محور یاسوج-اصفهان همچنان در انتظار اعتبار؛ جادهای ملی با گرههای دوخطه و تصادفات مرگبار
محور یاسوج-اصفهان همچنان با مقاطع دوخطه، کمبود اعتبار برای تعریض، تردد خودروهای شوتی و تصادفات مرگبار روبهروست؛ جزئیات آخرین وضعیت این مسیر را بخوانید.
ادمین ۵
محور یاسوج-اصفهان بهعنوان یکی از مسیرهای مهم ارتباطی کهگیلویه و بویراحمد با مرکز و جنوب کشور، همچنان با چالشهایی مانند وجود مقاطع دوخطه، کمبود اعتبار برای تعریض، تردد خودروهای شوتی و حوادث رانندگی روبهروست؛ مشکلاتی که پس از حادثه مرگبار توتنده و جانباختن هفت نفر، بار دیگر ضرورت تعیین تکلیف این مسیر را به مطالبهای جدی در استان تبدیل کرده است.
یاسوج-اصفهان؛ مسیری فراتر از یک جاده استانی
کهگیلویه و بویراحمد به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیر ارتباطی شمال و جنوب کشور، از اهمیت ویژهای در شبکه حملونقل جادهای برخوردار است. در این میان، محور یاسوج-اصفهان و مسیر متصل به آن در محدوده یاسوج، سمیرم و دنا، تنها نقش یک مسیر بینشهری را ندارد و بخشی از تردد میان استانهای جنوبی و مناطق مرکزی کشور از این محور انجام میشود.
حضور خودروهای سواری، وسایل نقلیه سنگین و کامیونها در کنار جابهجایی کالا، باعث شده ظرفیت و ایمنی این مسیر اهمیت مضاعفی پیدا کند.
با این حال، بخشی از این محور هنوز از شرایط یک مسیر چهارخطه کامل برخوردار نیست و همین موضوع در کنار خطاهای رانندگی و برخی رفتارهای پرخطر، نگرانیها درباره ایمنی جاده را افزایش داده است.
بخشهایی از مسیر همچنان دوخطه است
بر اساس اظهاراتی که پیشتر از سوی مسئولان شهرستان دنا مطرح شده، از مجموع حدود ۸۸ کیلومتر مسیر یاسوج-اصفهان، نزدیک به ۷۶ کیلومتر در محدوده شهرستان دنا قرار دارد.
در بخشهایی از این مسیر، از جمله محدوده توتنده تا پاتاوه و همچنین مسیر پاتاوه تا پل کتا، عملیات چهارخطهسازی هنوز به پایان نرسیده و قسمتهایی از جاده همچنان دوخطه است.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص میشود که آمار حوادث رخداده در این محور نیز مورد توجه قرار گیرد. در گزارشهای منتشرشده در اردیبهشت امسال، از وقوع چند حادثه و کشته و زخمی شدن مجموعاً ۲۱ نفر در حوادث اخیر این مسیر خبر داده شده بود.
حادثه هفتکشتهای توتنده بار دیگر زنگ خطر را به صدا درآورد
تازهترین حادثه مرگبار در این محور شامگاه ۲۱ شهریورماه در محدوده توتنده رخ داد؛ جایی که برخورد یک دستگاه پژو ۴۰۵ با یک دستگاه تریلی، هفت کشته و سه مصدوم بر جای گذاشت.
رئیس پلیس راه کهگیلویه و بویراحمد، سبقت غیرمجاز و تجاوز به چپ خودروی سواری را علت اعلامشده این سانحه عنوان کرده است.
از سوی دیگر، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کهگیلویه و بویراحمد به وجود تخلف دیگری در این حادثه اشاره کرده و گفته است خودروی سواری حادثهدیده بیش از ظرفیت مجاز سرنشین داشته و ۱۰ نفر شامل راننده و ۹ مسافر در آن حضور داشتهاند.
این حادثه نشان میدهد که ایمنی جاده تنها به وضعیت آسفالت یا تعداد خطوط محدود نمیشود و مجموعهای از عوامل انسانی، فنی و زیرساختی میتوانند در شکلگیری یک سانحه نقش داشته باشند.
۵۷ کیلومتر به شبکه بزرگراهی و سهخطه استان اضافه شد
در مقابل انتقادها درباره وضعیت برخی محورهای ارتباطی، مدیرکل راه و شهرسازی کهگیلویه و بویراحمد از اجرای مجموعهای از طرحهای توسعه راه در استان خبر داده است.
