گیاهخواری: یک روند گذرا یا تحولی پایدار در صنعت غذا؟
روز جهانی وگان (World Vegan Day) در تاریخ اول نوامبر (۱۰ آبان) هر سال برگزار میشود. بررسیهای جدید نشان میدهد که تمایل بهتحت تأثیر عوامل فرهنگی، مذهبی و نگرانیهای مربوط به سلامت و محیطزیست قرار دارد. در برخی کشورها، درصد قابلتوجهی از جمعیت به گیاهخواری روی آوردهاند، که نشاندهنده افزایش آگاهی و پذیرش این سبک زندگی است.
ادمین 11
بر اساس آخرین برآوردها، هند با فاصلهای چشمگیر، بیشترین درصد جمعیت گیاهخوار را دارد که بین ۲۰ تا ۴۰ درصد تخمین زده میشود. کشورهای مکزیک، برزیل و بهویژه چین نیز در ردههای بعدی قرار دارند و روند رو به رشدی در گیاهخواری را تجربه میکنند. کشورهای پیشرفته مانند تایوان، استرالیا و برخی کشورهای اروپایی نیز سهم بالایی از شهروندان گیاهخوار دارند که به دلایل بهداشتی، رفاه حیوانات یا محیطزیست رژیمهای گیاهی را انتخاب میکنند.
دلایل غالب گیاهخواری در هند به سنتهای مذهبی و فرهنگی این کشور بازمیگردد. در سالهای اخیر، تقاضا برای محصولات گیاهی غنیشده و پروتئینی در بازارهای شهری هند افزایش یافته است. در مکزیک و برزیل، افزایش شمار گیاهخواران با رشد شهریشدن و آگاهیهای محیطزیستی همراه بوده است. در کشورهای با جمعیت بالا، درصدهای کوچک میتوانند به اعداد قابل توجهی تبدیل شوند که بازار بزرگی را شکل میدهد.
از منظر سلامت عمومی، رژیمهای گیاهی متعادل میتوانند سالم باشند اما نیاز به تأمین پروتئین و ریزمغذیها دارند. سیاستگذاران باید هم هشدارها و هم فرصتهای مرتبط با مصرف گیاهی را مدنظر قرار دهند.
تأثیر اقتصادی ترویج گیاهخواری واضح است: بازار جایگزینهای گوشت و محصولات پروتئینی گیاهی در حال رشد است و شرکتها به دنبال توسعه محصولات متناسب با ترجیحات مصرفکنندگان هستند. بر اساس گزارش بلومبرگ اینتلیجنس، ارزش بازار جهانی مواد غذایی گیاهی تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار خواهد رسید، که نشاندهنده نرخ رشد ۷ تا ۱۰ درصدی در سال ۲۰۲۵ است.
این تغییرات نه تنها بر قفسههای فروشگاهها تأثیر میگذارد، بلکه ساختار کشاورزی و زنجیره تأمین جهانی را نیز متحول کرده است. دولتهایی مانند کانادا و استرالیا سرمایهگذاریهایی برای فرآوری و صادرات محصولات گیاهی آغاز کردهاند. در اروپا، سیاست «از مزرعه تا سفره» کشاورزان را به کشت متنوعتر و کاهش انتشار گازهای دامی تشویق میکند.
تحول در بازار مصرف همچنین بخش خردهفروشی و خدمات غذایی را دستخوش تغییر کرده است. محصولات گیاهی اکنون در کنار گوشت و لبنیات عرضه میشوند و رستورانهای زنجیرهای بزرگ مانند مکدونالد و کیافسی گزینههای گیاهی را به منوهای خود اضافه کردهاند. تنها در دو سال گذشته، عرضه محصولات جدید گیاهی در بریتانیا و استرالیا بیش از ۲۵ درصد افزایش یافته است.
