از استقرار نیروها تا پیش‌بینی اسکان اضطراری
آمادگی شیراز برای بارش‌های سیل‌آسا
ادمین ۵
رئیس اداره مطالعات بحران و پدافند غیرعامل شهرداری شیراز از آماده‌باش مدیریت شهری برای مقابله با پیامدهای بارندگی‌های شدید خبر داد و گفت: شناسایی و پایش نقاط پرخطر، استقرار نیروهای عملیاتی در مناطق حساس و آماده‌سازی تجهیزات برای مدیریت آب‌گرفتگی معابر در دستور کار قرار دارد و سالن‌های ورزشی مناطق یازده‌گانه و کمپ جنت نیز برای اسکان اضطراری شهروندان در شرایط بحرانی آماده شده‌اند.
امید جابری امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان در نشست شهرداری شیراز در تشریح اقدامات برای مدیریت بارندگی‌های شدید، اظهار کرد: با توجه به احتمال وقوع بارش‌های سیل‌آسا و پیامدهای ناشی از پدیده ال‌نینو، جلسات ستاد مدیریت بحران شهرداری به‌صورت مستمر برگزار می‌شود و برنامه‌ریزی‌ها بر اساس چهار محور پیشگیری و کاهش خطر، آمادگی، پاسخ و بازیابی و بازسازی دنبال می‌شود.
وی با بیان اینکه اقدامات پیشگیرانه و زیرساختی نقش مهمی در کاهش خسارت‌های ناشی از بارندگی دارد، افزود: اجرای طرح‌های آبخیزداری، توسعه شبکه جمع‌آوری و هدایت آب‌های سطحی، لوله‌گذاری، احداث و تقویت سیل‌بندها و پاک‌سازی مسیل‌ها در هر ۱۱ منطقه شهرداری از جمله اقداماتی است که در این زمینه انجام شده است.
جابری ادامه داد: مطالعات تخصصی در حوزه آبخیزداری و روان‌آب‌های شهری نیز با هدف شناسایی مسیرهای جریان آب، بررسی ظرفیت شبکه‌های جمع‌آوری و هدایت آب‌های سطحی و پیش‌بینی نقاط مستعد آب‌گرفتگی انجام می‌شود تا تصمیم‌گیری‌ها بر مبنای ارزیابی‌های کارشناسی صورت گیرد.
تدوین دستورالعمل زمستانه و برگزاری مانورهای عملیاتی
رئیس اداره مطالعات بحران و پدافند غیرعامل شهرداری شیراز با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه آمادگی برای شرایط اضطراری بیان کرد: دستورالعمل عملیات زمستانه شهرداری تدوین شده و اصلاحیه شماره یک آن با تمرکز بر بارندگی‌های سیل‌آسا و پدیده ال‌نینو تهیه و ابلاغ شده است.
وی افزود: در کنار تدوین دستورالعمل‌ها، مانورهای عملیاتی و تمرین‌های دورمیزی با مشارکت مجموعه‌های مختلف شهرداری و دستگاه‌های اجرایی و خدمات‌رسان خارج از شهرداری برگزار می‌شود تا هماهنگی میان بخش‌های مختلف افزایش یابد، نقاط ضعف احتمالی شناسایی شود و توان پاسخگویی در شرایط بحرانی ارتقا پیدا کند.
جابری با اشاره به آماده‌سازی تجهیزات و امکانات مورد نیاز برای مقابله با سیلاب و آب‌گرفتگی معابر گفت: تأمین تجهیزات تخصصی مقابله با سیلاب، آماده‌به‌کاری امکانات و آموزش نیروهای عملیاتی از جمله اقداماتی است که برای افزایش سرعت واکنش در شرایط اضطراری دنبال می‌شود؛ چراکه برخورداری از نیروی آموزش‌دیده و تجهیزات مناسب می‌تواند زمان مداخله را کاهش دهد و به کنترل بهتر شرایط کمک کند.
استقرار نیروها در نقاط مستعد آب‌گرفتگی
وی با تشریح اقدامات شهرداری در جریان بارندگی‌های اخیر اظهار کرد: نیروها و تجهیزات عملیاتی بر اساس بررسی‌های کارشناسی، ارزیابی میزان خطر و سوابق آب‌گرفتگی، در نقاطی که احتمال بروز مشکل در آن‌ها بیشتر است، مستقر می‌شوند.
رئیس اداره مطالعات بحران و پدافند غیرعامل شهرداری شیراز افزود: محل‌های تجمع آب، دریچه‌های منهول، معابر مستعد آب‌گرفتگی و محدوده‌های آبگیر شهری از جمله نقاطی هستند که برای استقرار نیروها و تجهیزات مورد توجه قرار می‌گیرند تا گروه‌های عملیاتی پیش از بروز مشکل در محل حضور داشته باشند و در صورت نیاز، اقدامات لازم را انجام دهند.