علی پارسایی اعلام کرده که طی کمتر از یک سال، بیش از ۵۷ کیلومتر بزرگراه و جاده سهخطه در استان احداث و به بهرهبرداری رسیده است.
به گفته او، اضافه شدن این میزان مسیر موجب شده طول شبکه بزرگراهی استان حدود ۲۰ درصد افزایش پیدا کند و بخشی از پروژههای متوقف یا نیمهفعال نیز دوباره وارد مرحله اجرایی شوند.
بیش از ۵۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای بخش راه
مدیرکل راه و شهرسازی همچنین از جذب و هزینهکرد بیش از ۵ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار در حوزههای راهسازی، راهداری و پروژههای شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل در دولت چهاردهم خبر داده است.
بر اساس توضیحات وی، بخش قابل توجهی از منابع مورد استفاده در پروژههای راهسازی استان از اعتبارات ملی تأمین شده و تزریق این منابع موجب فعال شدن تعدادی از طرحهای نیمهتمام شده است.
پارسایی تأکید کرده توسعه زیرساختهای حملونقل و تکمیل طرحهای نیمهتمام همچنان در اولویت برنامههای استان قرار دارد.
گره اصلی یاسوج-سمیرم؛ اعتبارات استانی کافی نیست
با وجود اعلام افزایش اعتبارات و اجرای پروژههای متعدد در حوزه راه، مسئله محور یاسوج-سمیرم همچنان پابرجاست.
عیسی شهامت، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کهگیلویه و بویراحمد، پس از حادثه توتنده اعلام کرده است که عملیات تعریض این محور نیازمند منابعی فراتر از توان مالی استان است.
به گفته او، اعتبارات استانی بهتنهایی پاسخگوی هزینههای تعریض محور یاسوج-سمیرم نیست و برای اجرای پروژه باید اعتبارات ملی اختصاص پیدا کند.
پیگیری برای تأمین منابع ملی
شهامت اعلام کرده موضوع تأمین اعتبار برای این محور با پیگیری استاندار و همراهی نمایندگان استان در مجلس در سطح وزارتخانههای مرتبط دنبال میشود.
او همچنین تأکید کرده که مسئله محور یاسوج-سمیرم صرفاً یک مشکل دروناستانی نیست و با توجه به جایگاه ارتباطی این مسیر، حل آن نیازمند تصمیمگیری و تأمین منابع در سطح ملی است.
این موضوع یکی از مهمترین نکات درباره آینده محور یاسوج-اصفهان است؛ زیرا افزایش اعتبارات عمومی حوزه راه الزاماً به معنای تأمین کامل منابع مورد نیاز یک محور مشخص نیست و باید میزان اعتبار اختصاصیافته به هر قطعه و وضعیت پیشرفت آن بهصورت جداگانه مشخص شود.
خودروهای شوتی؛ ضلع دیگر مسئله ایمنی جادهها
در کنار مشکلات عمرانی، تردد خودروهای موسوم به «شوتی» نیز یکی از چالشهای جادههای کهگیلویه و بویراحمد است.
رئیس پلیس راه استان اعلام کرده که موقعیت جغرافیایی کهگیلویه و بویراحمد و اتصال آن به چند استان بزرگ، باعث شده بخشی از مسیرهای استان مورد استفاده خودروهای حامل کالای قاچاق قرار گیرد.
سرهنگ دانایار از توقیف ۳۱۳ خودروی شوتی طی ۲۰ روز گذشته و هزار و ۷۹۳ دستگاه در شش ماه نخست سال خبر داده است.
تردد این خودروها در برخی موارد با سرعت بالا و مانورهای خطرناک همراه است و از این منظر، کنترل آنها تنها موضوعی مرتبط با مبارزه با قاچاق کالا نیست، بلکه با مسئله ایمنی ترافیکی نیز ارتباط پیدا میکند.
چرا تصادفات این محور را نمیتوان فقط به خطای راننده نسبت داد؟
در حادثه توتنده، پلیس علت مستقیم سانحه را سبقت غیرمجاز و تجاوز به چپ اعلام کرده است. بنابراین نقش خطای انسانی در این حادثه مشخص است.
اما همزمان، مسئولان عمرانی استان بر ضرورت تکمیل زیرساخت و رفع نواقص محور تأکید دارند.
