زوم روی کتاب/ عکاسی در سفر

پژمان ضیائیان/ در جریان برگزاری مسابقات اتومبیلرانی سرعت ایران  در پیست استادیوم آزادی تهران، یکی از خودروهای مسابقه از مسیر پیست خارج شده و پس از عبور از موانع حفاظتی، به گروهی از اصحاب رسانه که در جایگاه ویژه خود مستقر بودند، برخورد کرده چندین خبرنگار را مصدوم و متاسفانه یکی از عکاسان مسابقه در اثر شدت تصادف جان خود را از دست داد. این حادثه مسئولین برگزاری مسابقات را در شوک فرو برده و تنها توانستند مصدوم را با آمبولانس به سمت بیمارستان بفرستند و مسابقات را متوقف کنند.

گزارش رسانه ها از این حادثه جملاتی مشابه حوادث ریز و درشت است که روزانه در زندگی رخ می دهد و آن اینکه وزیر مربوطه به معاونین خود دستور تعلیق مسابقات، پیگیری موضوع تا حصول نتیجه داد و درخواست کرد مسببین حادثه به سرعت شناخته شده و به مراجع ذیربط معرفی شوند. این مسابقات تحت نظارت فدراسیون موتورسواری و اتومبیلرانـی طراحـی و تدارک شده بود و در نهایت به خانواده داغدار تسلیت گفتند و موج اولیه اعتراضات مردمی را فرو نشاندند.

عکاس درگذشته، مرحوم حمیدرضا درجاتی بود که حسب گفته مسئولین برگزاری مسابقات چندین و چند سال است که مسابقات  موتورسواری و اتومبیلرانی را عکاسی می کند. گفتگوی یک رسانه با متولی مسابقات اتومبیلرانی به سوی حفاظ های اطراف پیست می رود تا آن حدی که می گوید، این حفاظ ها فاقد امنیت لازم است و باید همانند دیگر کشورهای برگزارکننده مسابقات اتومبیلرانی از نیوجرسی های استاندارد استفاده کرد و کشور ما تا کنون نتوانسته است این نوع محافظ را تهیه و در اختیار بگیرد.

حالا توپ در زمین کدام شخص است ( حادثه دیده/ حادثه زده) معلوم نیست و احتمال دارد حادثه زده توپ را چنان شوت کند که حالا، حالاها توپ در هوا معلق باشد و سرها برای یافتن مقصر به سوی آسمان خشک شود. در هر حال، هنرمندی مسئول و وظیفه شناس در راه انجام وظیفه خود، جان به جان آفرین تسلیم کرده است و خانواده ای در اثر یک سهل انگاری عزادار شده اند، بقیه ماجرا هر چه بشود و باشد نمی تواند جای خالی رحیل را پر کند.

او برگزیده جشنواره بین المللی عکس برج میلاد و عکاس رسمی مسابقات ماشین سواری و رالی های سرعت در ایران بود و در پروژه های سینمایی و تلویزیونی مانند تاسیان، وحشی، ازازیل و جان سخت حضور داشت. یادتان هست چند سال پیش هم موتورسوار مرودشتی که برای جا به جا کردن رکورد پرش موتور از موانع، در پایان مسیر از تعادل خارج و به زمین سخت فرود آمد و جان خود را از دست داد آن جا هم رسانه ها به دنبال علت حادثه بودند و نهایتا موتورسوار را مسئول مرگ خود دانستند. آنجا هم وسایل پیشگیری از حادثه، که صد درصد محتمل بود وجود نداشت و در این حادثه تازه نیز، کمبود یا نبود حفاظ های بازدارنده جان انسان دیگری را گرفته است. چرا راه دور برویم هر گاه در سیمای جمهوری اسلامی خبر یا فیلمی از مسابقات موتورسواری یا اتومبیـلرانی پخش می کنند به وضوح معلوم است که با انباشتن تعـدادی لاستیک مستعمل خودرو، خط سیر مسابقه را معلوم کرده اند و همین لاستیک های روی هم چیده شده تنها وسیله محافظ زمان خروج موتور یا ماشین از پیست مسابقه است. که آنهم به قول معروف به تلنگری بند است. شاهد حاضر همین عکس مرحوم در این مطلب است.

مرحوم حمیدرضا درجاتی

 شاید شما در حین خواندن این مطلب، آن را در مقابل تعداد زیادی عکاس که در حادثه های گوناگون جان خود را از دست داده اند فکر کنید و مثال ملموس آن را هم کشته شدن شمار زیادی عکاسان و خبرنگاران در جنگ غزه به یاد بیاورید، اما گرچه نتیجه هر دو یکی و مرگ است اما دو موضوع تفاوت بسیار زیادی با یکدیگر دارند، عکاس جنگ و یا مشابه آن با علم و آگاهی می داند به کجا می رود و با چگونه حوادثی آنهم بطور صد درصد روبرو خواهد شد و  می داند شاید در قدم نخستی که بردارد از زمین و آسمان برایش مصیبت ببارد.

اما عکاسی که برای پوشش دادن مسابقاتی در سطح کشوری، که آنهم ماهی به سالی برگزار می شود صبح از خانه بیرون می آید به تنها چیزی که فکر نمی کند این است که ظهر نشده، آنهم به دلیل بی مبالاتی دیگران، پیکر بی جانی در مکانی دور افتاده باشد.

این خط و این هم نشان اگر شما دلیل حادثه و مسببین رویداد و تصمیم پیگیری نتایج و تعیین مقصرین این مسابقه مرگبار را خواندید و یا شنیدید، من ساک و دوربین بر می دارم و برای عکاسی جای خالی آن عزیز را پر می کنم.

