نگاهی کوتاه به زندگی و آثار دکتر کوروش کمالی سروستانی

دکتر کوروش کمالی سروستانی، سعدی‌شناس، پژوهشگر و نویسنده آثار ادبی، در هفتم شهریورماه 1341 در سروستان دیده به جهان گشود تا با حضورخویش در این خاکدان هستی، زیست معنایی خویش را رقم زند و با نگاهی ادبی و فرهنگی، جهان معنایی خود را بنیان نهد.

از همان ابتدای خردسالی، دلباخته ادب و زبان فارسی بود؛ و بر این قرار، تحصیلات عالیه خود را بر مبنای زبان و ادبیات فارسی پی ریخت و به مرتبه دکترای زبان و ادبیات فارسی رسید.

کوروش کمالی پس از اتمام دوران دبیرستان «خرد شیراز» در سال ۱۳۵۹، همزمان با آغاز تحصیلات دانشگاهی، به تأسیس «کتاب‌کده» پرداخت و در فاصله سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۳ دبیر صفحه «دُرّ درّی» در روزنامه «خبرجنوب» بود. از سال 1370 نیز مؤسسه فرهنگی و پژوهشی دانشنامه فارس را تأسیس و مدیریت نموده است. در سال ۱۳۷۱ مؤسس و مدیر مرکز شیرازشناسی شیراز شد.

از سال ۱۳۷۲ پیشنهاد دهنده و عضو هیأت مؤسس و هیأت مدیره و مدیر بنیاد فارس‌ شناسی گردید. در فاصله سال های ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۵ عضو هیأت مؤسس انجمن آثار و مفاخر فارس، عضو هیأت مؤسس انجمن ادب فارس و انجمن هنرمندان فارس گردید و در سال ۱۳۷۶ انجمن جوانان فارس را با زیرمجموعه‌های انجمن و پژوهشگران جوان، انجمن معماران جوان، انجمن هنرمندان جوان، انجمن شاعران جوان، انجمن داستان‌نویسان جوان، انجمن دوستداران میراث فرهنگی و... تأسیس کرد.

در سال ۱۳۷۷ با عنوان صاحب امتیاز و مدیر مسئول روزنامه پارس، به انتشار این روزنامه پرداخته و از سال ۱۳۷۸ نشریه فارس‌شناخت را به‌عنوان مدیر مسئول و سردبیر منتشر نمود. هم‌چنین از سال ۱۳۷۹ تاکنون عضو هیأت مؤسس انجمن دوستداران محیط زیست فارس، عضو هیأت مؤسس انجمن دفاع از حقوق کودکان فارس، عضو هیأت مؤسس و رئیس مرکز مطالعات مردم‌شناسی و فرهنگ مردم فارس، عضو کمیته ملی ایکوم در ایران و عضو مرکز بین‌المللی مطالعات ایران‌شناسی و عضو انجمن جوامع فارسی‌زبان و دبیر این انجمن در ایران بوده‌ است. علاوه بر عضویت در مؤسسات مختلف و شرکت و سخنرانی در کنگره‌های علمی و بین‌المللی، وی از سال ۱۳۷۲ تاکنون دبیر اجرایی و علمی برگزاری بيش از 100 كنگره‏، سمينار و نشست علمي و فرهنگي منطقه‌اي، ملي و بين‌المللي از جمله: كنگره‌هاي فارس‌شناسي، يادروز سعدي، يادروز حافظ، ماه فرهنگ آلمان، كنگره فلسفه و حكمت در فارس، كنگره بزرگداشت مجدالدين فيروزآبادي، كنگره بزرگداشت سيد عبدالحسين لاري، كنگره كازرون‌شناسي، كنگره متن‌شناسي شاهنامه، همایش مشاركت‌هاي جهاني و گفتگوي تمدن‌ها با همكاري يونيسف، سوگواره تعزیه در ایران، همایش بزرگ فارس‌شناسی: موزه‌ها و چشم‌اندازهای فرهنگی روز جهانی موزه در شیراز، سی نشست تخصصی تاریخ مطبوعات فارس با عنوان «روزنامه‌نگار در زوم»، عضو هیأت مؤسس و دبیر برگزاری جایزه داستان شیراز، هفته فرهنگ فرانسه و ماه فرهنگ آلمان و... بوده‌است. همچنین مساعدت، هدایت و برگزاری بیش از ۸۰ نمایشگاه هنری استانی، ملی و بین‌المللی را در نگارخانه‌های فارس اعم از عکس، خوشنویسی، نقاشی، مجسمه‌سازی و... برعهده داشته‌است.

