گزارش خبرجنوب به مناسبت روز ایمنی در برابر زلزله و کاهش اثرات بلایای طبیعی 

مرجان دهقانی «خبرجنوب» / ساعت ۵:۵۶:۲۶ بامداد، وقتی خواب شیرین صبحگاهی بر چشمان ساکنان بم سنگینی می‌کرد و شهر در سکوتی آرام فرو رفته بود، ناگهان زمین خشم خود را با لرزه‌ای ۶.۶ ریشتری فریاد زد. زندگی، در یک چشم بر هم زدن، کن‌فیکون شد. آن صبح، نه تنها ارگ تاریخی بم، بلکه هزاران رویا و آرزو در زیر آوارها مدفون گشت. بیش از هفتاد هزار نفر کشته و مجروح شدند و داغی بر دل ایران نشست که هنوز تازه است.  

این زلزله، تنها یک حادثه نبود؛ تلنگری بود تا ما یادآوری کنیم که ایران، کشوری زلزله‌خیز است و ما همواره بر لبه گسل‌های زندگی می‌کنیم. هزاران نفر در زلزله‌های کشور جان خود را از دست داده‌اند و این آمار، گواهی تلخ بر آسیب‌پذیری ما در برابر این پدیده طبیعی است.  

روزی برای هوشیاری

به همین دلیل، پنجم دی ماه، سالگرد زلزله بم، به عنوان «روز ملی ایمنی در برابر زلزله و کاهش اثرات بلایای طبیعی» نام‌گذاری شده است؛ روزی برای ارتقای آگاهی، تمرین آمادگی و یادآوری این پیام که زندگی در این سرزمین، نیازمند همزیستی هوشمندانه با خطر زلزله است.  

در این راستا، هادی عیدی‌پور، رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شیراز، به بررسی راهکارهای عملی، چالش‌های پیش‌رو و برنامه‌های ایمنی‌سازی در برابر زلزله پرداخت . 

وی با اشاره به اقدامات سازمان تحت مدیریتش، فعالیت‌های آتش‌نشانی شیراز را در سه فاز پیشگیری، آمادگی و پاسخ شرح داد.

اقدامات پیشگیرانه: افزایش تاب‌آوری و به‌سازی ایستگاه‌ها  

رییس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز در بخش پیشگیری گفت:  اولویت ما افزایش تاب‌آوری سازمان و کاهش خسارات احتمالی ناشی از زلزله است تا بتوانیم خدمات را بدون وقفه ارائه دهیم. در این راستا، پنج ایستگاه قدیمی آتش‌نشانی در شیراز در حال بازسازی و مقاوم‌سازی با استانداردهای روز دنیا هستند. این ایستگاه‌ها جزو ساختمان‌های حساس شهری محسوب می‌شوند و باید در برابر زلزله مقاوم باشند.

آموزش، مانور و تجهیزات در فاز آمادگی و پاسخ  

عیدی‌پور با تأکید بر نقش آموزش و فرهنگ‌سازی افزود:  مهم‌ترین رسالت ما آموزش همگانی است. سازمان آتش‌نشانی به صورت مستمر آموزش‌های ایمنی در برابر زلزله را در مدارس، ادارات و صنوف مختلف به صورت حضوری و مجازی ارائه می‌دهد. همچنین با همکاری مراکز درمانی، آموزش و پرورش و کارخانجات، مانورهای تمرینی با سناریوهای زلزله و آتش‌سوزی برگزار کرده‌ایم.

او به تجهیزات و آموزش نیروهای عملیاتی نیز اشاره کرد:  طی سه سال گذشته، تجهیزات به‌روز مرتبط با آواربرداری و نجات، از جمله ست‌های نجات هیدرولیک، تهیه شده است. آموزش تخصصی نیروها نیز در سطح ملی و بین‌المللی پیگیری شده، از جمله اعزام تیمی به بلاروس برای آموزش پیشرفته در حوزه آواربرداری

تیم تخصصی سگ‌های زنده‌یاب؛ ظرفیتی منحصر به فرد  

وی در ادامه از ظرفیت ویژه سازمان آتش‌نشانی شیراز خبر دادو گفت :   ما در کشور پیشرو هستیم و دارای تیم تخصصی سگ‌های زنده‌یاب با چهار قلاده سگ آموزش‌دیده هستیم. این سگ‌ها می‌توانند در حوادثی مانند زلزله، افراد زیر آوار را شناسایی کرده و سرعت و دقت عملیات نجات را افزایش دهند.

عیدی‌پور خاطرنشان کرد: هدف نهایی ما کاهش آسیب‌پذیری شهروندان و افزایش تاب‌آوری شهری در برابر زلزله است. این اقدامات تنها بخشی از برنامه‌های مداوم سازمان آتش‌نشانی شیراز برای ایمن‌سازی شهر و آمادگی در برابر بلایای طبیعی است.

با توجه به موقعیت زلزله‌خیز ایران و استان فارس، چنین برنامه‌های پیشگیرانه و آمادگی‌محور می‌تواند نقش حیاتی در حفظ جان و مال شهروندان ایفا کند.

 آموزش، کوله‌پشتی نجات و پناه‌گیری؛ سه گام حیاتی

در ادامه ایم  گفت‌وگو  وی بر اهمیت آمادگی فردی و خانوادگی در برابر زلزله تأکید و توصیه‌های عملی برای شهروندان ارائه داد.

گام اول: آموزش دیدن را جدی بگیرید  

عیدی‌پور با تأکید بر ضرورت آموزش بیان کرد  نباید فکر کنیم که زلزله شاید برای ما اتفاق نیفتد. حتماً آموزش ببینید. شهروندان می‌توانند از طریق سامانه سرو شهرداری شیراز با انجمن آتش‌نشان داوطلب سازمان آتش‌نشانی ارتباط بگیرند، ثبت‌نام کنند و آموزش‌های رایگان را دریافت کنند.

گام دوم: تهیه کوله‌پشتی نجات  

وی خاطرنشان کرد:  هر خانواده باید یک کوله‌پشتی نجات آماده داشته باشد که شامل این موارد است:  

چراغ قوه، داروهای خاص افراد خانواده ، اسناد مهم  ، مقداری غذای خشک  ، آب 4 لیتر و جعبه کمک‌های اولیه  

این کوله باید در دسترس باشد تا در صورت وقوع زلزله، بتوانیم اقدامات اولیه را انجام دهیم.

گام سوم: ایمن‌سازی داخل منزل و شناسایی نقاط ایمن

عیدی‌پور ادامه داد: وسایل داخل منزل باید به گونه‌ای محکم شوند که هنگام زلزله نیفتند یا مسیرهای خروج را مسدود نکنند. همچنین باید محل ایمن برای پناه‌گیری را از قبل در منزل، محل کار یا هرجایی که حضور داریم شناسایی کنیم. بهترین کار در زمان زلزله، پناه‌گیری سریع در این نقاط ایمن است تا از آسیب‌های احتمالی کاسته شود. 

وی در پایان تأکید کرد: اگر این نکات را رعایت کنیم، قطعاً می‌توانیم آمادگی خود را افزایش دهیم. کشور ما در منطقه‌ای زلزله‌خیز قرار دارد و باید روزبه‌روز بر سطح آمادگی خود بیفزاییم. این توصیه‌های عملی می‌تواند نقش مهمی در کاهش تلفات جانی و افزایش تاب‌آوری خانواده‌ها در برابر زلزله ایفا کند.