از منشور کوروش تا سعدی و حافظ؛ تداوم فرهنگ مدارا در تاریخ ایران

معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس با اشاره به جایگاه منشور کوروش در تاریخ ایران گفت: فرهنگ ایرانی در طول هزاران سال بر پایه احترام به کرامت انسانی، صلح و همزیستی ملت‌ها شکل گرفته و میراث ایران باستان با میراث فرهنگی ایران پس از اسلام در تقابل نیست.

مهدی پارسایی دوشنبه ۱۸ آبان در نشست علمی «کوروش در فرهنگ و دیدگاه ملت‌ها» در دانشگاه شیراز، هدف از برگزاری این نشست را بازخوانی علمی شخصیت کوروش و بررسی جایگاه او در تاریخ و فرهنگ ایران عنوان کرد.

وی با اشاره به تصویب قطعنامه‌ای در یونسکو برای گرامیداشت و معرفی منشور کوروش افزود: این قطعنامه با ۱۹۲ رأی موافق و بدون رأی مخالف تصویب شد و فرصتی برای توجه بیشتر به ابعاد تاریخی و فرهنگی این اثر فراهم کرد.

پارسایی منشور کوروش را جلوه‌ای از فرهنگ صلح و مدارا در تمدن ایران دانست و گفت: موقعیت جغرافیایی ایران و قرار گرفتن آن در مسیر ارتباط تمدن‌های شرق و غرب، زمینه تعامل و همزیستی ملت‌های مختلف را فراهم کرده است. به گفته او، این تعامل در طول تاریخ به شکل‌گیری نوعی خرد بومی و فرهنگی مبتنی بر دوستی و پیوند میان ملت‌ها انجامیده است.

تداوم فرهنگ مدارا در تخت جمشید و ادبیات فارسی

معاون استاندار فارس با اشاره به نقش‌برجسته‌های تخت جمشید، به‌ویژه پلکان شرقی آپادانا، اظهار کرد: در این آثار، ملت‌های مختلف با احترام به تصویر کشیده شده‌اند و هیچ قومی در جایگاه تحقیرآمیز قرار نگرفته است.

وی همچنین با اشاره به بازتاب ارزش‌هایی مانند دوستی و مدارا در ادبیات فارسی گفت: این مفاهیم را می‌توان در آثار سعدی و حافظ و همچنین در متون تاریخی و سیاسی ایران مشاهده کرد. از نگاه او، آموزه‌های مربوط به کرامت انسانی پس از ورود اسلام نیز با این سنت فرهنگی همخوانی داشته و در امتداد آن قرار گرفته‌اند.

پارسایی ساخت کاروانسرای ۹۹۹ در دوره صفویه و رویکرد کریم‌خان زند با عنوان «وکیل‌الرعایا» را نیز از نمونه‌های توجه به این سنت فرهنگی در دوره‌های بعدی دانست.

وی تأکید کرد: میراث ایران باستان و میراث ایران اسلامی از یکدیگر جدا نیستند و نمونه‌های تاریخی و فرهنگی نشان می‌دهد این دو در امتداد یک خرد و فرهنگ مشترک قرار دارند. او در پایان پیشنهاد کرد نشستی تخصصی برای بررسی ابعاد حقوقی منشور کوروش در دانشکده حقوق دانشگاه شیراز برگزار شود.

تأکید دانشگاهیان بر بررسی علمی شخصیت کوروش

رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز نیز در این نشست بر ضرورت بررسی مستند و علمی شخصیت کوروش تأکید کرد.

سعید حسام‌پور گفت: برداشت‌های گوناگونی درباره کوروش مطرح شده است و لازم است دانشگاهیان با بررسی ابعاد تاریخی، فرهنگی و علمی، دیدگاه‌های مستند را از روایت‌های غیرمستند تفکیک کنند.

نشست علمی «کوروش در فرهنگ و دیدگاه ملت‌ها» به همت دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز و با همکاری استانداری فارس در تالار فجر این دانشگاه برگزار شد. مسئولیت علمی این نشست را عبدالرسول خیراندیش، استادتمام تاریخ دانشگاه شیراز، بر عهده داشت.