تعهد تا پای جان!

به گزارش خبرجنوب، روز پزشک در ایران همزمان با زادروز فیلسوف حکیم و طبیب بزرگ ایرانی، ابوعلی سینا در اول شهریورماه است. این نام‌گذاری فرصتی برای گرامیداشت خدمات و تالیفات ابوعلی سینا در عرصه پزشکی و همچنین تجلیل از زحمات بی دریغ و شبانه روزی پزشکان به منظور حفظ سلامتی جامعه است.

درعین‌حال با اهمیت ترین مسئله درحرفه پزشکی، نجات جان بیماران  و درمان به نحوی است که به بهبودی افراد بیانجامد و وقتی با فعالان این شغل پر مسئولیت گفت وگو کنید هم متوجه این مقوله ارزشمند می شوید.  خبرنگار «خبرجنوب» در همین خصوص پای صحبت های تعدادی از پزشکان فعال و برجسته در شیراز و فارس در خصوص اثرگذارترین درمان و یا تشخیصی که در سال های حرفه پزشکی داشته اند نشسته که از نظر می گذرانیم.

**دکتر محمدحسن نعمتی، فوق تخصص جراحی قلب و عروق:

معتقدم اثرگذارترین درمان، تداوم درمان و ناامید نشدن از درمان است. اخیرا بستگان خانم 40ساله ای که 20 سال پیش به علت بیماری مادرزادی قلب، تحت جراحی قرار گرفته بود، با حال بسیار بد و عفونت دو دریچه قلب همراه با عفونت منتشره خون به ما مراجعه کردند. ریسک عمل ایشان بسیار بالا بود و همه جا جواب رد شنیده بودند. بیمار به بیمارستان اردیبهشت شیراز منتقل شد و طی یک عمل بسیار طولانی و سخت 8 ساعته دو دریچه قلب او تعویض و دو مورد بیماری مادرزادی ایشان هم ترمیم گردید. بعد از عمل بسیار بدحال و دچار نارسایی چند ارگان ازجمله کلیه، کبد و ریه شد؛ اما هیچ‌گاه ناامید نشدیم. بیمار یک‌ماه در آی‌سی‌یو بستری شد و بالاخره با حال عمومی خوب مرخص گردید.  بله، اجل برگشته می میرد، نه بیمار سخت. توصیه من به پزشکان عزیز و بیماران، توکل به خدا، ناامیدنشدن و تداوم درمان است.

**دکتر عبدالرسول طالعی، جراح عمومی و فلوشیپ جراحی سرطان:

در رابطه با سرطان‌هایی که به صورت توده‌ هستند مانند سرطان سینه، روده، کبد و ریه، مهم‌ترین و تاثیرگذارترین راه درمان، جراحی است، هرچند که درمان های دیگر باز برای این‌ها ضرورت دارد. برعکس در سرطان هایی مانند لوکمیا و لنفوما و برخی دیگر از انواع سرطان، بهترین راه درمان شاید شیمی‌درمانی و سپس پرتودرمانی باشد. بنابراین اکثریت سرطان ها با روش های مختلف درمان می‌شود و به ندرت توموری است که یک راه درمان داشته باشد و در واقع اکثریت با روش های مختلف درمان می شود.

**دکتر احمد ایزدپناه، متخصص جراحی عمومی و فوق تخصص جراحی های گوارش (کولورکتال):

باید گفت همه درمان ها اثرگذارند. یک بیماری به‌طور کامل درمان می‌شود و یک بیماری کنترل می‌گردد و بهبودی نسبی می یابد، چون اگر نتیجه حاصل نمی شد پزشک دست به درمان نمی‌زد و این‌جاست که هم پزشک حد و حدود خود از نتیجه درمان را می داند و هم بیمار. متاسفانه گاهی به‌دلیل عدم آگاهی بیمار و همراهان از این حد و حدود، توقعات نابه‌جایی وجود دارد که هم پزشک و هم بیمار و خانواده بیمار را دچار تنش های روحی- روانی می‌کند، اما اثرگذارترین و لذت‌بخش‌ترین درمان در حیطه کاری من که جراحی‌های روده است بیمارانی هستند که دچار سرطان های روده شده و در مراحل اولیه تشخیص داده شده اند و تحت عمل قرار می‌گیرند که نتیجه بسیار عالی می گیرند.

