لذت کاذب؛ غم همیشگی!

مرجان دهقانی- «خبرجنوب»/ در سال‌های اخیر، استان فارس با موج نگران  ‌کننده‌ ای از کاهش سن اعتیاد و تغییر الگوی مصرف مواد مخدر روبرو است. به گفته کارشناسان، این پدیده دیگر یک آسیب اجتماعی ساده نیست، بلکه تبدیل به بحرانی چندلایه شده که ریشه در مسائل اقتصادی، فرهنگی و خانوادگی دارد. در گفت‌وگو با سرهنگ شهرام سلامی، رئیس بازرسی و آموزش پلیس  مبارزه با مواد مخدر استان فارس، به واکاوی این معضل پرداختیم. 

وی با بیان اینکه بررسی میزان کشفیات مواد مخدر در کشور و استان افزایش کشف موادمخدر صنعتی را نشان می دهد و از آن جا که بیشترین مصرف کنندگان مواد مخدر صنعتی جوانان هستند نشان از کاهش سن مصرف  مواد دارد.

رئیس بازرسی و آموزش پلیس مبارزه با مواد مخدر استان فارس هشدار داد: مصرف مواد مخدر از جمله مخرب‌ترین آسیب‌های اجتماعی است که جوامع مختلف را تهدید می‌کند و زمانی این تهدید جدی‌تر می‌شود که نوجوانان و جوانان، به عنوان مهم‌ ترین و تاثیرگذارترین قشر جامعع درگیر اعتیاد شوند 

سرهنگ سلامی گفت: این گروه سنی، سرمایه‌های آینده‌ ساز هر کشوری محسوب می‌شوند و سلامت روحی و روانی آن‌ ها نقش مستقیمی در پیشرفت جامعه دارد، زمانی که این قشر مولد و پویا تحت تاثیر مواد مخدر قرار می‌گیرد، نه‌تنها توانایی‌ های فردی آن‌ها تحلیل می‌رود، بلکه آینده اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز به مخاطره  می‌افتد. 

وی به معظلات اعتیاد در سنین پایین اشاره کرد و افزود : شروع مصرف مواد مخدر در نوجوانی و جوانی، پیامدهای ویرانگری به همراه دارد که مهم‌ترین آن تبدیل شدن به سخت ‌ترین نوع اعتیاد از نظر درمان و بازگشت به زندگی سالم است. وقتی فردی در سنین پایین به دام اعتیاد می‌افتد، مسیر بهبودی او بسیار دشوارتر از سایرین خواهد بود، چرا که هنوز هویت شخصیتی، استقلال مالی و جایگاه اجتماعی خود را به‌دست نیاورده است. 

رئیس بازرسی و آموزش پلیس فارس  ادامه داد: این افراد قبل از آنکه فرصتی برای شناخته شدن به عنوان یک عضو مفید در خانواده و جامعه داشته باشند، به افرادی ضعیف، وابسته و ناتوان تبدیل می‌شوند. در نتیجه جبران این آسیب در سال‌ های بعد، نه ‌تنها برای خودشان بلکه برای اطرافیان و جامعه نیز طاقت‌ فرسا و پرهزینه خواهد بود. 

سرهنگ سلامی با اشاره به اینکه  این روند نگران ‌کننده به وضوح در بین گروه‌های سنی مختلف و در سطوح تحصیلی و شغلی گوناگون قابل مشاهده است گستردگی این معضل در محیط ‌هایی که محل تجمع و تعامل جوانان هستند، نشان‌دهنده عمق بحرانی است که نیازمند عزمی ملی برای مقابله است .

وی گفت: متاسفانه مقایسه آمارهای فعلی با سال‌ های گذشته نشان‌ دهنده روند هشداردهنده است تصریح کرد:آنچه این وضعیت را به مراتب نگران‌کننده ‌تر می‌کند، سرعت رشد این معضل و ظهور اشکال جدیدی از مصرف است که به صورت علنی در اماکن عمومی نیز مشاهده می‌شود. این نشانه‌ها حاکی از آن است که ما با چالشی چندبعدی روبرو هستیم که غفلت از آن می‌تواند هزینه‌های جبران‌ناپذیری برای نسل‌ های آینده به همراه داشته باشد.

