وقف، سرمایهای ماندگار برای آیندهسازی؛ روایتی از ۲ پرورشگاه شاخص فارس
ادمین ۵
در میان موقوفات متنوع استان فارس، ۲ پرورشگاه با نیتهایی متفاوت اما هدفی مشترک، سالهاست که به پناهگاهی امن برای کودکان بیسرپرست بدل شدهاند؛ یکی زاده عشق پدری داغدیده و دیگری ثمره نیتی عامالمنفعه که امروز به پروژهای در مقیاس خاورمیانه رسیده است.
سنت حسنه وقف، همواره یکی از پایدارترین اشکال سرمایهگذاری اجتماعی در ایران بوده است و برخلاف کمکهای نقدی مقطعی، یک موقوفه میتواند دههها و حتی قرنها پس از واقف، منشأ خیر و برکت باقی بماند.
استان فارس، با بیش از ۱۴ هزار موقوفه و ۲۰۰ هزار رقبه، بیشترین تعداد موقوفات و رقابت را در سطح کشور دارد.
وقف، میراثی که هرگز به پایان نمیرسد
آنچه موقوفات را از یک دارایی راکد به نهادی پویا تبدیل میکند، مدیریت هوشمندانه و هماهنگی با نیازهای روز جامعه است.
در این میان، ۲ پرورشگاه وابسته به موقوفات «مصلایی» و «زالی»، نمونههای عینی از این تحولاند؛ جایی که نیت خیرخواهانه واقف، با تلاش نسلهای بعدی و برنامهریزی نوین، به الگویی برای توسعه خدمات حمایتی از ایتام در استان فارس بدل شده است.
فارس، بهعنوان یکی از قطبهای وقف در کشور، همواره پیشرو در بهرهگیری از این ظرفیت برای رفع آسیبهای اجتماعی بوده است.
حوزه کودکان بیسرپرست، یکی از حساسترین عرصههایی است که وقف میتواند در آن نقشآفرینی کند؛ موقوفات مصلایی و زالی، هر یک به نحوی، به این نیاز پاسخ دادهاند.
موقوفه مصلایی با تکیه بر یک نیت عاطفی عمیق، نشان داده که وقف میتواند از دل یک فقدان شخصی زاده شود و به پشتوانهای جمعی برای دهها کودک تبدیل گردد.
موقوفه زالی اما با وسعت دارایی و چشماندازی کلان، ثابت کرده که وقف محدود به اقدامات کوچک و محلی نیست و میتواند به ابرپروژههایی در مقیاس منطقهای بدل شود.
این ۲ مجموعه، امروز نه فقط پاسخگوی نیازهای اولیه سکونت، تغذیه و آموزشاند، بلکه به مراکزی برای توانمندسازی، پرورش استعدادها و آمادهسازی کودکان برای ورود به جامعه تبدیل شدهاند.
پیشزمینه موقوفه مصلایی؛ روایت یک عشق پدرانه
در سالهای دور، حاج ابوطالب مصلایی، واقف نیکاندیش کازرونی، پس از فقدان هر چهار فرزند خود، تصمیم گرفت غم شخصیاش را به سرمایهای برای تسکین آلام دیگران بدل کند.
او با اختصاص بخش بزرگی از دارایی خود در شریفآباد شیراز، نیت کرد که پرورشگاهی برای ایتام بیبضاعت بنا شود؛ در کنار آن، مسجد، حمام و مدرسهای نیز برای ارتقای سطح بهداشتی و دینی منطقه احداث گردد.
این وقف، اگرچه با تاخیرهایی در اجرا مواجه شد، اما در نهایت در سال ۱۳۷۲ توسط نوهاش بهمن مصلایی، با همکاری مادرش و نظارت اوقاف، به ثمر نشست.
موقوفه حاج خلیل زالی، از سال ۱۳۲۷ با هدفی فراتر از حمایت از ایتام آغاز به کار کرد و علاوه بر پرورشگاه، عواید آن به توسعه اماکن آموزشی و بهداشتی نیز اختصاص مییابد.
