شناسایی کوچک‌ترین نقش‌برجسته ایلامی در ایذه؛ نیایش پادشاه باستان با خدای خورشید

وزارت میراث فرهنگی از کشف کوچک‌ترین نقش‌برجسته شناخته‌شده ایلامی در منطقه آیاپیر ایذه در استان خوزستان خبر داد؛ اثری چهار هزار ساله که پادشاهی ایلامی را در حال نیایش خدای خورشید و عدالت، ناهونته، به تصویر می‌کشد.

این نقش‌برجسته توسط حسین فیضی، مدرس دانشکده باستان‌شناسی شوش، و ایوب سلطانی، مدیر پایگاه مسجدسلیمان، در جریان یک پیمایش میدانی در محدوده الهک و نزدیکی اشکفت سلمان کشف شده است. این اثر سیزدهمین نگارکند ایلامی شناسایی‌شده در ایذه به شمار می‌رود.

به گفته فیضی، ابعاد این اثر حدود ۲۶ سانتی‌متر است و از نظر اندازه کوچک‌ترین نقش‌برجسته ایلامی محسوب می‌شود. در این تصویر، پادشاه بر تختی ساده نشسته و با دست راست برافراشته رو به نماد خورشید نیایش می‌کند؛ بالای سر او قرصی کامل به نشانه ناهونته و در برابرش سکویی پلکانی دیده می‌شود که احتمالاً محل نذورات بوده است.

این باستان‌شناس با اشاره به اهمیت منطقه آیاپیر، توضیح داد که این ناحیه در دوره ایلام میانه به عنوان یک دولت‌شهر نیمه‌مستقل با جایگاه سیاسی مهم شناخته می‌شده است.

او افزود: ترکیب‌بندی و شمایل‌نگاری این اثر با نقش‌برجسته‌های معروف ایلامی مانند کول‌فرح، خونگ‌اژدر و شهسوار و همچنین مهرهای استوانه‌ای میان‌رودان شباهت‌های آشکاری دارد.

فیضی تأکید کرد که اثر بر روی سنگ کنگلومرای نامتجانس حجاری شده و به دلیل حساسیت بالا نسبت به فرسایش، مستندسازی دقیق، اسکن لیزری و فتوگرامتری برای حفاظت از آن ضروری است.

این کشف، دریچه‌ای تازه برای شناخت هنر صخره‌ای، باورهای آیینی و ارتباطات فرهنگی تمدن ایلام با مناطق همجوار می‌گشاید.