فناوری در خدمت عدالت؛ از صحنه جرم تا بانک ژنتیک

مرجان دهقانی- «خبرجنوب»/  مدیرکل پزشکی قانونی استان فارس با تأکید بر اهمیت تشکیل و تکمیل بانک اطلاعات ژنتیک مجرمان گفت: ایجاد این بانک اطلاعاتی یکی از مؤثرترین اقدامات علمی و تخصصی برای شناسایی سریع‌تر مجرمان، پیشگیری از تکرار جرم و ارتقای امنیت اجتماعی در جامعه است.

علیرضا درودچی اظهار کرد: بانک اطلاعات ژنتیک مجرمان در قالب یک طرح کشوری ایجاد شده و در این طرح، از افرادی که به دلیل ارتکاب جرم، محکومیت قطعی یافته و دوران محکومیت خود را در زندان سپری می‌کنند، نمونه ژنتیکی اخذ می‌شود. بدیهی است این فرایند شامل افراد بازداشتی یا کسانی که هنوز جرم آنان اثبات نشده، نمی‌شود و صرفاً درباره محکومان دارای حکم قطعی اجرا می‌شود.

وی افزود: در بسیاری از صحنه‌های جرم، نمونه‌های زیستی و آثار ژنتیکی از جمله خون، مو، ترشحات یا سایر آثار بیولوژیک به دست می‌آید. زمانی که این نمونه‌ها با داده‌های موجود در بانک ژنتیک مطابقت داده می‌شود، امکان شناسایی مجرم در زمان کوتاه‌تری فراهم می‌شود و همین موضوع روند کشف جرم و رسیدگی پرونده را با دقت و سرعت بیشتری همراه می‌کند.

مدیرکل پزشکی قانونی استان فارس ادامه داد: یکی از مهم‌ترین مزایای این بانک، جلوگیری از تبعات بعدی ناشی از حضور مجرم در جامعه است؛ چرا که هرچه شناسایی و دستگیری مرتکب جرم سریع‌تر انجام شود، احتمال تکرار جرم و آسیب‌های بعدی برای شهروندان کاهش می‌یابد. در واقع، این اقدام در راستای افزایش امنیت عمومی و صیانت از حقوق مردم انجام می‌شود.

مدیرکل پزشکی قانونی فارس همچنین با اشاره به دیگر کارکردهای پزشکی قانونی در حوزه احقاق حق گفت: بخشی از اقدامات تخصصی این مجموعه به رسیدگی به پرونده‌های حساس، از جمله جرایم جنسی و پرونده‌های مرتبط با تجاوز اختصاص دارد. در این موارد نیز بررسی‌های دقیق علمی و آزمایشگاهی می‌تواند نقش مؤثری در روشن شدن حقیقت، اثبات جرم یا حتی رفع اتهام از افراد بی‌گناه داشته باشد.

دکتر درودچی خاطرنشان کرد: استفاده از فناوری‌های نوین و روش‌های علمی در حوزه پزشکی قانونی، علاوه بر کمک به کشف جرم، در اجرای عدالت و احقاق حق بزه‌دیدگان نیز بسیار اثرگذار است و بانک اطلاعات ژنتیک در همین مسیر، یکی از زیرساخت‌های مهم و تعیین‌کننده به شمار می‌رود.

وی گفت: هر اندازه از ظرفیت‌های علمی، آزمایشگاهی و اطلاعاتی در این حوزه بهره بیشتری گرفته شود، امکان برخورد مؤثرتر با مجرمان، کشف جرایم زنجیره‌ای و کاهش تهدیدات اجتماعی نیز افزایش می‌یابد.

مدیرکل پزشکی قانونی فارس گفت: تشکیل بانک اطلاعات ژنتیک مجرمان، یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های علمی در حوزه کشف جرم، تسریع در شناسایی مرتکبان و پیشگیری از تکرار بزه در جامعه است.

مدیرکل پزشکی قانونی فارس افزود: این بانک اطلاعاتی در قالب یک طرح کشوری شکل گرفته و از محکومان دارای حکم قطعی که دوران محکومیت خود را سپری می‌کنند، نمونه ژنتیکی اخذ می‌شود؛ بنابراین این اقدام شامل بازداشت‌شدگان یا افرادی که جرم آنان هنوز اثبات نشده است، نخواهد بود.

وی  ادامه داد: در مواردی که از صحنه جرم، نمونه DNA به دست می‌آید، امکان تطبیق آن با داده‌های موجود در بانک ژنتیک فراهم است و این مسئله به شناسایی سریع‌تر مجرم، تسریع روند رسیدگی و جلوگیری از بروز جرایم بعدی کمک می‌کند.

وی با بیان اینکه این اقدام در راستای افزایش امنیت اجتماعی انجام می‌شود، تصریح کرد: هرچه دستگیری مجرم در زمان کوتاه‌تری انجام شود، احتمال آسیب‌رسانی مجدد او به جامعه کاهش می‌یابد و از تبعات بعدی جرم پیشگیری خواهد شد.

مدیرکل پزشکی قانونی فارس همچنین گفت: در کنار این موضوع، پزشکی قانونی در پرونده‌های حساس از جمله پرونده‌های مرتبط با تجاوز نیز نقش مهمی در احقاق حق، مستندسازی علمی و کمک به مراجع قضایی برای تصمیم‌گیری دقیق ایفا می‌کند.

دکتر درودچی  تأکید کرد: بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و تخصصی پزشکی قانونی، هم در کشف جرم و هم در اجرای عدالت، ضرورتی انکارناپذیر است و بانک اطلاعات ژنتیک مجرمان یکی از مهم‌ترین ابزارهای تحقق این هدف به