گرانی؛ ریشه دندان مردم را کشیده است

مرجان دهقانی-« خبرجنوب»/ بیست و سوم فروردین، روز دندانپزشکی، به دلیل شرایط جنگی با وضعیتی متفاوت از سال‌های قبل فرا رسیده است. پشت درهای مطب‌ها و درمانگاه‌های دندانپزشکی، معادله پیچیده‌ای در جریان است؛ از یک سو مردم با هزینه‌های سرسام‌آور درمان دست‌وپنجه نرم می‌کنند و از سوی دیگر، دندانپزشکان با افزایش بی‌سابقه قیمت مواد و تجهیزات، کاهش درآمد واقعی، فشار مالیات، ضعف بیمه‌ها و حتی رشد شکایات مواجه هستند. در این گزارش، پای صحبت چند تن از پزشکان این حوزه نشسته‌ایم تا تصویر کامل‌ تری از این بحران خاموش ترسیم کنیم.

دکترمحمد حسن کلانتری،متخصص پروتزهای درمانی: وابستگی به دلار، دندان‌پزشکی را به تار موی نوسانات ارزی گره زده

وی با تأکید بر اینکه «علم دندان‌پزشکی در ایران یک علم وارداتی است»، گفت: متأسفانه بسیاری از وسایل و امکانات پایه‌ای این حرفه در کشور ساخته نمی‌شود و صددرصد به واردات وابسته است. او افزود: این وابستگی به دلار، دندان‌پزشکی را به تار موی نوسانات ارزی گره زده است. طی چند سال گذشته، افزایش بی‌رویه قیمت ارز، هزینه تمام‌شده هر درمان را چند برابر کرده، در حالی که درآمد واقعی دندان‌پزشکان (با احتساب تورم) بسیار کمتر از چیزی است که مردم تصور می‌کنند.

به گفته این استاد دانشگاه، یک جفت دستکش جراحی امروز ۳۰۰ هزار تومان قیمت دارد و مواد لابراتواری و وسایل مصرفی نیز سرسام‌آور گران شده‌اند. از یک سو، مواد اولیه مرغوب برای درمان خوب، بسیار گران است و از سوی دیگر، ارز گران، هزینه تهیه آنها را دوچندان کرده است.

دکتر کلانتری تصریح کرد: برای یک دندان‌پزشک مهم است که درمان بیمار با کیفیت باشد و این جز با مواد اولیه خوب ممکن نیست. اما این مواد گران‌قیمت، هزینه نهایی را چنان بالا می‌برد که بسیاری از بیماران از پس آن برنمی‌آیند. از آن طرف هم نمی‌شود برای کاهش هزینه، از مواد بی‌کیفیت استفاده کرد.

دکتر نازیلا شهبازی-رئیس هیئت مدیره جامعه دندانپزشکی ایران (شعبه فارس):سلامت دهان و دندان از سبد معیشت مردم خارج شده

عضو هیئت مدیره سازمان نظام پزشکی شیرازدر ادامه این گفت وگو خاطرنشان کرد: رفع مشکلات دندانپزشکی عملاً از سبد سلامت مردم خارج شده است. او توضیح داد: با توجه به وضعیت نامناسب سطح معیشت اقتصادی مردم، هزینه‌های درمان دندان به عنوان یک نیاز غیرضروری یا لوکس تلقی می‌شود.

دکتر شهبازی به نقش ناقص بیمه‌های تکمیلی نیز اشاره کرد: بیمه‌های تکمیلی فقط برای بعضی بیماران و آن هم در شرایط خاص، پوشش ارائه می‌دهند. در نتیجه، بخش اعظم هزینه‌های دندانپزشکی همچنان بر دوش خود مردم است و بسیاری از خانواده‌ها به دلیل نبود پوشش بیمه‌ای مناسب، درمان را به تأخیر می‌اندازند یا کاملاً منصرف می‌شوند. دکتر شهبازی به موضوع مالیات اشاره کرد و گفت: وضعیت دندانپزشکان اصلاً خوب نیست، خصوصاً وقتی بحث مالیات پیش می‌آید. سازمان امور مالیاتی، دندانپزشکان را یکی از مؤدیان ویژه خود می‌داند. با وجود اینکه درآمد واقعی همکاران کاهش پیدا کرده، مالیات و عوارض سر جای خودش باقی مانده و حتی افزایش هم یافته است.