**دکتر سیدبصیر هاشمی، فلوشیپ جراحی گوش و کاشت حلزون شنوایی:

کاشت حلزون شنوایی برای افراد ناشنوا که باعث بازیافتن شنوایی و گفتار کودکان و برگشت به زندگی عادی می‌شود، تاثیرگذارترین عمل های جراحی اینجانب طی سال‌های طبابتم بوده است. تاکنون بیش از 2600 ناشنوا طی بیست سال گذشته با این عمل در شیراز از نعمت شنوایی برخوردار شده‌اند.

**دکتر سید منصور کشفی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز:

گاهی وقت ها یک اشتباه بسیار ساده می تواند مشکل‌ساز شود. روزی یکی از دوستان با گریه و زاری تماس گرفت که به دادم برس خواهرزاده‌ام بیماری ام‌اس گرفته، حالا باید چه‌کار کنم؟ گفتم از کجا متوجه شدی؟ مگر علایمی داشته؟ گفت نه، رفتیم ام‌آرآی انجام دادیم گفتند ام‌اس دارد، کلی دارو و آمپول دادند. گفتم علامت های بالینی‌اش را برایم بگو. گفت هیچ علامتی. وقتی عکس و جواب ام‌آرآی را  دیدم از او پرسیدم اسم خواهرزاده شما چیست؟ گفت فلانی. گفتم این که اسم فرد دیگری نوشته شده. بله گاهی اشتباهات به همین سادگی است، به‌خاطر همین تاریخچه و معاینه پزشکی قبل از عملیات پاراکلینیکی بسیار ارزشمند است، یعنی بیش از ۷۰ درصد تشخیص ها از روی تاریخچه بیمار و معاینه فیزیکی به‌دست می آید و بعد از آن آزمایشات پاراکلینیکی لازم می شود، اما در هر صورت باید مراقب باشیم چون که گاهی همین اشتباهات کوچک می‌تواند فاجعه ای بزرگ به بار آورد.

**دکتر محمدعلی بابایی، فوق تخصص قلب و عروق:

قلب یک پمپ عضلانی با وزن 250 گرم در مردها و 200 گرم در زنان است که در مرکز گردش خون واقع شده است. در گذر زمان در یک بستر عوامل خطر مانند فشارخون کنترل نشده، استرس، سیگار، عدم تحرک، چاقی، ژنتیک و... تنگی عروق رخ می دهد و اگر این تنگی به 70 تا 80 درصد برسد باعث آسیب و درد قلبی می شود. در واقع انسداد ناگهانی عروق کرونر باعث سکته حاد قلبی می‌گردد. پس از تشخیص این مشکل هرقدر سریع تر بتوانیم رگ قلب را باز کنیم امکان درمان به موقع بیشتر است. معتقدم بزرگ‌ترین تحولی که در 15 سال گذشته در این حوزه در کشور و در شیراز انجام شده این است که ما سکته های قلبی را با این روش مدرن درمان می کنیم، یعنی بلافاصله که بیمار به اتفاقات می رسد تنها با گرفتن یک نوار قلب به آنژیوگرافی منتقل می‌شود و کارهای درمانی برای او انجام می گیرد و جریان خون را مجددا برقرار می کنیم و ماهیچه قلب را از سکته نجات می دهیم. در واقع  ما سکته های قلبی را با روش مدرن درمان می‌کنیم و این جزو اثرگذارترین روش‌های درمانی است؛ یعنی به محض اینکه بیمار به بیمارستان می‌رسد پس از تشخیص اولیه، به بخش آنژیوگرافی منتقل و کارهای درمانی تخصصی برای او انجام می شود.

**دکتر نسرین اسدی، متخصص زنان، زایمان و نازایی و فلوشیپ طب مادر و جنین:

نیمه شب بود که اطلاع دادند خانمی شکم اول با کاهش سطح هوشیاری در حالی که در کما بود و دچار انعقاد داخل عروقی منتشر (DIC) شده است به آی‌سی‌یو آورده شده است. به بیمارستان رفتم و او را ویزیت کردم. متاسفانه از دهان بیمار خون خارج می‌شد و ادرار او پر از خون بود. پلاکت خون بیمار لحظه به لحظه پایین‌تر می‌آمد. متاسفانه آن خانم اقدام به سقط غیرقانونی با داروی میزوپروستول کرده بود و بعد از آن دچار کاهش علمکرد کلیه، ریه و کبد شده بود. هر لحظه حال بیمار بدتر می شد و متاسفانه جنین 26 هفته مرده بود و دهانه رحم بسته بود. برای نجات جان مادر، او را به اتاق عمل بردم. جنین مرده را خارج کردم. ساعت 4 صبح بود. بعد از خروج جنین رحم دچار شلی بیش از حد و خونریزی شدید شد، با تلاش فراوان و گذاشتن قالب رحمی موفق به کنترل خونریزی شدم. بیمار حدود 12 عدد میزوپروستول خریده بود و با دستور فروشنده مصرف کرده بود و  بلافاصله دچار شوک آنافلاکسی و آلرژی شدید به دارو شده بود. به هر حال با کمک همکاران بیهوشی توانستیم بیمار را نجات دهیم هر چند که سه هفته در کما بود. در این سه هفته بیمار را مرتب پیگیری می‌کردم. این بیمار با عوارض زیادی زنده ماند و نکته این است که استفاده از داروی یادشده می‌تواند با خطرات بسیار زیاد و حتی مرگ سریع مادر و ایست قلبی همراه باشد. در یک مورد دیگر هم بیماری داشتیم که پس از مصرف این دارو دچار ایست و نارسایی شدید قلبی شده بود هرچند او هم از مرگ نجات یافت، اما این نارسایی قلبی تا پایان عمر با او همراه خواهد بود.

