صادرات ۱۳۶ میلیون دلاری؛ سهم کشاورزی فارس از بازارهای جهانی

بهنام بهتری نژاد: کشاورزی در ایران تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین ارکان امنیت غذایی، اشتغال پایدار و توسعه اقتصادی کشور به شمار می‌رود؛ ظرفیتی که در برخی استان‌ها به دلیل تنوع اقلیمی، گستردگی اراضی مستعد و برخورداری از دانش و تجربه دیرینه کشاورزان، ابعادی فراتر از تأمین نیازهای داخلی پیدا کرده است.

استان فارس از جمله این مناطق است که با برخورداری از اقلیم‌های متنوع، دشت‌های حاصلخیز و باغ‌های گسترده، جایگاهی برجسته در نقشه تولید محصولات کشاورزی ایران دارد و می‌تواند سهم مؤثری در تقویت حضور محصولات ایرانی در بازارهای جهانی ایفا کند.

از باغ‌های انار و انجیر گرفته تا مزارع گندم، ذرت و کلزا و همچنین تولید محصولاتی همچون پسته، خرما، مرکبات و سیب، فارس مجموعه‌ای متنوع از ظرفیت‌های کشاورزی را در خود جای داده است؛ ظرفیتی که تنها به حجم تولید محدود نمی‌شود و در صورت تکمیل زنجیره ارزش، توسعه صنایع تبدیلی، بسته‌بندی استاندارد و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، می‌تواند به مزیتی رقابتی در اقتصاد ملی و تجارت بین‌المللی تبدیل شود.

فارس؛ قطب مهم تولید محصولات کشاورزی کشور

احد بهجت حقیقی رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به ظرفیت‌های گسترده کشاورزی این استان گفت: فارس با سطح زیرکشت یک میلیون و ۱۴۶ هزار و ۱۰۰ هکتار، شامل ۷۵۸ هزار هکتار اراضی زراعی و ۳۸۸ هزار و ۱۰۰ هکتار باغ، سالانه ۱۲.۱ میلیون تن محصولات کشاورزی تولید می‌کند.

وی افزود: از مجموع تولیدات کشاورزی استان، ۸.۶ میلیون تن به محصولات زراعی و ۳.۵ میلیون تن به محصولات باغی اختصاص دارد که این میزان تولید، فارس را در جایگاه نخست تولید محصولات باغی و رتبه دوم تولید محصولات زراعی کشور قرار داده است.

بهجت حقیقی با بیان اینکه فارس ۱۳.۲ درصد از تولید محصولات باغی و حدود ۱۰ درصد از تولید محصولات زراعی کشور را به خود اختصاص داده است، گفت: این استان در تولید بسیاری از محصولات کشاورزی از جایگاه نخست یا رتبه‌های برتر کشور برخوردار است و ظرفیت‌های متنوع اقلیمی و تولیدی آن، زمینه توسعه فعالیت‌های کشاورزی و افزایش سهم استان در تأمین نیاز بازارهای داخلی را فراهم کرده است.

محصولات شاخص فارس؛ از انجیر استهبان تا مرکبات و انار

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس با اشاره به ظرفیت محصولات شاخص و مزیت‌دار استان بیان کرد: انجیر استهبان به‌واسطه کیفیت و وسعت باغ‌های دیم، یکی از محصولات مهم و شناخته‌شده فارس است که بازارهای کشورهای حوزه خلیج فارس، شرق آسیا و اروپا می‌توانند مقصد صادراتی آن باشند.

بهجت حقیقی ادامه داد: خرماهای متنوع استان از جمله شاهانی، زاهدی، پیارم و مجول، مرکبات جهرم به‌ویژه لیمو و پرتقال، انار با کیفیت و رنگ مطلوب و همچنین محصولات گیاهان دارویی از جمله آنغوزه، آویشن شیرازی، زعفران، زیره و شیرین‌بیان، از دیگر ظرفیت‌های ارزشمند کشاورزی فارس به شمار می‌روند.

وی با تأکید بر ضرورت تقویت فرآوری و تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی افزود: توسعه صنایع تبدیلی و بسته‌بندی، استانداردسازی محصولات و معرفی ظرفیت‌های تولیدی استان در بازارهای هدف می‌تواند به افزایش ارزش افزوده، ایجاد اشتغال و تقویت جایگاه محصولات فارس در بازارهای داخلی و خارجی کمک کند.

صادرات محصولات کشاورزی فارس؛ مسیری برای ارزآوری و حضور در بازارهای جهانی

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس با اشاره به ظرفیت صادراتی محصولات کشاورزی استان گفت: امارات متحده عربی، عراق، افغانستان، هند، روسیه و عمان از جمله بازارهای هدف صادرات محصولات کشاورزی فارس هستند و تنوع تولیدات استان، فرصت مناسبی برای توسعه حضور در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی ایجاد کرده است.

بهجت حقیقی ارزش صادرات ثبت‌شده در گمرکات استان را در سال ۱۴۰۲ حدود ۷۱.۵ میلیون دلار و در سال ۱۴۰۳ حدود ۶۴.۵ میلیون دلار اعلام کرد و افزود: در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ نیز ارزش این صادرات به حدود ۶۴ میلیون دلار رسیده است.

وی با اشاره به صادرات محصولات تولیدشده در فارس از طریق گمرکات مرزی دیگر استان‌ها اظهار کرد: حدود ۱۰۱ هزار تن گوجه‌فرنگی به ارزش تقریبی ۶۰ میلیون دلار و حدود ۲۰ هزار تن پیاز به ارزش تقریبی ۱۲ میلیون دلار از جمله محصولات تولیدی فارس بوده‌اند که از مسیر گمرکات مرزی صادر شده‌اند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس با تأکید بر اهمیت توسعه بازارهای صادراتی تصریح کرد: تقویت زیرساخت‌های بسته‌بندی، فرآوری، حمل‌ونقل و بازاریابی، در کنار ارتقای کیفیت محصولات، می‌تواند سهم کشاورزی فارس را در تجارت خارجی کشور افزایش دهد و زمینه ارزآوری بیشتر را فراهم کند.

