بازی رژیم های رنگ و وارنگ با سلامت

سهیلا رفیعی نژاد- «خبرجنوب»/ اگر چه تعداد افرادی که به دلیل چاقی و یا اضافه وزن باید میزانی از وزن خود را کم کنند طبق آمارها  در فارس کم نیست و چاقی سرچشمه بسیاری از بیماری ها و امراض است اما اینکه برای کاهش وزن به هر روش و هر کسی اعتماد کنید هم مطلوب نیست چرا که استفاده از روش های غیراستاندارد، ماهانه تعدادی را به بیمارستانهای شیراز می کشاند و حتی برخی به دلیل گرفتن رژیم های غیراصولی و سنگین دچار مشکلات شدید کبدی و در مواردی هم مرگ می شوند.

رئیس دانشکده تغذیه و علوم غذای دانشگاه علوم پزشکی شیراز در این خصوص به «خبرجنوب» میگوید: برخلاف رژیم های اصولی که بر اساس سن، قد، وزن، جنسیت و وضعیت شخص داده می شود، برخی که کم هم نیستند اقدام به ارایه یک برنامه رژیم برای یک گروه می کنند.

فستینگ هم باید اصولی باشد

متخصص تغذیه و رژیم درمانی در ادامه در خصوص رژیم هایی که این روزها شایع و رایج شده از جمله فستینگ نیز می گوید: هر رژیم فستینگی هم مطلوب نیست و همین نوع وزن کم کردن هم باید به تدریج و اصولی باشد و اگر به یکباره و در مدتی کم افراد بخواهند وزن زیادی کم کنند دچار آسیب  و عوارضی میشوند. دکترسیاوش باباجعفری اضافه می کند: در واقع ما چند نوع رژیم فستینگ داریم و بسته به شرایط افراد ممکن است برای کوتاه مدت، میان مدت و دراز مدت از این روش  استفاده کنیم. این متخصص تغذیه می گوید: رژیم فستینگ اگر اصولی نباشد و توسط افراد غیر متخصص و سودجو ارائه شود، ممکن است سلامت فرد را دچار مشکلاتی نماید و به همین دلیل ما متخصصان تغذیه  در اکثر موارد برای کوتاه مدت از این روش استفاده می کنیم. در همین نوع رژیم نیز ممکن است برای فردی برنامه ای در نظر گرفته شود که 16 ساعت غذا نخورد و برای فردی دیگر همین میزان به 8 ساعت برسد. 

باباجعفری اضافه می کند: رژیم اصولی به نحوی است که خیلی زندگی شخص را تحت تاثیر قرار ندهد وهمچنین همه مواد مغذی مورد نیاز بدن هم در آن وجود داشته باشد.

 وی در ادامه اضافه می کند: رژیمی که استاندارد است و توصیه می کنیم رژیم با کالری تنظیم شده بر اساس سن، قد وزن  و جنس و حتی وضعیت اجتماعی و شغلی فرد است. اینکه به صورت کورکورانه صرفا طبق قد و وزن برای تعداد زیادی یک برنامه بریزیم نه تنها غیر اصولی است و با شکست مواجه می شود بلکه می تواند عوارض جبران ناپذیری هم داشته باشد، به عنوان مثال برای فردی 500 کیلو کالری مصرف کمتر مواد غذایی را توصیه می کنیم و از آن سو برای دیگری  100 کیلو کالری، چون وضعیت شغلی اجتماعی و بدنی او را در نظر  می گیریم. درعین حال ممکن است این رژیم برای فردی هم پس از چند روز و یا هفته به دلیل ضعف بدنی و یا ریزش مو و از این قبیل مسائل تغییر کند در حالیکه در رژیم هایی که افراد غیر متخصص و یا سودجو می دهند چنین مواردی نادیده گرفته می شود. این متخصص تغذیه و رژیم درمانی تصریح می کند: اما اینکه برخی در فضاهای مجازی به یک گروه 20-30 نفره یک رژیم را می دهند اصلا قابل قبول نیست و هر فردی باید رژیم مخصوص به خود را دریافت کند.