این دو موضوع در واقع در مقابل یکدیگر قرار نمیگیرند. چهارخطهسازی نمیتواند جایگزین رعایت مقررات رانندگی شود و برخورد پلیس با تخلفات نیز نمیتواند ضرورت اصلاح یک جاده پررفتوآمد را از بین ببرد.
ایمنی پایدار زمانی حاصل میشود که چند حلقه به شکل همزمان تقویت شوند؛ از اصلاح نقاط حادثهخیز و افزایش ظرفیت جاده گرفته تا کنترل سرعت، برخورد با سبقتهای غیرمجاز، نظارت بر خودروهای پرخطر و جلوگیری از حمل مسافر بیش از ظرفیت خودرو.
پرسش مهم؛ تکلیف قطعات باقیمانده چه زمانی مشخص میشود؟
یکی از مطالبات اصلی درباره محور یاسوج-اصفهان، انتشار اطلاعات دقیق و یکپارچه درباره وضعیت کل پروژه است.
افکار عمومی و کاربران این مسیر نیاز دارند بدانند:
- چه میزان از محور تاکنون چهارخطه شده است؟
- چه قطعاتی هنوز دوخطه باقی ماندهاند؟
- عملیات اجرایی در هر قطعه در چه مرحلهای قرار دارد؟
- اعتبار مورد نیاز برای تکمیل قطعات باقیمانده چقدر است؟
- منابع مالی هر پروژه از چه محلهایی تأمین میشود؟
- زمانبندی واقعی برای بهرهبرداری از بخشهای باقیمانده چیست؟
پاسخ روشن به این پرسشها میتواند تصویر دقیقتری از فاصله میان وضعیت فعلی و هدف نهایی پروژه ارائه دهد.
مطالبه مردم یاسوج و دنا؛ عبور از وعدههای کلی
تکمیل محور یاسوج-اصفهان از آن جهت اهمیت دارد که آثار آن تنها متوجه ساکنان یک شهرستان نیست. این جاده بخشی از شبکه ارتباطی استان کهگیلویه و بویراحمد با استان اصفهان و دیگر مناطق کشور است و ایمنی آن بر سفرهای روزانه، حمل کالا و تردد بیناستانی اثر میگذارد.
به همین دلیل، مطالبه اصلی را نمیتوان صرفاً در «آغاز عملیات» یا «اعلام پیشرفت پروژه» خلاصه کرد. آنچه اکنون اهمیت دارد، مشخص شدن منابع مالی، برنامه زمانبندی و وضعیت دقیق قطعات باقیمانده است.
از سوی دیگر، افزایش ۵۷ کیلومتری طول بزرگراهها و جادههای سهخطه استان و جذب بیش از ۵ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان منابع در حوزه راه نشان میدهد ظرفیتهایی برای توسعه زیرساخت وجود داشته است؛ اما برای قضاوت درباره سرنوشت یک محور مشخص، باید میزان منابع اختصاصیافته و پیشرفت فیزیکی همان محور را جداگانه بررسی کرد.
یاسوج-اصفهان؛ پروژهای که نیازمند برنامه زماندار است
تکرار حوادث رانندگی در محور یاسوج-اصفهان، وجود مقاطع دوخطه، تردد خودروهای شوتی و محدودیت منابع استانی برای تعریض مسیر، مجموعهای از مشکلات بههمپیوسته را شکل داده است.
در چنین شرایطی، حل مسئله به یک اقدام واحد محدود نمیشود. کنترل تخلفات رانندگی و خودروهای پرخطر باید همزمان با اصلاح نقاط حادثهخیز و توسعه زیرساخت جادهای دنبال شود.
محور یاسوج-اصفهان به دلیل جایگاه خود در شبکه ارتباطی کشور، نیازمند برنامهای مشخص، تأمین اعتبار پایدار و زمانبندی قابل ارزیابی برای تکمیل قطعات باقیمانده است؛ برنامهای که مردم بتوانند روند اجرای آن را نه از طریق وعدههای کلی، بلکه با شاخصهای روشن و قابل سنجش دنبال کنند.
برای مردم کهگیلویه و بویراحمد، موضوع فقط ساخت چند کیلومتر جاده جدید نیست؛ مسئله، ایمنی مسیری است که هر روز محل عبور مسافران، خانوادهها، کامیونها و خودروهای عبوری میان چند استان کشور است.