کوروش کمالی از سال ۱۳۷۴ تاکنون نیز بیش از پنجاه جشنواره‌ هفته کودک فارس، هفته هنر فارس، هفته ادب فارس، جشنواره‌های سالانه مجسمه‌های یخی در سپیدان، جشنواره‌های زنان هنرمند فارس و .... را برگزار نموده‌است. سال ۱۳۷۶ اول اردیبهشت‌ماه جلالی به‌عنوان یادروز سعدی و بیستم مهرماه به‌عنوان یادروز حافظ توسط وی پیشنهاد و با پیگیری‌هایش در تقویم ملی ثبت شد و در سال ۱۳۷۸ نیز کوروش کمالی به عضویت هیأت مؤسس و هیأت مدیره مرکز حافظ‌ شناسی و نیز عضو هیأت مؤسس و مدیر عامل و رئیس هیأت مدیره مرکز سعدی‌شناسی درآمد. در سال 1380 نامگذاری روزی به‌نام شیراز را پیشنهاد کرد و با تصویب شورای شهر، در سال 1381 نخستین مراسم این روز برگزار شد.

دکتر کوروش کمالی سروستانی در ادامه فعالیت‌های فرهنگی و ادبی خویش، از سال 1384 تا کنون عضو هیأت مؤسس، هیأت امنا و رئیس دانشگاه حافظ شیراز بوده و از سال 1394 تا 1400ریاست مرکز اسناد و کتابخانه ملی استان فارس را برعهده داشته که در همان زمان نیز به تأسیس و گشایش سینما فرهنگ شیراز در سال 1394 و تأسیس گالری «تاروپود» در سال 1395 و تأسیس و گشایش موزه فرهنگ فارس در سازمان اسناد و کتابخانه ملی مرکز فارس در سال 1397 و اجرای فاز اول «طرح آرشیو ملی هنر ایران» در آنجا و در سال 1400 پرداخت.

وی همچنین در سال 1395 پردیس سینمایی گلستان را به‌عنوان اولین سینمای استاندارد پس از انقلاب در شیراز بنیاد نهاد و در سال 1397 مجموعه فرهنگی و هنری و کتابفروشی شیرازه را به‌عنوان نخستین مجموعه مدرن عرضه کتاب و کالاهای فرهنگی در شیراز بنا نهاد. او از سال 1371 عضو انجمن فرهنگی ادبی یاران یکشنبه شد و پس از درگذشت استاد صادق همایونی بنیانگذار این انجمن، از سال 1392 تاکنون دبیری‌ این انجمن را به‌عهده دارد.

وی علاوه بر خدمات اجرایی فرهنگی، به نگارش مقالات ارزنده‌ای در روزنامه‌ها، فصلنامه‌های استان و کشور و نیز دانشنامه‌های زبان و ادب فارسی، قرآن‌پژوهی، تشیع و ایرانیکا پرداخته و در کنگره‌های منطقه‌ای، ملی و بین‌المللی سخنرانی کرده و کتاب‌های ارزشمندی را به چاپ رسانیده که برخی از آنها عبارتنداز: طرح تدوین دانشنامه فارس، عکس فارس، 30 دفتر سعدی‌شناسی، ۲ دفتر حافظ‌شناسی، نگاهی به تحولات فارس در آستانه استبداد صغیر، سرزمین مهر و ماه، ۸ دفتر فارس‌شناخت، عاشقانه‌های سعدی، طرح تدوین دانشنامه خلیج فارس، شکوه پارسیان، الف. لام. میم (گزیده‌ای از آثار قرآن نگاران فارس)، مجالس شاهنامه فردوسی، دانشنامه آثار تاریخی فارس، باغ‌های تاریخی شیراز، مساجد تاریخی شیراز، سعدی شیرین‌سخن: برگزیده کلیات سعدی، یاران یکشنبه، داستان شیراز و شرح قصاید سعدی. علاوه بر این کتاب‌های: هزار سال شیراز، تاریخ مختصر فارس همراه با روز شمار، تاریخ ادبیات فارس، مکتب ادبی شیراز، شیوه پژوهش و مرجع‌شناسی، دانشنامه فارس، دانشنامه آثار تاریخی شیراز، سعدی و سعدیه در سفرنامه‌ها، حافظ و حافظیه در سفرنامه‌ها و دانشنامه سعدی را نیز در دست تدوین دارد. دکتر کوروش کمالی سروستانی در چهار دهه اخیر نقشی مؤثر در طراحی و اجرای برنامه‌های فرهنگی در شهر شیراز، استان فارس و ایران داشته است.