دکتر شهبازی یادآور شد که تنها مطب‌های خصوصی نیستند که در تنگنا قرار دارند: درمانگاه‌ها هم مشکلات خاص خودشان را دارند. تعرفه‌های دولتی پایین، کمبود تجهیزات، حجم بالای مراجعه و تأخیر در پرداخت‌های بیمه‌ای از جمله مسائلی است که گریبانگیر درمانگاه‌های دندانپزشکی نیز شده است.

دکتر امیر عزمی دادیار سازمان نظام پزشکی:از افزایش شکایات تا خطر کاهش کیفیت مواد

نائب‌رئیس جامعه دندانپزشکی ایران (شعبه فارس) گفت: بخشی از این شکایات کاملاً وارد بوده و ناشی از قصور، کم‌کاری یا انجام درمان‌هایی است که خارج از صلاحیت حرفه‌ای فرد صورت گرفته است. در این راستا، جامعه دندانپزشکی و دبیرخانه همایش‌ها تلاش می‌کنند با به‌روزرسانی دانش دندانپزشکان، برگزاری دوره‌های آموزشی و معرفی روش‌های نوین درمانی، این موارد را به حداقل برسانند تا دندانپزشکان از استانداردهای روز دنیا عقب نمانند.

دکتر عزمی عامل مهم دیگری را نیز به این معادله اضافه کرد: کیفیت مواد و تجهیزات دندانپزشکی. در گذشته، عمدتاً از مواد اروپایی و آمریکایی استفاده می‌شد، اما به دلیل تحریم‌ها، بازار به سمت متریال‌های آسیای شرقی سوق پیدا کرده است. 

او به پایین بودن تعرفه‌های درمانی و سیاست‌های دستوری به عنوان عامل فشار مضاعف بر دندانپزشکان اشاره کرد: این شرایط گاه منجر به استفاده بیشتر از مواد ارزان ‌تر و کم‌کیفیت ‌تر می‌شود که در نهایت می‌تواند به سلامت جامعه آسیب برساند.مسئول دبیرخانه همایش‌های جامعه دندانپزشکی کشور همچنین آگاهی ناکافی از مسائل حقوقی مرتبط با درمان را مزید بر علت دانست و گفت: با این حال، تمامی شکایات به ‌صورت کاملاً بی‌طرفانه بررسی می‌شوند و در صورت احراز قصور، مطابق قانون برخورد خواهد شد.

دکتر قربانعلی دهقان – بازرس تعاونی دندانپزشکان استان فارس،به وارد کنندگان اعتمادی نیست

دکتر قربانعلی دهقان، رئیس انجمن دندانپزشکان استان فارس، در ادامه این گفت‌وگو با اشاره به وضعیت آشفته بازار مواد اولیه گفت: عدم ثبات قیمت‌ها و تهیه موادی که مشخص نیست اصلش کجاست و مربوط به چه کشوری است، یکی از بزرگ‌ترین معضلات ماست.

او افزود: حتی خودمان هم قیمت دقیق را نمی‌دانیم. قیمتی به بیمار می‌گوییم که از اول سال تا آخر سال تفاوت زیادی می‌کند و بیماران دچار سردرگمی می‌شوند.

دکتر دهقان به معضل دیگری نیز اشاره کرد: تنوع جنس‌ها با یک مارک زیاد شده. درجه یک، دو و سه پیدا کرده و معلوم نیست اصالتاً مال کدام کشور است. یکی می‌گوید ژاپنی است، در حالی که ممکن است حتی مال هند هم نباشد.

او تأکید کرد: از لحاظ کیفیت، این مواد قابل اعتماد نیستند. متأسفانه به افرادی که مواد وارد می‌کنند هم چندان اعتمادی نیست. این مسائل از جمله مشکلات جدی دندانپزشکان محسوب می‌شود.

