دهیم تا در سال دوم بتوانیم به لیگ برتر صعود کنیم اما در همان فصل اول نیز به عنوان مدعی اصلی در لیگ بازی می کردیم. در سال دوم با جا به جایی تعداد زیادی از رکوردهای باشگاه و کسب عنوان بهترین خط دفاعی لیگ و همچنین کسب 73 امتیاز متأسفانه به دلیل قانون بازی رو در رو از صعود بازماندیم. اما نکته ای که باید در نظر داشته باشید اینکه مسیری جدید برای حضور فجرسپاسی در لیگ برتر کشور از همان فصل رقم خورد و با برنامه ریزی موفق شدیم شخصیتی تازه به نماینده شیراز بدهیم. پس از آن آقای قربانی نیز با درایت و توانایی فنی خود این مسیر را ادامه دادند تا تیم فجر به نتیجه دلخواه که صعود به لیگ برتر و فرار از تفکر جنگیدن برای سقوط نکردن بود، دست یابد. در کل از نظر من خیلی نمی توان گفت تفاوتی ایجاد شده چرا که چه در دوره من و چه هم اکنون تفکر برنده بودن در باشگاه وجود داشته و دارد. جا دارد به عنوان یک شیرازی و کسی که سال ها در فجرسپاسی بودم از تلاش های سردار بوعلی به عنوان رئیس هیات مدیره باشگاه و همچنین یکی از فوتبالدوستان کشور تشکر ویژه ای داشته باشم.

«خبرجنوب»: نظرتان در رابطه با برق شیراز چیست؟

رجب زاده: به دلیل اینکه بازی های لیگ دو پوشش مناسبی داده نمی شود نمی توانم نتایج این تیم را دنبال کنم اما شنیدم که افرادی از بخش خصوصی برای احیای این باشگاه ریشه دار، هزینه های زیادی کردند که این موضوع می تواند مسیر جدیدی در راستای پیشرفت ورزش فارس بگشاید. البته همه باید به این موضوع واقف باشند که در سال اول حضور برق در لیگ دسته دوم نباید توقع غیرمنطقی از آن داشت هرچند که پتانسیل صعود وجود دارد اما به دلیل چند سال دوری از ورزش، برای رسیدن به جایگاهی که شایسته این باشگاه قدیمی است می بایست همه صبور باشند. این موضوع مهم است در این شرایطی که هیچ کس حاضر به سرمایه گزاری در ورزش نیست، فردی بیاید و با هزینه شخصی بدهی های یک تیم را پرداخت کند و با صرف پول های هنگفت باشگاهی قدیمی و ریشه دار را احیا نماید. امیدوارم مسئولین قدر این افراد را بدانند و در راستای حضور بخش خصوصی در ورزش برای حل مشکلات مالی این حوزه بیش از پیش تلاش کنند.

«خبرجنوب»: فکر می کنید حضور مجدد برق شیراز در فوتبال کشور، بتواند به فوتبال فارس کمک کند؟

رجب زاده: قطعا هرچه شیراز و فارس تیم های بیشتری در لیگ های کشور داشته باشند ورزش و به خصوص فوتبال این استان پویا تر خواهد شد و جوانان فضای بیشتری برای نشان دادن استعدادهای خود دارند. همچنین از کوچ بازیکنان استان که یکی از معضلات ورزش فارس به شمار می رود جلوگیری می شود.

«خبرجنوب»: آقای رجب زاده شما دلتان برای فوتبال بازی کردن هم تنگ شده؟

رجب زاده: (با خنده) واقعیتش را بگویم وقتی فوتبال تماشا می کنم و می بینم برخی فرصت های گلزنی به سادگی از دست می رود خیلی حرص می خورم و می گویم کاش من بودم و این فرصت را به گل تبدیل می کردم. البته فوتبال امروزی کمی از آن فضای تکنیکی و خلاقیت فردی دور شده و حرف اول را تاکتیک می زند. اما در کل علاقه زیادی به مربیگری دارم و می خواهم در این مسیر گام بردارم.

«خبرجنوب»: متأسفانه اهمیت دادن به رده های پایه در ورزش ایران به اندازه ای نیست که باید باشد. نظر شما چیست؟

رجب زاده: فکر می کنم در هر استان می بایست ساز و کاری فراهم آید تا از رده های پایه ورزش در کل استان، خروجی مشخصی وجود داشته باشد و این بازیکنان مستعد به تیم های مطرح استان معرفی شوند. یکی از معضلاتی که وجود دارد دیدگاه مدارس فوتبال به عنوان یکی از فضاهای ورزشی برای شناخت مستعدین می باشد که از بحث شایسته سالاری و شناخت و حمایت از استعدادهای فوتبال به بحث مالی تغییر پیدا کرده است. بارها برای خود من پیش آمده که وقتی بازیکن خوبی را در استان های دیگر کشور می دیدم و از او می پرسیدم که کجایی هستی، می گفت شیرازی هستم. وقتی جویا می شدم که چرا با این استعدادی که داری در شیراز بازی نمی کنی می گفت که در شیراز کسی به ما بها نمی دهد.

خب این شکافی که بین بازیکن سازی و استفاده از بازیکنان جوان در تیم های مطرح است می تواند به بدنه ورزش آسیب بزند. چیزی که هم اکنون شاهد آن هستیم.

البته با توجه به پتانسیل بالای فارس در عرصه فوتبال می بایست قانونی گذاشته شود که بازیکنان جوان استان ابتدا موظف باشند در تیم های استان بازی کنند و اگر کسی آن ها را نخواست می توانند به استان های دیگر بروند. شاید این قانون بتواند از کوچ بازیکنان آینده دار جلوگیری کرده و به پشتوانه سازی برای فوتبال فارس و شیراز کمک شایانی کند.

«خبرجنوب»: با در نظر گرفتن اینکه سال ها در رشته فوتبال فعالیت داشتید چرا در شیراز مدرسه فوتبال راه اندازی نمی کنید؟

رجب زاده: واقعیتش را بگویم، من به مربیگری در رده پایه علاقه ندارم. کار کردن با بزرگسالان بسیار متفاوت است و با روحیه من همخوانی دارد.

«خبرجنوب»: صحبتی باقی مانده؟

رجب زاده: در پایان می خواهم از سردار بوعلی رئیس هیات مدیره باشگاه فرهنگی – ورزشی فجرسپاسی، سرهنگ مفتاح، سرهنگ کریمی و سرهنگ احمدی به خاطر تلاش هایی که برای موفقیت تیم فجرسپاسی و فوتبال شیراز و فارس انجام داده اند صمیمانه سپاسگزاری کنم. برای تیم های استان آرزوی موفقیت دارم و امیدوارم فوتبال فارس به جایگاهی دست یابد که به مانند سال های گذشته از تیم های فارس بازیکنان ملی پوش داشته باشیم. همچنین آرزوی قلبی ام این است که فجرسپاسی مجدد به مسابقات باشگاه های آسیا راه یابد و برق شیراز هم بتواند موفقیت های زیادی کسب کند.