سرطان پستان در کهگیلویه‌وبویراحمد؛ غربالگری ۸۵ هزار نفر در سایه کمبود امکانات درمانی

سالانه حدود هزار مورد سرطان در کهگیلویه‌وبویراحمد ثبت می‌شود؛ استانی که بیماران آن با چالش‌هایی مانند نبود مرکز پرتودرمانی، محدودیت دسترسی به برخی خدمات تشخیصی و هزینه‌های سنگین درمان روبه‌رو هستند. در این میان، غربالگری بیش از ۸۵ هزار نفر برای سرطان پستان و شناسایی بیش از پنج هزار مورد مشکوک، اهمیت پیگیری تشخیصی و دسترسی به خدمات تخصصی را دوچندان کرده است.

سرطان پستان از بیماری‌های مهم در حوزه سلامت زنان است و تشخیص زودهنگام آن می‌تواند در روند درمان مؤثر باشد. با این حال، شناسایی موارد مشکوک تنها نخستین مرحله مراقبت است و تکمیل بررسی‌های پزشکی، آغاز درمان به‌موقع و حمایت از بیماران نیز اهمیت دارد.

تشخیص زودهنگام، فرصتی برای درمان مؤثرتر

رضا حسین‌پور دهنو، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج و جراح فلوشیپ پستان، با تأکید بر اهمیت شناسایی زودهنگام سرطان پستان گفت: تشخیص بیماری در مراحل اولیه می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر روند درمان و پیامدهای آن داشته باشد.

وی با اشاره به تجربه بالینی خود، کمترین سن ابتلا در میان بیماران تحت بررسی‌اش را ۱۷ سال اعلام کرد و بر ضرورت توجه به علائم غیرعادی تأکید داشت.

این متخصص همچنین با اشاره به تفاوت آمار بقای بیماران در مراحل مختلف بیماری، تشخیص زودهنگام را یکی از عوامل مهم در بهبود چشم‌انداز درمان دانست.

حسین‌پور دهنو هزینه‌های درمان، رفت‌وآمد به شهرهای دیگر و نبود مرکز پرتودرمانی را از مشکلات بیماران سرطانی استان برشمرد و گفت: این موانع می‌توانند روند درمان را دشوار کنند و فشار اقتصادی و روانی بیشتری به خانواده‌ها وارد آورند.

بیش از پنج هزار مورد مشکوک در برنامه غربالگری

مسلم شریفی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، از ثبت سالانه حدود هزار مورد سرطان در کهگیلویه‌وبویراحمد خبر داد و پیشگیری، غربالگری و شناسایی زودهنگام را از محورهای مهم برنامه‌های سلامت استان عنوان کرد.

وی با اشاره به آمارهای سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ گفت: در آن دوره، سرطان تیروئید در میان زنان استان از سرطان پستان پیشی گرفته بود؛ با این حال، علت قطعی این وضعیت مشخص نشده و بررسی بیشتر به پژوهش‌های علمی نیاز دارد.

شریفی همچنین اعلام کرد در برنامه غربالگری سرطان پستان، ۸۵ هزار و ۶۴۲ نفر ارزیابی شده‌اند که پنج هزار و ۲۴۱ نفر از آنان در گروه موارد مشکوک قرار گرفته‌اند.

وی تأکید کرد که مشکوک بودن نتیجه غربالگری به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست و تعیین وضعیت افراد به بررسی‌های تکمیلی و ارزیابی پزشکی نیاز دارد.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با اشاره به عملکرد غربالگری در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، از ثبت عملکردی بالاتر از میانگین کشوری و رشد غربالگری در هفت شهرستان خبر داد؛ با این حال، دسترسی به ماموگرافی و سونوگرافی و پیگیری مستمر افراد مشکوک همچنان از چالش‌های این حوزه است.

نبود پرتودرمانی و هزینه‌های سنگین درمان

نبود مرکز پرتودرمانی در کهگیلویه‌وبویراحمد سبب شده است برخی بیماران برای دریافت این خدمت به شهرهای دیگر مراجعه کنند. هزینه رفت‌وآمد، اقامت و همراهی خانواده نیز به هزینه‌های درمان اضافه می‌شود و برای خانوارهای کم‌برخوردار، فشار بیشتری ایجاد می‌کند.

محدودیت دسترسی به خدمات تشخیصی در برخی مناطق و دشواری پیگیری مراحل درمان، از دیگر موانعی است که می‌تواند مسیر مراقبت از بیماران را طولانی‌تر کند.

در چنین شرایطی، توسعه امکانات درمانی در استان، تسهیل ارجاع به مراکز تخصصی و حمایت مالی از بیماران نیازمند می‌تواند بخشی از این مشکلات را کاهش دهد.

غربالگری بدون پیگیری کافی نیست

یکی از نکات مهم در ارزیابی برنامه‌های غربالگری، مشخص شدن سرنوشت موارد مشکوک است. تعداد افراد ارزیابی‌شده به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که چه میزان از برنامه به تشخیص قطعی و آغاز درمان منجر شده است.

افرادی که در غربالگری مشکوک شناخته می‌شوند، باید بتوانند بررسی‌های تکمیلی را انجام دهند و در صورت نیاز، به خدمات تخصصی دسترسی پیدا کنند. هزینه‌ها و فاصله جغرافیایی نباید مانعی برای ادامه این مسیر باشد.

ازاین‌رو، در کنار اعلام آمار غربالگری، پیگیری موارد مشکوک و انتشار اطلاعات مربوط به تکمیل مراحل تشخیصی نیز برای ارزیابی اثربخشی برنامه‌ها اهمیت دارد.

سلامت زنان؛ از آگاهی تا دسترسی به درمان

شهلا محمدحسینی، مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری کهگیلویه‌وبویراحمد، آگاهی‌بخشی، پیشگیری و تشخیص زودهنگام را از محورهای مهم مقابله با سرطان دانست و بر ضرورت دسترسی زنان مناطق کم‌برخوردار به اطلاعات معتبر سلامت تأکید کرد.

وی همچنین حمایت از بیماران و خانواده‌های آنان را ضروری دانست و به فشارهای اقتصادی و روانی ناشی از بیماری اشاره کرد.

مجموع این مسائل نشان می‌دهد که مقابله با سرطان پستان تنها به افزایش آگاهی و گسترش غربالگری محدود نمی‌شود. دسترسی به خدمات تشخیصی، پیگیری فعال موارد مشکوک، درمان به‌موقع و حمایت مالی و روانی از بیماران باید در کنار یکدیگر دنبال شوند تا فاصله میان شناسایی بیماری و دریافت خدمات درمانی کاهش یابد.