دکتر سمیه واحدی‌پور، دندان‌پزشک عمومی: از ایمپلنت ۶۰ میلیونی تا کشیدن دندان کودکان

وی از تورم جهشی ایمپلنت تا کوتاهی بیمه‌ها گفت و با زبانی صریح از واقعیت‌های تلخ بازار مواد دندان‌پزشکی، ضعف پوشش بیمه‌ها و عواقب تلخ تصمیم‌گیری اقتصادی به جای پزشکی گفت.

دکتر واحدی‌پور با اشاره به افزایش سرسام‌آور قیمت مواد مصرفی گفت: در بهمن ماه سال گذشته، قیمت یک پک ایمپلنت حدود ۹ میلیون تومان بود. امروز به ۶۰ میلیون تومان رسیده است. او تأکید کرد که این تعریفه‌ها هرچه بالاتر می‌رود، از توان مالی مردم خارج‌تر می‌شود. به گفته او، این افزایش‌ها حتی قبل از تشدید شرایط جنگ بود و اکنون وضعیت بسیار متفاوت و دشوارتری شده

یکی از مهم‌ترین گلایه‌های دکتر واحدی‌پور، محدودیت شدید پوشش بیمه‌هاست. او گفت: بیمه‌ها فقط خدمات پایه مثل پر کردن، کشیدن دندان و عکس را پوشش می‌دهند. در حالی که خدمات ضروری دیگر مثل عصب‌کشی، روکش و خیلی از درمان‌های ترمیمی باید تحت پوشش بیمه بروند. او افزود: این کم‌لطفی بیمه‌ها، فشار هزینه را مستقیماً به جیب مردم منتقل می‌کند.

تلخ‌ترین بخش صحبت‌های این دندان‌پزشک، روایت تصمیمات اجباری خانواده‌های بی‌بضاعت است. او گفت: بسیاری از مردم که بودجه ندارند، بچه‌هایشان را می‌آورند و می‌گویند: دندانش را بکشید، هزینه نگهداری و درمانش را ندارم. دکتر واحدی‌پور هشدار داد: این کار هزار و یک عواقب بد در آینده برای آن کودک دارد؛ از به هم خوردن نظم دندان‌ها گرفته تا مشکلات جویدن، گفتار و حتی اعتمادبه‌نفس.

به گفته وی، مردم در شرایط فعلی یا باید به سمت مطب‌هایی بروند که امکان اقساط فراهم است، یا خود پزشکان مجبور به قسطی کردن درمان شوند که با تورم روزانه، اقساط کردن به نفع مطب یا درمانگاه نیست.

دکتر نوید ناصری، عضو هیئت مدیره سازمان نظام پزشکی: اگر با عدم فعالیت مواجه شویم، ورشکستگی ما حتمی است

وی با اشاره به شرایط جنگی کشور و تأثیر آن بر تأمین مواد اولیه، گفت: اگر همین روند پیش برود و مواد اولیه وارد نشود یا به سختی و با قیمت زیاد تمام شود، چه برای بیمار و چه برای پزشک شرایط بسیار نگران‌کننده‌ای رقم خواهد خورد.رئیس انجمن صنفی -کارفرمایی دندانپزشکی فارس افزود: اگر با عدم فعالیت مواجه شویم، ورشکستگی ما حتمی است. دکتر ناصری تأکید کرد: وابستگی تمام اقدامات دندانپزشکی به واردات، «اصل داستان» است. او خواستار توجه ویژه به این نکته و حل مشکلات در این زمینه شد.

دندانپزشکان و مسئولان صنفی امیدوارند با تشکیل جلسات فوری، اصلاح تعرفه‌ها، حمایت واقعی بیمه‌ها و تسهیل واردات مواد باکیفیت، بتوانند هم از حقوق مردم و هم از سلامت این حرفه محافظت کنند. به نظر می‌رسد این روزها، هم بیمار زیر تیغ هزینه مانده و هم دندانپزشک زیر تیغ تورم و مالیات.