ضرورت ایجاد امنیت در کودک با حفظ آرامش والدین در بحران

 مریم خیری  با تأکید بر اینکه در شرایط بحرانی، ترس والدین طبیعی است، اظهار کرد: با چند روش ساده می‌توان هم به فرزندان آرامش داد و هم هیجانات خود را بهتر مدیریت کرد؛ اولین قدم والدین، آرام کردن خودشان است زیرا کودک از والدین الگو می‌گیرد. والدین بهتر است در شرایط بحرانی ابتدا نفس عمیق بکشند و به یاد داشته باشند کودکشان به آن‌ها نگاه می‌کند و از رفتارهای آن‌ها الگو می‌گیرد. 

وی ادامه داد: باید یک نفس آرام و عمیق بکشند و برای چند ثانیه نفس را در سینه نگهدارند، بعد به‌آرامی تا آنجایی که می‌توانند هوا را از دهان خارج کنند. این کار را چند بار تکرار کنند سپس با دعا کردن و کمک خواستن از خداوند، به آرامش خود کمک کنند. زیرا تنفس عمیق و در صورت نیاز و توسل به معنویت می‌تواند کمک‌کننده باشد.

این روانشناس با تأکید براینکه ارتباط صادقانه و متناسب با سن کودک بسیار مهم است، گفت: با زبانی ساده و صادقانه به کودک باید توضیح داد چه اتفاقی افتاده و به او اطمینان داد که در کنارش هستید. بیان ترس‌های خود نیز طبیعی است، اما تمام جزئیات را نباید به او گفت بلکه در حد فهم و نیاز کودک به او بگویید که چه اتفاقی افتاده، بگویید شما هم ترسیده‌اید و این کاملاً طبیعی است. اما قول می‌دهید که کنارش باشید و امنیتش را حفظ کنید. البته اجازه دهید فرزندتان در مورد ترس و نگرانی و احساسش با شما صحبت کند یا سؤال بپرسد و با استفاده از جملات کوتاه و قابل‌ فهم به سؤالاتش با آرامی پاسخ دهید.

خیری ایجاد یک محیط امن و روال عادی زندگی را نیز از جمله نکات کلیدی برشمرد و گفت: در این شرایط خانه را مرتب نگه‌ دارید، نکات ایمنی را رعایت کنید و یک روال ساده برای خواب، غذا و بازی برقرار کنید و از دیدن و شنیدن اخبار زیاد و تصاویر ترسناک دوری کنید. در شرایط بحرانی ایجاد محیط امن و روال قابل پیش‌بینی و معمول زندگی از سوی والدین برای ایجاد امنیت در فرزندان ضروری است.

وی با بیان اینکه در شرایط بحرانی والدین بهتر است با اعضای خانواده تمرین آرام‌سازی انجام دهند، خاطرنشان کرد: تنفس عمیق، بازی‌های ساده، قصه‌گویی یا نقاشی می‌توانند به آرامش کودک کمک کنند. حضور فیزیکی و نوازش نیز بسیار مؤثر است.

این مدرس دوره‌های فرزندپروری بیان کرد: دادن حس کنترل به کودک نیز مهم است و بهتر است به او امکان انتخاب‌های کوچک را داد تا احساس کند بر شرایط اطرافش کنترل دارد. به‌عنوان‌مثال انتخاب بین دو برنامهٔ آرام‌بخش بازی یا نقاشی کردن، یا تصمیم دربارهٔ اینکه چه قصه‌ای بخوانیم یا چه غذایی درست کنیم کارساز است.

انسان‌های قوی‌تری خواهیم شد

خیری با اشاره به اهمیت مدیریت اخبار در شرایط فعلی برای ایجاد امنیت در کودکان، اضافه کرد: والدین بهتر است زمان محدودی برای شنیدن اخبار تعیین کرده و از منابع معتبر استفاده کنند و به کودک توضیح دهند که افراد زیادی در حال تلاش برای حل مشکلات هستند و از همه مهم‌تر که همه باهم و از حمایت یکدیگر بهره‌مند هستند. به فرزندانتان یادآوری کنید همه باهم از این وضعیت عبور می‌کنیم و انسان‌های قوی‌تری خواهیم شد.

وی بر اهمیت پشتیبانی عاطفی تأکید کرد و گفت: با نشستن کنار کودک و نگاه آرام به چهره کودک و گوش دادن فعال به احساسات کودک، تأیید کنید که احساسش طبیعی است(احساساتی مانند ترس، نگرانی، سردرگمی)؛ باید به کودک گوش داد، احساساتش را تأیید و از مقایسه او با دیگران خودداری کرد. به عنوان والد باید به او بگویید هر زمان خواست می‌تواند با شما صحبت کند.

این روانشناس با اشاره به اهمیت امنیت و پشتوانه عملی آن، تصریح کرد: باید با کودک دربارهٔ نکات ایمنی کارکرده و مکان‌های امن ساختمان را برای او مشخص کنیم. یک برنامهٔ سادهٔ پناه گرفتن در شرایط اضطراری را با او تمرین کنید. ساک شرایط اضطراری شامل بطری آب، خوراکی خشک و کنسروی، داروهای ضروری و مدارک مهم داشته باشید. 

خیری افزود: در شرایط بحران، کودکان ممکن است دچار علائمی از اضطراب مانند گریه کردن مداوم و بی‌دلیل، ناخن جویدن، شب‌ادراری، پرخاشگری، بدخلقی و بهانه‌جویی شوند که این واکنش‌ها دور از انتظار نیست. به هیچ‌وجه نباید کودک را به خاطر این واکنش‌ها سرزنش یا تحقیر کرد. اگر به عنوان والد سعی کنید آرامش در خانواده برقرار شود و کودک احساس امنیت کند، این واکنش‌ها معمولاً خودبه‌خود برطرف می‌شود. اما اگر اضطراب یا رفتارهای غیرعادی در کودک ادامه یافت، حتماً باید از یک روانشناس کمک گرفت.