**دکتر محمدرضا دیدبان،  پزشک عمومی:

پسر جوانی  که دچار زنبورزدگی شده و حالش بسیار بد بود توسط پدرش به اورژانس آورده شده بود. با اقدامات فوری جان او را به لطف پروردگار نجات دادیم؛ پس از درمان پدرش با بوسیدن صورتم با احساس خاصی گفت من الان از همین جا می روم شاهچراغ و برایت دعا می‌کنم. این نحوه قدردانی برایم دلچسب بود و به‌یادماندنی شد.

**دکتر علیرضا شکیبافرد، متخصص رادیولوژی:

برای پزشکان بهبودی بیماران شادی آور است. تعطیلات نوروز بود. یکی از همکاران جراح تماس گرفت برای کودکی از مسافران نوروزی؛ کودک با والدینش آمد. بی‌تاب و بیقرار از درد شکم. در سونوگرافی به تشخیص درهم رفتگی روده رسیدم. با پزشک معالج تماس گرفتم که با استفاده از تکنیک فشار هوا روده ها را باز کنیم. همکار جراح  با لحن دوستانه‌اش گفت که خدا عمرت بدهد که جراحی را از دوش این بچه برمی‌داری. کار انجام شد و در لحظه باز شدن روده به دلیل کاهش درد، کودک ناآرام به خوابی عمیق رفت که سه روز بود نخوابیده بود. کودک را مرخص کردیم. والدینش ذوق زده و با اشک شوق رفتند. پدرش هرچه خوراکی از بوفه بیمارستان می‌توانست خرید و برایمان آورد تا به‌خاطر نجات كودكش تشكر كرده باشد.

**دکتر فاطمه حقیقی، متخصص زنان و فلوشیپ  فوق تخصصی نازایی:

درمان استرس در بیماران نابارور بسیار مهم و تاثیرگذار است، چون استرس می‌تواند روند درمان ناباروری را پیچیده‌تر و طولانی‌تر کند. یکی از اثرگذارترین روش‌ها در این زمینه، روان‌درمانی حمایتی  و شناختی- رفتاری است که به بیماران کمک می‌کند تا با اضطراب و نگرانی‌های خود بهتر مقابله کنند، افکار منفی و فشارهای روانی را مدیریت  نمایند، روش‌های آرام‌سازی و کنترل استرس را یاد بگیرند و احساس کنترل بیشتری بر وضعیت خود داشته باشند، چون ناباروری فقط یک مشکل فیزیکی نیست؛ بلکه بخش مهمی از آن در ذهن و روان بیمار شکل می‌گیرد. کنترل استرس باعث می‌شود بیمار احساس کند کنترل بیشتری روی زندگی و درمان خود دارد، که همین موضوع اثرات مثبت فیزیولوژیکی و روانی فراوانی دارد و در این سال‌ها به بیماران این مسئله را تاکید کرده ام و معتقدم اثرگذارترین درمان ها همزمان با کنترل استرس آنها در این حوزه قابل انجام است.

**دکتر امیر رودگری، متخصص بیماری‌های عفونی:

قطعا نجات بیماران کووید که امیدی به زنده‌ماندشان نبود یکی از مهم‌ترین و تاثیر‌گذارترین درمان‌ها طی این سال‌های حرفه پزشکی برایم بوده است.