زراعت فارس؛ سهم مؤثر در تولید محصولات راهبردی کشور

کاووس همتی معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به جایگاه این استان در تولید محصولات زراعی گفت: فارس در تولید برخی محصولات راهبردی از جمله جو، گلرنگ، ذرت دانه‌ای، گوجه‌فرنگی و پنبه از رتبه‌های برتر کشور برخوردار است و ظرفیت تولیدی آن نقش مهمی در تأمین نیاز بازار و صنایع وابسته دارد.

وی افزود: در سال زراعی ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴، تولید گوجه‌فرنگی استان به حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تن رسیده و فارس از نظر سطح زیرکشت و میزان تولید این محصول در رتبه نخست کشور قرار گرفته است.

همتی با بیان اینکه فارس در تولید جو نیز جایگاه نخست کشور را دارد، ادامه داد: بر اساس آمار ارائه‌شده، تولید جو استان حدود ۲۵۳ هزار تن بوده است. همچنین تولید ۶۲ هزار تن لوبیا، ۶۶ هزار تن ذرت دانه‌ای و ۳۳ هزار تن پنبه، جایگاه استان را در میان تولیدکنندگان برتر این محصولات تثبیت کرده است.

همتی با اشاره به ظرفیت تولید بذر در استان گفت: فارس طی دو سال گذشته با تولید بیش از ۴۷ هزار تن بذر، در این حوزه نیز رتبه نخست کشور را به دست آورده است. تولید ۷ هزار و ۶۰۸ تن گلرنگ نیز این استان را در جایگاه نخست تولید این محصول قرار داده است.

توسعه آبیاری نوین و مکانیزاسیون؛ گامی برای افزایش بهره‌وری

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس با اشاره به ضرورت مدیریت منابع آب در بخش کشاورزی اظهار کرد: تاکنون بیش از ۴۵۰ هزار هکتار از اراضی زراعی و باغی استان به سامانه‌های نوین آبیاری از جمله آبیاری قطره‌ای، بارانی و موضعی مجهز شده‌اند.

همتی افزود: اجرای طرح‌های مرتبط با مدیریت آب و خاک، توسعه شبکه‌های آبیاری و زهکشی، تسطیح لیزری اراضی، پوشش‌دار کردن کانال‌ها و انتقال آب از طریق خطوط لوله، از جمله اقداماتی است که با هدف افزایش بهره‌وری و کاهش هدررفت منابع آب در بخش کشاورزی دنبال می‌شود.

وی با اشاره به نقش این اقدامات در صرفه‌جویی منابع آب بیان کرد: برآوردها نشان می‌دهد مجموعه روش‌های یادشده به‌طور متوسط می‌تواند به صرفه‌جویی حدود چهار هزار مترمکعب آب در هر هکتار کمک کند.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس همچنین مکانیزاسیون را یکی از عوامل مؤثر در کاهش هزینه‌های تولید، افزایش سرعت عملیات کشاورزی و کاهش ضایعات برداشت دانست و گفت: استفاده از ماشین‌آلات متناسب با شرایط کشت و توسعه روش‌های مکانیزه، می‌تواند بهره‌وری فعالیت‌های زراعی را ارتقا دهد.

فناوری‌های نوین و پیوند دانشگاه با مزرعه؛ مسیر آینده کشاورزی فارس

همتی با اشاره به نقش فناوری‌های نوین در ارتقای تولیدات کشاورزی اظهار کرد: استفاده از پهپادها برای سم‌پاشی، محلول‌پاشی و پایش وضعیت سلامت مزارع، از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند سرعت عملیات کشاورزی را افزایش دهد و در مدیریت مصرف نهاده‌ها مؤثر باشد.

وی افزود: توسعه ارقام اصلاح‌شده و سازگار با شرایط کم‌آبی و شوری، مدیریت هوشمند تغذیه گیاه و استفاده از فناوری‌های نوین در پایش مزارع، از دیگر راهکارهای افزایش پایداری تولید و مقابله با محدودیت‌های اقلیمی است.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس با تأکید بر ضرورت ارتباط مؤثر میان دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و کشاورزان گفت: پژوهش‌های دانشگاهی باید متناسب با مسائل واقعی مزرعه، از جمله کمبود آب، آفات و بیماری‌های گیاهی، جهت‌دهی شوند تا نتایج آن‌ها به راهکارهای کاربردی برای تولیدکنندگان تبدیل شود.

همتی ادامه داد: شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند با تبدیل دستاوردهای علمی به محصولات و تجهیزات کاربردی مانند حسگرهای رطوبت خاک، کودهای نوین و پهپادهای کشاورزی، به حل مسائل بخش کشاورزی کمک کنند و کشاورزان نیز با بیان نیازها و مشارکت در آزمون‌های میدانی، زمینه ارزیابی و تکمیل این فناوری‌ها را فراهم می‌کنند.

وی با اشاره به اهمیت ترویج دستاوردهای کاربردی افزود: معرفی مزارع پیشرو به‌عنوان مزارع الگویی و برگزاری نمایشگاه‌های مسئله‌محور با تمرکز بر نیازهای واقعی کشاورزان، می‌تواند به انتقال تجربه و گسترش استفاده از فناوری‌های نوین در مزارع استان کمک کند.