توقف شریان حیاتی صدرا در ایستگاه تملک

غیاث ملک‌حسینی-«خبرجنوب»/ جاده قره‌پیری سال‌هاست در میان پروژه‌های عمرانی شیراز و صدرا، نه فقط به عنوان یک مسیر ارتباطی، بلکه به عنوان حلقه‌ای برای تکمیل شبکه حمل‌ونقل، کاهش گره‌های ترافیکی، تسهیل دسترسی به مراکز درمانی و ایجاد مسیرهای توسعه آینده مطرح است؛ پروژه‌ای که از یک سو، شهردار صدرا آن را «نیاز اصلی شهر» و مهم‌ترین مطالبه و دغدغه شهروندان می‌داند و از سوی دیگر، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس، ضرورت اجرای آن را از منظر خدمات‌رسانی و ایجاد دسترسی مناسب برای مردم مورد تأکید قرار می‌دهد.

با وجود انجام تملکات مربوط به حریم صدرا و انجام عملیات اجرایی، حدود ۳.۵ کیلومتر از این مسیر که در حریم شهر شیراز قرار دارد نیازمند تملک است؛ مسیری با عرض ۱۰۰ متر که مجموع اراضی مورد نیاز برای تملک را به ۳۵۰ هزار مترمربع یا ۳۵ هکتار می رساند. براساس آخرین اطلاعاتی که توسط خبرنگار «خبرجنوب» اخذ شده برای تأمین منابع مالی و تحقق تملک اراضی مورد نظر، حدود ۵۰ هکتار از اراضی شرق شیراز در نظر گرفته شده تا پس از طی فرآیندهای مربوط به جلب رضایت مالکان و رفع معارض‌های احتمالی و فروش این اراضی، منابع حاصل برای تملک مسیر قره‌پیری اختصاص یابد.

اهمیت قره‌پیری، اما تنها به تملک ۳۵ هکتار زمین و تکمیل یک محور ترافیکی محدود نمی‌شود. این مسیر در صورت تکمیل، می‌تواند رینگ‌های ورودی، خروجی و کمربندی پیرامون صدرا و شیراز را به یکدیگر متصل کند، زمان و مسافت دسترسی بیماران به بیمارستان پیوند اعضا را کاهش دهد، بستر مطالعات آینده مترو را فراهم کند و با اتصال به جاده شیراز ـ اصفهان، به عنوان یکی از محورهای مؤثر بر توسعه صدرا عمل کند. در مقابل، تأمین مالی 5/3 کیلومتر باقی مانده پروژه در چارچوب منابع و وظایف مدیریت شهری تعریف شده و استفاده از منابع ملی و اعتبارات دولتی برای آن، در دستور کار نیست.

*قره‌پیری؛ اولویت نخست عمرانی صدرا

در همین ارتباط پژمان شفیعی، شهردار صدرا، پروژه بزرگراه قره‌پیری را نیاز اصلی شهر و مهم‌ترین مطالبه و دغدغه شهروندان صدرا دانست و تأکید کرد که تکمیل این جاده حیاتی، علاوه بر اتصال رینگ‌های ورودی، خروجی و کمربندی دور شهر به یکدیگر، مسافت و زمان رسیدن بیماران به بیمارستان پیوند اعضا را به طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

به گفته وی، این مسیر راهبردی همزمان بستر مطالعه آینده خط مترو را فراهم کرده و با اتصال به جاده شیراز ـ اصفهان، می‌تواند محرک اصلی توسعه و رونق شهر صدرا باشد.

شهردار صدرا همچنین با تأکید بر اینکه احداث و تکمیل جاده قره‌پیری مهم‌ترین مطالبه و دغدغه مردم صدراست، اظهار داشت: اگر بخواهیم اولویت‌های عمرانی شهر را دسته‌بندی کنیم، بدون شک پروژه قره‌پیری نیاز اصلی شهر محسوب می‌شود.

شفیعی با تأکید براینکه این مسیر تنها یک خیابان یا جاده معمولی نیست؛ تصریح کرد: قره پیری، شریانی حیاتی برای حل همیشگی گره‌های ترافیکی و خروج صدرا از وضعیت بن‌بست به شمار می‌رود.