***دکترحامد نیکو پور، جراح کبد، پانکراس، مجاری صفراوی، پیوند کبد و روده:

راه اندازی بخش بازتوانی روده و پیوند روده در ایران برای اولین بار در شیراز توسط گروه پیوند دانشگاه علوم پزشکی شیراز،  جزو اثرگذارترین کارهایی بوده که در طول دوران حرفه پزشکی تجربه کرده‌ام. در این خصوص چند دهه قبل دکتر پارسا، بخش تغذیه وریدی برای بیماران  بیمارستان سعدی را راه انداخت و بخش بازتوانی روده که درحال حاضر فعال است  به نوعی تکمیل کننده آن کار بود. پیش از این 60 درصد بیماران مربوطه جان خود را بر اثر بیماری از دست می دادند اما پس از راه‌اندازی بخش بازتوانی روده، این میزان به 8 درصد کاهش یافته است. در حال حاضرپس از تغذیه وریدی بیماران جراحی می شوند و در این خصوص هم اولین پیوند موفق روده  را در ایران سال 2007 دکترسامان نیک‌اقبالیان در بیمارستان نمازی انجام داد. در این‌باره درحال حاضر شیراز در دنیا حرفی برای گفتن دارد؛ اگرچه کمبودهایی از جمله کمیابی برخی داروهای مورد نیاز ، گرانی آمپول ها و هزینه‌های بالای درمان برای بیماران نیز نگران‌کننده  است.

**دکتر مهرداد نکویی، پزشک و متخصص رادیولوژی:

ما رادیولوژیست ها عمدتا در حوزه تشخیص بیماری‌ها کار می کنیم و نقش‌آفرین هستیم و با استفاده از امواج، اشعه ایکس و امواج مغناطیسی به درمان بیماری‌ها  از طریق تجهیزات مختلف کمک می‌کنیم. سال‌ها قبل یک بیمار به من مراجعه کرد و ایشان از سکسکه مداوم و مزمن رنج می برد و پیش پزشکان مختلفی رفته و درمان ها روی او نتیجه‌بخش نبود. او را برای سونوگرافی کامل شکم به ما  ارجاع داده بودند. هنگام سونوگرافی به او گفتم یک توده وحشتناک در شکم تو ملاحظه می شود و یک مشکل خطرناک و جدی داری؛ یک‌دفعه رنگ او پرید و شوکه شد. گفتم بله، معلوم نیست چند وقت دیگر زنده بمانی و حین همان سونوگرافی سکسکه او قطع شد . بعد که  مطمئن شدم سکسکه اش قطع شده است به او  گفتم نگران نباش این رفتارم مصنوعی بود تا سکسکه شما رفع گردد.

**دکتر آرمین عطار، متخصص قلب و عروق، فلوشیپ فوق تخصصی اقدامات مداخله‌ای قلب و عروق:

ما در حیطه قلب و عروق درمان های متفاوتی را انجام  می دهیم و موارد بسیاری نجات‌دهنده جان و لذت‌بخش است. اما شاید از همه این‌ها حیاتی‌تر این است که  بیمارانی که سکته حاد قلبی می‌کنند را طی دوساعت از زمان سکته قلبی  به اتاق عمل می‌بریم  و با آنژیوگرافی و تعبیه استنت رگ قلب‌شان ر ا باز می‌کنیم. این عمل به میزان زیادی باعث افزایش طول عمر و نجات جان انسان‌ها می شود و شب و نیمه‌شب بالاخره با توجه به اینکه باید دو ساعت از زمان سکته و اورژانسی انجام شود خسته کننده است  و تعدادشان هم کم نیست و مثلا سال گذشته فقط در بیمارستان قلب الزهرا(س) بیش از 800 مورد انجام شده است. یکی از بیمارانی که این عمل را برای او انجام دادیم آقایی بود که 10 فرزند داشت، سن او  هم بالا نبود و 48 سال داشت. وقتی فردی سکته می کند نامنظمی‌های ضربان قلب برای او ایجاد می شود و ممکن است همین باعث شود قلب ایست کند و ساده‌ترین علت فوت پس از سکته قلبی همین  نامنظمی‌هاست. در این خصوص وقتی یک شوک با دستگاه برای بیمار می‌دهیم  برمی‌گردد، اما هرقدر به این آقا  شوک داده می شد برنمی‌گشت و به این حالت مقاوم به درمان می‌گوییم. تنها کاری که می‌توانستیم انجام دهیم این بود، درحالی‌که  دستگاه احیای اتوماتیک که ماساژ سینه را انجام می‌دهد به او وصل بود، آنژیوگرافی را انجام دادیم و رگ گرفته قلب بیمار را باز کردیم و خوشبختانه قلب بیمار دوباره شروع به فعالیت کرد و 10 روز بعد بیمار با پای خود از بیمارستان مرخص شد. تاکنون چنین موردی  را تجربه نکرده بودیم، اينكه فردی که دیگر قلب او کار نمی‌کرد  و عملا مرده بود را به این نحو بتوانیم نجات دهیم.