رئیس بازرسی و آموزش پلیس فارس  به ریشه‌یابی کاهش سن اعتیاد پرداخت و اذعان کرد: کاهش نگران ‌کننده سن گرایش به مواد مخدر ریشه در عوامل پیچیده اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دارد. ما با نسلی روبرو هستیم که به جای شادی‌های سالم، به دنبال لذت‌های آنی است و  یکی دیگر از عوامل کلیدی، شیوع روزمرگی و مصرف‌گرایی افراطی در جامعه امروز ماست. 

سرهنگ سلامی به این نکته نیز اشاره کرد که متاسفانه شاهد شکل‌ گیری فرهنگی خطرناک هستیم که در آن لذت ‌طلبی آنی به ارزشی تبدیل شده است و برخی خانواده ‌ها ناخواسته با نادیده گرفتن مرز های اخلاقی و سلامتی به این چرخه معیوبمی روند. 

وی با اشاره به اینکه این تغییر الگوی رفتاری نشان ‌دهنده افزایش  لذت زودگذر در برابر شادی  پایداراست ادامه داد: تفاوت بنیادین بین «لذت» و «شادی» نیاز به توجه ویژه دارد. لذت، احساسی آنی و گذراست که معمولابا محرک‌های خارجی مانند مواد مخدر یا الکل ایجاد می‌شود و به سرعت محو می‌گردد. در مقابل، شادی حالتی عمیق و ماندگار است که ریشه در ارزش‌های انسانی دارد. شادی واقعی از بخشش، محبت، دوست داشتن نشات می گیرد

رئیس بازرسی و آموزش پلیس فارس  در ادامه این گفت و گو به ریشه‌یابی این بحران پرداخت وبیان کرد: بخشی از این مشکل به واکنش نسل گذشته نسبت به محدودیت‌های دوران خودشان برمی‌گردد که نوجوانان را بیش از اندازه آزاد می گذارند، بخش دیگر به ضعف اقتدار و عدم  آگاهی خانواده‌ های امروزی مرتبط است که نتیجه این شده که بسیاری از نوجوانان و جوانان بدون چارچوب و راهنمایی درست رها شده‌اند .

سرهنگ سلامی راه حل اساسیاین معظل را به داشتن اقتدارخانوادها (نه تحکم، بلکه ایجاد چارچوب‌های منطقی) و آگاهی از اصول روانشناسی دانست و اذعان کرد: نسل جدید نیازمند خانواده‌هایی است که بتوانند مرز بین آزادی و هرج ‌ومرج را تشخیص دهند، ارزش‌های واقعی را جایگزین لذت‌های زودگذر کنند، الگوی سالم زندگی ارائه دهند، نه تقلید ناقص از دیگران. وقتی خانواده‌ها هم قاطع باشند و هم آگاه، می‌توانند مانع از گمراهی فرزندان در دام آسیب‌هایی مانند اعتیاد شوند.

وی با اشاره به نگرانی‌های فزاینده در این زمینه، مهم ‌ترین چالش‌ ها را دسترسی آسان به مواد مخدر، تاثیر فضای مجازی و کمبود برنامه‌های پیشگیرانه در مدارس و خانواده ‌ها عنوان کرد. 

رئیس آموزش و پیشگیری استان فارس همچنین به راهکارهای موثر در این زمینه پرداخت و بر لزوم آموزش ‌های مستمر به خانواده‌ ها، افزایش نظارت بر فضای مجازی و اجرای برنامه ‌های فرهنگی و ورزشی برای جذب نوجوانان تاکید کرد. 

این گزارش نشان می‌دهد که جنگ با مواد مخدر دیگر تنها با دستگیری قاچاقچیان ممکن نیست. خانواده‌ها باید  پلیس درون خود را تقویت کنند، مدارس به جای نمره به فکر زندگی سالم باشند و جامعه بداند که هر جوان معتاد، یک بمب ساعتی است که دیر یا زود همه ما را تحت تاثیر قرارمی دهد .