*اتصال رینگ‌های ترافیکی صدرا و شیراز

شهردار صدرا در ادامه در تشریح نقش ترافیکی این پروژه گفت: با بهره‌برداری کامل از جاده قره‌پیری، تمامی رینگ‌های ورودی و خروجی و مسیرهای کمربندی دور شهر صدرا و شیراز به یکدیگر متصل می‌شوند.

به گفته شفیعی، این پیوستگی شبکه راه‌ها باعث می‌شود ترافیک ورودی به شکل روان در جهات مختلف توزیع شود و شهروندان دیگر در ورودی و خروجی‌های شهر معطل ترافیک‌های سنگین نمانند.

*دسترسی سریع‌تر به خدمات، از بیمارستان پیوند اعضا تا مراکز دانشگاهی

وی با اشاره به اهمیت انسانی و درمانی این محور گفت: بیمارستان پیوند اعضا ابوعلی سینا در صدرا، امیدی برای بیماران سراسر کشور است و روزانه صدها بیمار و همراه به این مرکز مراجعه می‌کنند.

شهردار صدرا با اشاره به اینکه در جابه‌جایی بیماران بدحال و انتقال عضو پیوندی، حتی چند دقیقه هم می‌تواند مرز بین مرگ و زندگی باشد، ابرازداشت: جاده قره‌پیری با کاهش چشمگیر مسافت، سرعت دسترسی بیماران و خودروهای امدادی به بیمارستان پیوند اعضا را به بالاترین حد ممکن می‌رساند و از این جهت، پروژه‌ای نجات‌بخش برای سلامت مردم است.

*پیش‌بینی مسیر آینده مترو در جاده قره‌پیری

شفیعی با اشاره به برنامه‌های آینده برای توسعه حمل‌ونقل عمومی گفت: ما در طراحی این محور تنها امروز را ندیده‌ایم؛ بلکه مطالعه آینده مترو نیز با همین مسیر گره خورده است

وی در تشریح بیشتر این موضوع گفت: حریم و زیرساخت‌های جاده قره‌پیری به گونه ای برنامه‌ریزی شده که در طرح‌های توسعه قطار شهری، بهترین و مناسب‌ترین کریدور برای اتصال ریلی صدرا به خطوط مترو باشد و رفت‌وآمد ارزان و راحت را برای مردم امکانپذیر سازد.

شفیعی در ادامه پیوند این جاده با جاده‌های اصلی کشور را مزیتی بزرگ برای اقتصاد شهر دانست و تصریح کرد: اتصال مستقیم این محور به جاده اصلی شیراز–اصفهان به‌عنوان یک محرک بزرگ توسعه عمل خواهد کرد. این اتصال، صدرا را مستقیماً به شاهراه اقتصادی مرکز و جنوب کشور متصل می‌کند که نتیجه آن رونق سرمایه‌گذاری، رشد ساخت‌وسازهای استاندارد، توسعه گردشگری درمانی و افزایش ارزش عمومی شهر صدرا خواهد بود.

*گره اصلی پروژه؛ تملک اراضی در حریم شیراز

با وجود اهمیت این پروژه، یکی از مهم‌ترین موانع تکمیل بزرگراه قره‌پیری، همچنان مسئله تملک اراضی است.

در همین ارتباط محمود رضایی‌کوچی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس در گفت و گو با خبرنگار «خبرجنوب» ضمن تشریح آخرین وضعیت پروژه جاده قره‌پیری گفت: بخش عمده این مسیر دارای مالکیت خصوصی است و برای اجرای کامل پروژه باید فرآیند تملک اراضی انجام شود.

وی اشاره به اهمیت پروژه جاده قره‌پیری اظهار کرد: این پروژه نقش بسزایی در تسریع دسترسی عموم شهروندان به خدمات درمانی دارد و مراکز دانشگاهی و غیردانشگاهی نیز در کنار بیمارستان‌ها از مزایای اجرای آن بهره مند می شوند.

معاون استاندار فارس با اشاره به اینکه بخش عمده این مسیر به محدوده شهرصدرا و بخشی هم در حریم شهر شیراز قرار دارد؛ گفت: حدود ۳.۵ کیلومتر از مسیر در حریم شهر شیراز است و باید تملک های لازم برای اجرای پروژه انجام شود.