نخستین ثمره این موقوفه، پرورشگاهی در خیابان خلیلی شیراز است که هماکنون بیش از ۵۰ کودک و نوجوان را شبانهروزی تحت پوشش دارد و تمامی خدمات آموزشی، درمانی و معیشتی را به آنان ارائه میدهد.
اما نقطه عطف این موقوفه، پروژه ساخت بزرگترین پرورشگاه خاورمیانه در شهر صدراست که با زیربنای ۴۰ هزار متر مربع در زمینی ۵ هکتاری، فاز نخست آن به اتمام رسیده و با تکمیل، ظرفیت پذیرش ۶۰۰ مددجو را خواهد داشت.
این مجموعه با بخشهایی چون درمانگاه، سالنهای ورزشی، آمفیتئاتر و فضاهای اداری، چهره تازهای از خدمات وقفی را به نمایش خواهد گذاشت.
آموزش به مددجویان تا سن ۱۷ سالگی برای ورود به بازار کار
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان فارس در گفتوگو با خبرنگار ایرنا در خصوص پرورشگاه فعال در شیراز بیان کرد: این مراکز با ارائه خدمات حمایتی، آموزشی و رفاهی به دهها کودک و نوجوان، زمینه توانمندسازی آنان برای ورود به بازار کار را فراهم میکنند.
حجتالاسلام والمسلمین سید عباس موسوی اظهار کرد: در حال حاضر ۲ پرورشگاه فعال در مجموعه ما دایر است که یکی پرورشگاه مرحوم مصلایی و دیگری پرورشگاه مرحوم زالی است؛ پرورشگاه مرحوم زالی با وجود قدیمی بودن، همچنان فعال است و حدود ۶۰ تا ۷۰ نفر از مددجویان و ایتام در آن از خدمات مختلف بهرهمند میشوند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان فارس گفت: این خدمات شامل تامین مایحتاج روزانه، حمایت در حوزه تحصیل، برگزاری اردوها و برنامههای تفریحی و گردشگری است؛ در پرورشگاه مرحوم مصلایی نیز همین خدمات ارائه میشود و حدود ۵۰ نفر از کودکان در آن مرکز نگهداری و حمایت میشوند.
حجتالاسلام والمسلمین موسوی تصریح کرد: این مراکز کودکان را از سن پنج سالگی تا حدود ۱۵ سالگی تحت پوشش قرار میدهند؛ در کنار این ۲ مرکز، پرورشگاه جدیدی به نام حاج خلیل زالی در حال ساخت است که با امکانات و رویکردهای نوین طراحی شده است.
وی ادامه داد: یکی از ویژگیهای این مرکز جدید، هماهنگی با مجموعه فنی و حرفهای برای آموزش مهارتهای شغلی به مددجویان است؛ بر اساس نیت واقف، این کودکان باید در این بازه سنی آموزش ببینند، اما ما با دریافت مجوز از سازمان و نماینده ولی فقیه، ۲ سال به این دوره اضافه کردهایم.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان فارس گفت: با این مجوز، مدت حضور مددجویان تا ۱۷ سالگی افزایش یافته تا از نظر بلوغ فکری و مهارتی آمادهتر شوند؛ این افراد در پایان دوره با مدارک معتبر فنی و حرفهای وارد بازار کار میشوند و این موضوع یکی از مهمترین اهداف مجموعه است.
حجتالاسلام والمسلمین موسوی بیان کرد: پس از این سن، به طور معمول حمایت مستقیمی از مددجویان انجام نمیشود، زیرا طبق نظر واقف، مسئولیت مجموعه تا سن مشخصی تعریف شده است؛ با این حال، افزایش سن پوشش تا ۱۷ سالگی کمک میکند تا نوجوانان با آمادگی بیشتری وارد جامعه و بازار کار شوند.