باباجعفری می گوید: در بین برخی پزشکان نیز توصیه و رژیم های خلاصه ای داده می شود که بیمار می بایست با نظر متخصص تغذیه و یا کارشناس تغذیه آن را کامل و سپس اجرایی نماید.  وی اضافه می کند: متاسفانه برخی با وجود مسئولیت برانگیز بودن رژیم،  آن را چیزی عادی جلوه می دهند و حتی در آرایشگاهها و به خصوص باشگاهها اقدام به ارائه برنامه رژیم غذایی به افراد می کنند و این نه تنها مطلوب نیست بلکه عوارض جبران ناپذیری هم می تواند به دنبال داشته باشد.

رئیس دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز می گوید: برخی باشگاهها در شیراز مکمل هایی را به افراد علاوه بر ارائه برنامه غذایی می دهند که محتوای آنها مشخص نیست و یا بیشتر از حد مجاز حاوی برخی مواد است و می تواند خطرناک باشد و فرد را به مشکلات کبدی دچار کند و روانه بیمارستان نماید.باباجعفری اضافه می کند: رسوب چربی در دیواره رگ ها، عدم تعادل و تناسب اندام و همچنین عدم دریافت مواد مغذی از جمله عوارض دیگری است که افراد هنگام گرفتن  برنامه رژیم از باشگاهها و یا دیگر افراد اصولی ممکن است درگیر آن شوند. وی می گوید: در این باره به دلیل بی توجهی به میزان کاهش اصولی وزن افراد شاید در ابتدا وزن شان قابل توجه کاهش یابد، اما پس از مدتی بر می گردد و حتی از قبل رژیم بیشتر می شود.

باباجعفری اضافه می کند: هر رژیم باید بر اساس شرایط فرد، وضعیت سنی، جسمی، بیماری و حتی عادات غذایی و و ذائقه افراد در نظر گرفته شود  و در واقع  کسانی که یک برنامه پرینت شده اینترنتی را به همه مخاطبان خود ارائه می دهند نه تنها فرد را به هدف مدنظر کاهش و یا افزایش وزن نمی رسانند بلکه آسیبها و عوارضی هم ممکن است برای او  بر جا بگذارند. این متخصص تغذیه و رژیم درمانی می گوید:درعین حال رژیم های دسته جمعی قابل قبول نیست و اینکه به همه یک برنامه بدهند و بگویند بروید وزن کم کنید  و یا چاق شوید اصولی نمی باشد. در همین خصوص خودم مراجعانی دوقلو داشتم که بعد از بررسی متوجه شدیم که  باید برنامه رژیم یکی با قل دیگر تفاوت داشته باشد وگرنه به نتیجه مورد نظر دست نمی یابیم. باباجعفری اضافه می کند: درعین حال  عدم تعادل دریافت مواد غذایی به خصوص برای رژیم هایی که در شبکه های مجازی  تبلیغ می شود، به شدت برای فرد محدودیت به وجود می آورد  و او را دچار محدودیت و سختی در زندگی می کند و علاوه بر این عوارضی از جمله تحلیل ماهیچه، ریزش شدید مو، ضعف بدنی  و بازگشتن وزن هم ممکن است به همراه داشته باشد. وی درباره استاندارد کاهش وزن در یک ماه برای افراد نیز می گوید:  این استاندارد برای کسانی که شاخص توده بدنی شان بالای 35 است ماهانه 2 تا 4 کیلو کاهش وزن و برای افرادی که شاخص توده بدنی آنها  25 تا 35 است یک تا 3 کیلو توصیه می گردد. 

والدین کودکان چاق به مشاور تغذیه مراجعه کنند

رئیس دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ادامه نیز به والدین کودکان چاق هم توصیه می کند به جای توصیه های در و همسایه در این خصوص به مشاوران تغذیه و متخصص این حوزه مراجعه کنند.  باباجعفری میگوید: کودکانی که زیر 5 سال دچار چاقی می شوند، احتمال اینکه تبدیل به بزرگسالانی چاق شوند 5 تا 20 برابر بیشتر از سایر بچه ها است و با توجه به اینکه عادات غذایی از کودکی شکل می گیرد توصیه میشود والدین از همان سنین پایین بچه، برای توجیه به مشاور تغذیه مراجعه نمایند واین قضیه را به دوره نوجوانی او موکول نکنند.