و اما کتابی که امروز معرفی می کنم:

عکاسی در سفر

نوشته: سرژ تیماشف

برگردان: علی تهرانی

روی جلد و پشت جلد کتاب از مطلب شلوغ است. شاید بتوان گفت هر اطلاعاتی که می خواهید در این دو صفحه هست و این شیوه گرچه خواننده پسند است اما کمتر حرفه ای است. در گوشه ای از روی جلد کتاب آمده است ( ترجمه و چاپ در ایران، تحت امتیاز انتشارات ویلی توسط انتشارات آوند دانش و در گوشه دیگری از روی جلد نوشته شد: یاد می گیرید که:

1. دوربین های مناسب برای سفر کدام اند

2. چگونه عکس های طبیعی بگیرید

 3. با اصول ذخیره سازی و مدیریت تصاویر آشنا شوید و جای دیگری از روی جلد حاوی یک پیام است: کتاب های دامیز،کاربردی و سودمند. پشت جلد کتاب هم پر از مطلب است. سمت راست یک شعار: پس می خواهید خاطرات سفرتان را جاودانه کنید؟ در جای دیگر از پشت جلد: کتاب را باز کنید و ببینید و در گوشه ای دیگر نویسنده کتاب را معرفی کرده است.

این همه اطلاعات بدون اینکه کتاب را باز کنید، به خودی خود کافی است که متوجه این نکته شوید که اگر این کتاب همراه شما در زمان عکاسی باشد می تواند سئوالات شما را پاسخ دهد. مطالب کتاب در چهار فصل تقسیم بندی و بر آنها نام هایی چنین انتخاب شده است: آماده شدن برای سفر، نخستین عکس های شما، صحنه، صحنه، صحنه؛ جاودانه کردن خاطرات، فصل بعدی. کتاب یک مقدمه دو صفحه ای دارد:

این کتاب اصول اکسیوژر، ترکیب بندی و نحوه استفاده از دوربین را به شما یاد می دهد و سپس نگاهی به مکان ها و سوژه های جذاب برای عکاسی می اندازد که به احتمال قوی همه مسافران با آن رو به رو خواهند شد. همچنین نکات و ترفندهای کاربردی زیادی درباره عکاسی را آموزش می دهد که در هر شرایطی  می توانید از آنها استفاده کنید.

تنظیم دوربین برای سفر، ترفندهای مفید عکاسی، عکاسی از طبیعت، ذخیره سازی تصاویر، هم جزء مطالب کتاب است. کتاب نود صفحه ای است و به مناسبت مطالب، دارای عکس هم هست.

اندازه کتاب رقعی است. علاوه بر اطلاعات این کتاب، داده های دیگری در وبگاه رسمی دامیز وجود دارد که مفید خواهد بود.

سرژ تیماشف

کارنامه او با ثبت بیش از میلیون ها عکس از چهار گوشه جهان نشان از پرکاری حرفه ای او در بین دیگر هنرمندان است. او به جز  عکاسی در زمره نویسندگان و پژوهشگران حوزه عکاسی هم شناخته شده است.

این عکاس پر کار به دلیل کارهای ارزنده ای که در عکاسی از مسابقات شمشیربازی دارد چند المپیک ورزشی را به عنوان عکاس رسمی، عکسبرداری کرده است که این مسئله  در کارنامه کمتر عکاسی دیده می شود. کتاب عکاسی در سفر جزو آثار نوشتاری این عکاس روس تبار است. سرکشیدن به امکانات فضای مجازی هم نتوانست سال و محل تولد تیماشـف را برای ما روشن کند و اینکه چند کتاب دیگر از این نویسنده ترجمه و به بازار کتاب ایران روانه شده است (نمره ای منفی در کارنامه فضای مجازی).

علی تهرانی

از این مترجم هم که بر خلاف بعضی (کم کار کرده ها) که نگاه کردن به آثارتابلوهای یک گالری را هم در زمره کارهای خود ذکر می کنند اطلاعات تحصیلی و مشخصات شناسنامه ای به دست نیامده است و فقط می دانیم در زمینه کتاب های تخصصی در حوزه عکاسی فعالیت دارد و آثار نویسندگان مطرحی را ترجمه کرده است، عکاسی سیاه و سفید، نورپردازی در عکاسی، درمان نقاط ماشه ای و عکاسی در سفر نمونه های از کتب ترجمه شده توسط علی تهرانی است. جالب تر اینکه جناب تهرانی  عکسی هم در فضای مجازی ندارد! و یا بنده نتوانستم آن را بیابم  (این هم نکته منفی دیگری در کارنامه فضای مجازی).

انتشارات آوند دانش

این موسسه فرهنگی در کنار انتشارات کتاب های متنوع فارسی، فراهم آوری محصولات انتشارات وایلی را نیز به شکل گسترده ای انجام می دهد. نشر آوند دانش که از سال 1375 کار خود را آغاز کرده است با جمع بندی تجارب خود در سال 1391 با پیش گرفتن برنامه ای مدون جهت انتشار کتاب به شکل طبقه بندی شده و با رعایت قوانین جهانی کپی رایت توانسته است تصویر پر رنگ تری از خود در بازار کتاب ایران به نمایش گذارد و رصد بازار بین المللی کتاب جهت انتخاب برترین و تازه ترین های نشر بین المللی با هدف ترجمه و توزیع، ایجاد گروه های کاری موازی به منظور نشر همزمان کتاب در حوزه های موضوعی مختلف، پایبندی به قوانین کپی رایت را  رسالت فرهنگی خود ترسیم کرده است. انتشارات آوند دانش نمایندگی انحصاری انتشارات بین المللی جان وایلی در ایران است و مشتریان خود را همواره رکن تعریف کننده موفقیت در سال های گذشته می داند.