هشدار درباره عادی‌شدن تعطیلی مدارس؛ ۸۰ درصد آموزش مجازی عملاً تعطیل است

یک کارشناس آموزش نسبت به عادی‌شدن تعطیلی مدارس و گسترش آموزش مجازی در کشور هشدار داد و تاکید کرد که بخش بزرگی از آموزش غیرحضوری عملاً کارایی لازم را ندارد.

محمدرضا نیک‌نژاد، کارشناس آموزش، در گفت‌وگو با خبرآنلاین با اشاره به تعطیلی‌های مکرر مدارس در سال‌های اخیر گفت: در ایران با هر بحران تازه‌ای، نخستین تصمیم تعطیلی مدارس و حرکت به سمت آموزش مجازی است؛ موضوعی که نشان می‌دهد آموزش به تدریج از اولویت سیاست‌گذاری‌ها خارج شده است.

او با اشاره به تجربه سال‌های اخیر افزود: در دوران کرونا و حتی پس از آن، مدارس بارها به دلایل مختلف از جمله آلودگی هوا، کمبود انرژی، مسائل امنیتی و جنگ تعطیل شده‌اند. این حجم از تعطیلی‌ها نشان می‌دهد آموزش در عمل دیگر اولویت نخست نیست.

نیک‌نژاد با بیان اینکه تعطیلی مدارس در شرایط بحران و تهدیدات امنیتی قابل درک است، گفت: در چنین شرایطی طبیعی است که حفظ جان دانش‌آموزان در اولویت قرار گیرد، اما در بسیاری از کشورها پس از امنیت جانی، آموزش و سلامت ذهنی دانش‌آموزان نیز به عنوان یک اولویت مهم در نظر گرفته می‌شود.

به گفته او، در کشورهایی مانند ژاپن، کره‌جنوبی، سنگاپور، چین و کشورهای اسکاندیناوی تلاش می‌شود حتی در شرایط بحرانی نیز آموزش تا حد امکان ادامه پیدا کند و تعطیلی مدارس به حداقل برسد. به عنوان نمونه در بریتانیا نیز در دوران کرونا مدارس تنها در دوره‌های اوج شیوع بیماری تعطیل می‌شدند و با کاهش شدت بحران دوباره بازگشایی می‌شدند.

این کارشناس آموزش همچنین به افت کیفیت آموزش در دوران آموزش مجازی اشاره کرد و گفت: آمارهای جهانی نشان می‌دهد حتی در کشورهای پیشرفته نیز در دوران کرونا حدود ۶۰ درصد افت در مهارت‌های پایه مانند خواندن، نوشتن و حساب کردن رخ داده است.

او ادامه داد: در ایران وضعیت حتی نگران‌کننده‌تر است، زیرا زیرساخت‌های آموزشی و اینترنتی ضعیف‌تر هستند. در حال حاضر می‌توان گفت حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد آموزش در فضای مجازی عملاً تعطیل است؛ دانش‌آموز فقط حضور خود را ثبت می‌کند اما در بسیاری از موارد یا خواب است یا مشغول کار دیگری.

نیک‌نژاد با اشاره به مشکلات پلتفرم‌های داخلی آموزش مجازی گفت: در شرایطی که اینترنت با محدودیت و اختلال روبه‌روست، دانش‌آموزان مجبور به استفاده از سامانه‌هایی مانند «شاد» هستند؛ در حالی که این پلتفرم‌ها قابل مقایسه با ابزارهای حرفه‌ای آموزش آنلاین مانند گوگل‌میت یا اسکای‌روم نیستند.

او همچنین به مسئله هزینه‌های آموزش مجازی اشاره کرد و گفت: در برخی موارد حتی استفاده از امکانات آموزشی در سامانه «شاد» یا پلتفرم‌های مشابه برای مدارس هزینه دارد و این هزینه در نهایت از خانواده‌ها دریافت می‌شود؛ موضوعی که با اصل ۳۰ قانون اساسی درباره رایگان بودن آموزش در تضاد است.

به گفته این کارشناس، چنین شرایطی باعث افزایش شکاف آموزشی میان طبقات مختلف جامعه شده است؛ به‌طوری‌که مدارس برخوردار از پلتفرم‌ها و امکانات بهتر استفاده می‌کنند، در حالی که مدارس دولتی و خانواده‌های کم‌درآمد با حداقل امکانات ادامه می‌دهند.

نیک‌نژاد در پایان هشدار داد که آموزش مجازی در ایران به تدریج از یک راه‌حل اضطراری به یک سیاست دائمی تبدیل می‌شود، زیرا برای مدیران و دولت ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر است؛ روندی که در صورت ادامه می‌تواند آسیب‌های جدی و بلندمدتی برای نظام آموزشی کشور به همراه داشته باشد.