معضل امضا!

فاطمه ایزدی - «خبرجنوب»/ یک امضا فقط چند ثانیه زمان می‌برد اما پیامدهای آن می‌تواند سال‌ها گریبان امضاکننده را بگیرد. در معاملات ملکی، جایی که پای میلیاردها تومان پول، سرمایه یک عمر پس‌انداز یا حتی سرپناه یک خانواده در میان است، همین چند ثانیه می‌تواند سرنوشت یک معامله را تغییر دهد.

ماجرا از یک موقعیت آشنا شروع می‌شود. خریدار و فروشنده پس از چند بار مذاکره بر سر قیمت و شرایط معامله، سرانجام به توافق می‌رسند. مشاور املاک قرارداد را آماده می‌کند، طرفین پشت میز می‌نشینند و برگه‌ها یکی پس از دیگری برای امضا مقابل آن‌ها قرار می‌گیرد. همه‌چیز ظاهرا خوب پیش می‌رود. یکی به اعتماد آشنایی و سابقه مشاور املاک امضا می‌کند، دیگری به اعتبار طرف معامله و نفر سوم هم با این تصور که مفاد قرارداد همان توافق‌های شفاهی است، بدون آنکه فرصت کافی برای خواندن متن داشته باشد، پای برگه را امضا می‌کند.

اما داستان همیشه به همین خوبی و خوشی تمام نمی‌شود. گاهی اختلاف بر سر زمان تحویل ملک، نحوه پرداخت وجه، تعهدات طرفین، خسارت تأخیر یا شرایط فسخ، زمانی خود را نشان می‌دهد که دیگر راه بازگشت وجود ندارد. آن وقت است که طرفین به سراغ قرارداد می‌روند و تازه متوجه می‌شوند عبارتی در یکی از بندها وجود دارد که از آن بی‌خبر بوده‌اند یا تعهدی را پذیرفته‌اند که هنگام توافق درباره آن صحبتی نشده است.

این همان موضوعی است که یکی از مشاوران املاک شیراز در گفتگو با «خبرجنوب» نسبت به آن هشدار داد و یادآور شد که یک امضا گاهی ممکن است میلیاردها تومان برای افراد هزینه داشته باشد. به گفته امیرعلی تقوا، عده ای بدون مطالعه قرارداد و تنها با اعتماد به طرف مقابل و املاک، امضا می کنند و پس از به وجود آمدن مشکل، متوجه می شوند که همان امضا به معنای پذیرش تمام مفاد قراداد بوده است.

تقوا با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی مردم، پیش از ورود به معاملات ملکی، بررسی اعتبار و پروانه کسب مشاور املاک را نخستین گام برای کاهش مخاطرات این معاملات دانست و تاکید کرد که متأسفانه بسیاری از مردم حتی پیش از انجام معامله، پروانه کسب بنگاه املاک را بررسی نمی‌کنند.

این مشاور املاک با بیان اینکه خرید ملک با خرید یک کالای مصرفی تفاوت اساسی دارد، تصریح کرد که وقتی شخصی برای خرید یک ملک، میلیاردها تومان هزینه می‌کند، در واقع بخش مهمی از دارایی و حاصل سال‌ها تلاش خود را وارد یک معامله کرده و بر همین اساس، طبیعی است که چنین تصمیمی به دقت و حساسیت بیشتری نیاز دارد، چرا که بروز یک اشتباه می‌تواند زندگی مالی افراد را تحت تأثیر قرار دهد.

تقوا با اشاره به اینکه فقط بررسی محل فعالیت بنگاه یا پروانه کسب برای اطمینان از سلامت معامله کافی نیست، یادآور شد که یکی از مشکلاتی که بارها در معاملات، شاهد آن بوده‌ام امضای قرارداد بدون مطالعه دقیق مفاد آن است. به گفته او خریدار و فروشنده پس از توافق‌های اولیه، از مشاور می‌خواهند قرارداد را آماده کند و در بسیاری از موارد، بدون آنکه متن را به‌ دقت بخوانند، پای آن را امضا می‌کنند.

تقوا اذعان کرد که در قراردادهای ملکی، بندهای مهمی درباره شرایط فسخ، تعهدات طرفین و ضمانت اجرای انجام ندادن تعهدات وجود دارد که بعضاً به دلیل استفاده از اصطلاحات حقوقی و عبارات عربی برای افراد قابل فهم نیست. به گفته او با این حال، بسیاری از خریداران و فروشندگان، نه درباره این بندها سؤال می‌کنند و نه از مشاور می‌خواهند آن‌ها را توضیح دهد. تقوا به این نکته نیز اشاره کرد که گاهی خجالت از پرسیدن یا اعتماد بیش از اندازه به طرف مقابل و مشاور املاک باعث می‌شود افراد بدون آگاهی کافی، قرارداد را امضا کنند.

این مشاور املاک با اشاره به تجربه‌های خود از مراجعه افراد پس از امضای قرارداد، توضیح داد که بارها پیش آمده است شخص پس از امضای قرارداد و حتی روز بعد، برای پرسیدن درباره تاریخ چک، مبلغ پرداختی یا تعهدی که پذیرفته است به بنگاه مراجعه می‌کند، در حالی که همان موارد در قرارداد درج شده و فرد با امضای خود آن‌ها را پذیرفته است.

تقوا تاکید کرد که این اتفاق نشان می‌دهد بعضی افراد حتی تاریخ‌ها، مبالغ و جزئیات مربوط به چک‌ها را هم پیش از امضا بررسی نمی‌کنند. این فعال حوزه املاک، خاطرنشان کرد که آگاهی‌رسانی درباره ضرورت مطالعه قراردادها می‌تواند از بسیاری از اختلافات و پرونده‌های قضایی جلوگیری کند. به گفته او مردم باید بدانند که پیش از امضای هر قرارداد، تمام بندها را بخوانند، درباره موارد نامفهوم سؤال کنند، تاریخ‌ها و مبالغ را با دقت بررسی نمایند و تنها زمانی امضا کنند که از مفاد قرارداد اطمینان دارند. تقوا تاکید کرد که چند دقیقه وقت گذاشتن برای مطالعه قرارداد می‌تواند مانع از ماه‌ها درگیری حقوقی و خسارت‌های سنگین مالی شود.