رضایی کوچی با بیان اینکه تملک این حجم از مسیر منابع مالی زیادی را می طلبد که تامین آن برای شهرداری شیراز دشوار است؛ اظهارداشت: برای تأمین منابع مورد نیاز تملک اراضی، ۵۰ هکتار از اراضی شرق شیراز را از حریم به محدوده این شهر اضافه کردیم تا منابع لازم برای تملک اراضی پروژه قره پیری تأمین شود.

وی تصریح کرد: در این شرایط شهرداری شیراز باید تملک اراضی را انجام دهد و پس از طی این مرحله، پروژه وارد مرحله اجرا شود.

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس درباره ابعاد مسیر مورد نیاز برای تملک نیز توضیحاتی را ارایه داد و گفت: مسیر مورد نظر در جاده قره‌پیری حدود ۳.۵ کیلومتر طول و حدود ۱۰۰ متر عرض دارد که در مجموع حدود ۳۵۰ هزار مترمربع، معادل ۳۵ هکتار می‌شود.

رضایی با اشاره به وابستگی هزینه تملک به قیمت کارشناسی اراضی مورد نظر ابرازداشت: طبیعتاً میزان اعتبار مورد نیاز به قیمت کارشناسی و ارزش هر مترمربع زمین بستگی دارد؛ برای مثال اگر قیمت هر مترمربع یک میلیون تومان باشد، رقم مورد نیاز 350 میلیارد است و اگر قیمت زمین مورد نظر بیشتر باشد طبیعتاً اعتبار بیشتری مورد نیاز خواهد بود.

وی با تاکید براینکه ابتدا باید تملک انجام و سپس عملیات اجرایی پروژه دنبال شود، تصریح کرد: طبیعتاً طولانی شدن فرآیند تملک می‌تواند هزینه اجرای پروژه را در آینده افزایش دهد.

معاون استاندار فارس در ادامه با اشاره به مشکلات تأمین منابع مالی در گذشته گفت: متأسفانه در گذشته منابع مشخصی برای انجام این کار وجود نداشت و امکان استفاده از بودجه عمومی شهر برای این منظور نیز فراهم نبود؛ بنابراین برای حل این مسئله و تأمین مالی پروژه، حدود ۵۰ هکتار از اراضی شرق شیراز در نظر گرفته شد.

به گفته رضایی کوچی، شهرداری باید پس از جلب رضایت مالکان و رفع معارض‌های احتمالی، این اراضی را به فروش برساند و منابع حاصل از آن را برای تملک مسیر پروژه هزینه کند.

وی در پاسخ به این که آیا امکان استفاده از منابع ملی و اعتبارات دولتی برای تسریع در اجرای این پروژه وجود دارد، گفت: خیر؛ بخش باقی مانده از این پروژه باید در چارچوب منابع و وظایف مربوط به شهرداری دنبال می‌شود.

معاون استاندار فارس در پایان تأکید کرد: این پروژه از نظر ما اهمیت زیادی دارد و ضرورت اجرای آن برای مردم و همچنین از منظر خدمات‌رسانی و ایجاد دسترسی مناسب، مورد توجه است.

* قره‌پیری در نقطه‌ ای استراتژیک ایستاده

در این شرایط به نظر می رسد آنچه سرنوشت مرحله بعدی پروژه را تعیین می‌کند، عبور موفق از فرآیند تملک است؛ مرحله‌ای که از یک سو به رضایت مالکان و رفع معارض‌ها وابسته است و از سوی دیگر، با قیمت کارشناسی زمین و زمان اجرای فرآیند ارتباط مستقیم دارد.

قره‌پیری حالا در نقطه‌ای ایستاده که اهمیت آن از یک پروژه عمرانی صرف فراتر رفته است؛ مسیری که برای صدرا می‌تواند به معنای تکمیل شبکه ارتباطی و خروج از بن‌بست، برای بیماران به معنای دسترسی سریع‌تر به مراکز درمانی، برای حمل‌ونقل آینده به معنای ایجاد کریدور احتمالی مترو و برای اقتصاد شهر به معنای اتصال به محور شیراز ـ اصفهان باشد. با این حال، تحقق تمام این کارکردها در گرو تعیین تکلیف همان حلقه‌ای است که هنوز باقی مانده است: تملک حدود ۳.۵ کیلومتر از مسیر در حریم شهر شیراز.