آنچه باید پیش از وقوع سیل بدانیم؛ از هشدارها تا تخلیه ایمن

معاون آموزشی هلال‌احمر خوزستان با تشریح خطرات سیلاب، رفتارهای پرخطر و راهکارهای پیشگیرانه، نکات مهمی برای کاهش تلفات و خسارات سیل و افزایش آمادگی خانوادگی ارائه داد

آنچه باید پیش از وقوع سیل بدانیم؛ از هشدارها تا تخلیه ایمن

سیل یکی از شایع‌ترین و مخرب‌ترین بلایای طبیعی در کشور است که هر ساله خسارات جانی و مالی فراوانی برجای می‌گذارد. استان‌هایی مانند خوزستان، لرستان، گلستان، فارس، کرمان، هرمزگان و سیستان‌ و بلوچستان به دلیل شرایط اقلیمی و جغرافیایی، همواره در معرض خطر سیلاب قرار دارند. بخش زیادی از تلفات انسانی ناشی از سیل، نتیجه بی‌توجهی به هشدارها و انجام رفتارهای پرخطر است؛ در حالی که با رعایت اصول ساده می‌توان از بسیاری از این حوادث جلوگیری کرد.

مجتبی طحان، معاون آموزشی و پژوهشی جمعیت هلال‌احمر خوزستان با اشاره به سیلاب اخیر استان که منجر به جان‌باختن پنج شهروند شد، تأکید کرد: سیل تنها یک پدیده طبیعی نیست، بلکه در صورت نبود آمادگی و آموزش، به یک بحران انسانی تبدیل می‌شود.

چرا سیل پدیده‌ای خطرناک است؟

طحان با بیان اینکه سیلاب‌ها اغلب به‌صورت ناگهانی و با قدرت تخریبی بالا رخ می‌دهند، گفت: سرعت بالای جریان آب، گل‌ولای، آوار و کاهش دید در شرایط جوی نامناسب، فرصت واکنش مؤثر را از افراد می‌گیرد. حتی حدود ۳۰ سانتی‌متر آب می‌تواند تعادل یک فرد بالغ را بر هم بزند و جریان ۶۰ سانتی‌متری آب قادر است یک خودروی سواری را جابه‌جا کند.

رفتارهای پرخطری که جان مردم را تهدید می‌کند

وی با اشاره به اشتباهات رایج در زمان وقوع سیل افزود: عبور از رودخانه‌ها، مسیل‌ها و پل‌های آب‌گرفته، توقف یا تردد خودرو در مسیرهای سیلابی، نزدیک شدن به بستر رودخانه برای تماشا یا فیلم‌برداری، بی‌توجهی به هشدارهای رسمی هواشناسی و ستاد مدیریت بحران و ساخت‌وساز در حریم رودخانه‌ها از جمله رفتارهایی است که به افزایش تلفات انسانی منجر می‌شود.

معاون آموزشی و پژوهشی جمعیت هلال‌احمر خوزستان تأکید کرد: اطلاعیه‌ها و هشدارهای هواشناسی، فرمانداری‌ها و مدیریت بحران باید کاملاً جدی گرفته شود. بسیاری از حوادث مرگبار زمانی رخ داده که هشدارها صادر شده اما رعایت نشده‌اند. در زمان اعلام وضعیت نارنجی یا قرمز، حتی اگر سطح آب بالا نیامده باشد، نباید به حریم رودخانه‌ها و مسیل‌ها نزدیک شد.

اقدامات لازم قبل از وقوع سیل

طحان با بیان اینکه عبور از مسیرهای آب‌گرفته، چه پیاده و چه با خودرو، بسیار خطرناک است، گفت: آب گل‌آلود عمق واقعی را نشان نمی‌دهد و ممکن است جریان‌های شدید یا چاله‌های عمیق در زیر آن پنهان باشد.

وی افزود: همراه داشتن کیف اضطراری شامل آب آشامیدنی، مواد غذایی، چراغ‌قوه، پاوربانک، داروهای ضروری و مدارک مهم می‌تواند در زمان تخلیه یا قطع خدمات حیاتی بسیار کمک‌کننده باشد. خانواده‌ها باید از قبل مسیرهای خروج اضطراری و نقاط امن را مشخص کنند.

طحان با تأکید بر نقش آموزش گفت: باید به کودکان و نوجوانان آموزش داد که سیل محل بازی یا تماشا نیست. متأسفانه بخش قابل توجهی از قربانیان حوادث سیلاب، نوجوانان و جوانانی هستند که از روی کنجکاوی به مناطق خطرناک نزدیک می‌شوند.

پیشگیری‌های ساده اما مؤثر محیطی

وی ادامه داد: پاک‌سازی دهانه پل‌ها، جوی‌ها و آبراهه‌ها از زباله و نخاله ساختمانی پیش از فصل بارندگی، نقش مهمی در کاهش شدت سیلاب و آب‌گرفتگی دارد. همچنین حتی در روزهای بدون بارندگی نیز نباید در بستر رودخانه‌ها، دره‌ها و مسیل‌ها چادر زد یا شب‌مانی کرد.

معاون آموزشی و پژوهشی جمعیت هلال‌احمر خوزستان گفت: خانواده‌هایی که در مناطق کم‌ارتفاع یا مجاور رودخانه‌ها زندگی می‌کنند باید برای جابه‌جایی سریع سالمندان، بیماران و کودکان برنامه مشخص داشته باشند و افراد کم‌توان هرگز نباید در شرایط بحرانی بدون همراه رها شوند.

علائم هشداردهنده وقوع سیلاب را بشناسیم

طحان تصریح کرد: تغییر ناگهانی رنگ آب رودخانه، افزایش سریع سطح آب، شنیده شدن صدای شدید جریان آب و حرکت تنه درختان از نشانه‌های نزدیک بودن سیلاب است و در این شرایط باید فوراً منطقه را ترک کرد.

اگر در سیل گرفتار شدیم چه کنیم؟

وی در پایان با اشاره به اقدامات ضروری گفت: در صورت گرفتار شدن در سیلاب باید در اولین فرصت به نقاط مرتفع پناه برد، از تماس با سیم‌های برق افتاده خودداری کرد، به نیروهای امدادی اعتماد داشت و مسیرهای اعلام‌شده را دنبال کرد. اگر آب اطراف خودرو بالا آمد، باید سریع خودرو را ترک کرده و به سمت بلندی حرکت کرد.

طحان تأکید کرد: سیل یک واقعیت طبیعی است اما تلفات انسانی آن اغلب نتیجه رفتارهای قابل پیشگیری است. با افزایش آگاهی عمومی، اصلاح عادت‌های نادرست و توجه به هشدارهای رسمی، می‌توان از بسیاری از حوادث تلخ جلوگیری کرد و جان شهروندان را نجات داد.