**دکتر مهسا ناصری، متخصص بیماری‌های پوست و مو:

حدود سال 84 که به عنوان عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در بیمارستان شهید فقیهی بیمار ویزیت می کردم، آقایی حدود 31 ساله به من مراجعه کرد. یک سری ضایعات پوستی داشت وجاهای دیگر رفته بود و تشخیص مناسب انجام نشده بود.  وقتی او را دیدم از نظر من یک نوع لنفوم پوستی بود که گاهی وقت‌ها با بیماری های پوستی دیگر ممکن است اشتباه شود.  20 جلسه نوردرمانی براي او تجویز کردم و انجام گرفت و خیلی زود درمان شد. 15 سال بعد  به من مراجعه کرد و گفت من همان کسی هستم که در بیمارستان شهید فقیهی به شما مراجعه کردم  وبا وجود ترس و اضطرابی که داشتم  خیلی درمان موثر بود و دیگر  بیماری هم عود نکرد. این خاطره در ذهنم مانده است که فردی را که با اضطراب زیادی که داشت درمان کردیم و خوشبختانه دیگر مشکل او هم عود نکرد.

**دکتر مهدی قهارترس، متخصص بیماری‌های پوست و مو و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی  شیراز:

فردی که چند سال پیش دچار مشکل ازدست‌دادن کل موهای بدن به دلیل یک بیماری خودایمنی شده بود، در‌حالی‌که از کنار تعدادی از اعتراض‌کنندگان به موضوعی که جایی در شیراز  تجمع کرده بودند می گذشت با آمدن پلیس به‌سمتش، فرار می‌کند و در هرحال پلیس خود را به او رسانده و دستش را گرفته بود و گفته بود چرا فرار می کنی، می خواستم به تو بگویم من هم دچار همین مشکل از دست دادن موهای بدن بر اثر بیماری بودم  و دکتر قهار ترس درمانم کرد... و تنها قصدم از آمدن به سمت شما همین بود که بگویم پیش دکتر قهارترس برو. خلاصه او برای ویزیت و درمان سراغم آمد و الان هم بهبود یافته است.

**دکتر غلامرضا زمانی، متخصص جراحی عمومی:

ای وطن!

چه روزگاری‌ست که در آن، طبیب

که جان بر کف، شب و روز بر بالین بیمار است

به جای سپاس، با تازیانه ناسپاسی میزبانی می‌شود.

اینجا، درمانگر را به جرم یک لغزش

به میدان سنگ‌پران افکار عمومی می‌برند

و در همان حال، مدعیان بی‌دانش

نسخه‌های مرگ را آزادانه می‌فروشند.

آه از این بخت واژگون،

که در آن، طبیب خسته از بی‌خوابی و فشار جانکاه

با مزد تحقیرآمیز و مسئولیت سنگین

هنوز حق اعتصاب ندارد

زیرا اعتصاب او، نه قفل بر در یک دفتر

که قفل بر نفس‌های آخر بیماران است.

وای بر ما

که در برابر طب بی‌پشتوانه

در برابر تبلیغات فریبکار

در برابر نسخه‌های قاتل

سکوتی  مرگبار کرده‌ایم.

چرا؟

زیرا علم، پاسخ می‌خواهد، حساب می‌خواهد

و شبه‌علم، سود بی‌زحمت می‌آورد.

علم، نظم دروغین را می‌شکند

شبه‌علم، قصری از خیال می‌سازد که بر خرابه جان بیماران بنا شده

و من می‌گویم:

اگر می‌خواهید بیماران زنده بمانند

راهش نه در سنگ‌باران طبیب

که در عدالت تعرفه

در بیمه‌ای که درمان را برای همه فراهم کند

در نظارتی که بی‌طرف باشد

و در بستن میدان بر دکان‌های مرگ است.

ای وطن!

پزشکی، نه شغل که سنگر است

سنگری که اگر فرو ریزد

نه طبیب، که جان تو بر خاک خواهد افتاد.

**دکتر پیمانه دهقانی، متخصص زنان و زایمان:

زنان، ستون‌های استوار کانون خانواده هستند. بی‌تردید، درمان و توجه به سلامت آنان همواره اثری ژرف دارد، اما اوج این شادی و شکوه را می‌توان در نگاه پر از امید زوج‌های نازا جست‌وجو کرد؛ زمانی که معجزه زندگی، در آغوش‌شان شکوفا می‌شود.

سهیلا رفیعی نژاد-«خبرجنوب»