جابری با اشاره به شرایط خاص جغرافیایی شیراز و احتمال افزایش حجم روان‌آب‌ها در بارندگی‌های شدید بیان کرد: در زمان بارش‌های سنگین، روان‌آب ناشی از ارتفاعات و حوزه‌های آبخیز بالادست ممکن است از ظرفیت معمول شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی شهر فراتر برود؛ به همین دلیل، در مرحله پاسخ نیز تمهیدات ویژه‌ای برای استقرار گسترده‌تر نیروهای انسانی و تجهیزات عملیاتی در نقاط حساس پیش‌بینی شده است تا در صورت افزایش حجم روان‌آب و بروز آب‌گرفتگی، امکان مداخله سریع و کنترل شرایط فراهم باشد.
پیش‌بینی امکانات حمل‌ونقل و اسکان اضطراری شهروندان
وی با اشاره به برنامه‌های شهرداری برای مدیریت پیامدهای احتمالی بارندگی‌های شدید گفت: در مرحله بازیابی و بازسازی نیز تمهیداتی برای حمایت از شهروندان در شرایط اضطراری در نظر گرفته شده است که از جمله آن‌ها می‌توان به پیش‌بینی اتوبوس‌های شهری به‌عنوان وسیله حمل‌ونقل پشتیبان برای جابه‌جایی شهروندان در مناطق حساس اشاره کرد.
جابری افزود: سالن‌های ورزشی در مناطق یازده‌گانه شهرداری و همچنین کمپ جنت برای اسکان موقت شهروندان در شرایطی که بر اثر آب‌گرفتگی یا آسیب به منازل، امکان حضور ایمن در محل سکونت خود را نداشته باشند، آماده شده‌اند تا افراد تا زمان رفع خطر در فضایی امن مستقر شوند.
ضرورت مشارکت شهروندان در مدیریت بحران
رئیس اداره مطالعات بحران و پدافند غیرعامل شهرداری شیراز با تأکید بر نقش آموزش و اطلاع‌رسانی عمومی در کاهش خسارت‌های ناشی از بارندگی اظهار کرد: مشارکت شهروندان یکی از ارکان مهم مدیریت بحران است و اطلاع‌رسانی از طریق روابط عمومی و ابزارهای ارتباطی شهرداری، با هدف آگاهی‌بخشی درباره مخاطرات و آموزش رفتارهای ایمن و پیشگیرانه دنبال می‌شود.
وی ادامه داد: شهروندان باید در زمان بارندگی‌های شدید از سفرهای غیرضروری خودداری کنند، در مسیر مسیل‌ها و حاشیه رودخانه‌ها توقف یا تردد نداشته باشند و هشدارهای رسمی را جدی بگیرند. همچنین همکاری با نیروهای امدادی و خدمات‌رسان و رعایت توصیه‌های ایمنی می‌تواند در کاهش خطرات و مدیریت بهتر شرایط مؤثر باشد.
جابری تأکید کرد: اطلاع‌رسانی نباید صرفاً به اعلام هشدار محدود شود، بلکه باید به افزایش آگاهی، اصلاح رفتار و جلب مشارکت مردم در رعایت اصول ایمنی منجر شود؛ چراکه همراهی شهروندان در کنار اقدامات دستگاه‌های اجرایی، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش پیامدهای حوادث طبیعی دارد.
وی در پایان با اشاره به موقعیت جغرافیایی شیراز و قرار گرفتن این شهر در مجاورت ارتفاعات و حوزه‌های آبخیز بالادست گفت: در زمان بارندگی‌های شدید، حجم قابل توجهی از روان‌آب‌ها از ارتفاعات به سمت شهر هدایت می‌شود و مدیریت این شرایط نیازمند شناخت مسیرهای جریان آب، پایش مستمر، آمادگی عملیاتی و هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف است.
جابری افزود: کاهش ورود روان‌آب به محدوده شهری تنها بر عهده شهرداری نیست و مدیریت مؤثر این موضوع به اجرای طرح‌های آبخیزداری در ارتفاعات و حوزه‌های آبخیز بالادست و ایفای مسئولیت قانونی دستگاه‌های متولی نیز نیاز دارد. هدف مدیریت شهری باید حرکت از رویکرد واکنشی به سمت پیشگیری و کاهش خطر باشد؛ رویکردی که تحقق آن به برنامه‌ریزی، اقدامات اجرایی، آگاهی عمومی و مشارکت شهروندان وابسته است.
