معاون رئیس‌جمهور: دانشگاه نسل چهارم باید مستقیماً در حل مسائل جامعه نقش‌آفرین باشد

معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با تأکید بر رویکرد دولت چهاردهم در تقویت «دانشگاه نسل چهارم» گفت: دانشگاه امروز باید مسئله‌محور، هوشمند و اثرگذار باشد و با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، نقش مستقیم و ملموسی در حل مسائل پیچیده جامعه و ارتقای کیفیت زندگی ایفا کند.

زهرا بهروزآذر شامگاه چهارشنبه سوم دی‌ماه، در مراسم اعطای «جایزه بانوی علم ایران؛ نکوداشت پروفسور افسانه صفوی» که به میزبانی دانشگاه شیراز برگزار شد، با اشاره به سیر تحول تاریخی نهاد دانشگاه اظهار کرد: اگر دانشگاه نسل اول مأموریت آموزش، دانشگاه نسل دوم تولید علم و پژوهش و دانشگاه نسل سوم کارآفرینی و ارتباط با صنعت را بر عهده داشت، امروز در آستانه استقرار دانشگاه نسل چهارم قرار داریم؛ دانشگاهی که دولت و رئیس‌جمهور به تحقق آن باور دارند و برای استقرار آن تلاش می‌کنند.

وی دانشگاه نسل چهارم را دانشگاهی مسئله‌محور، هوشمند و اثرگذار توصیف کرد و افزود: در این الگو، دانشگاه صرفاً تولیدکننده دانش نیست، بلکه با بهره‌گیری از فناوری‌هایی همچون هوش مصنوعی، داده‌های کلان و رویکردهای میان‌رشته‌ای، در حل مسائل پیچیده جامعه، توسعه پایدار و سیاست‌گذاری علمی نقش مستقیم دارد و مرز میان دانشگاه و جامعه به‌تدریج کمرنگ می‌شود.

معاون رئیس‌جمهور با تأکید بر عملیاتی بودن این رویکرد تصریح کرد: این نگاه صرفاً یک شعار نیست؛ امروز برای حل مسئله آب، بیش از ۷۰ استاد و متخصص برجسته دانشگاهی در کنار رئیس‌جمهور و هیئت دولت قرار گرفته‌اند تا با شناخت دقیق مسئله، طراحی راه‌حل‌ها و انتخاب گزینه‌های مؤثر، مسیر اجرای راهکارهای عملی برای کشور هموار شود.

پژوهشگر، فراتر از تولید مقاله

بهروزآذر با اشاره به نقش محوری پژوهشگران در دانشگاه نسل چهارم گفت: باور دولت این است که پژوهشگران تنها تولیدکننده مقاله نیستند؛ بلکه تحلیلگران مسائل، طراحان راه‌حل‌ها، پیونددهندگان علم و عمل و موتور محرک نوآوری در جامعه به شمار می‌آیند. پیشرفت علمی، استقلال فناورانه و اقتدار ملی بدون تلاش خلاقانه و مسئولانه پژوهشگران ممکن نخواهد بود.

وی با بیان اینکه تجلیل از پژوهشگران اقدامی نمادین نیست، افزود: این‌گونه مراسم‌ها اقدامی راهبردی و فرهنگی محسوب می‌شوند و نشان می‌دهند که حل مسائل کشور محدود به پژوهشگران پایتخت نیست و همه اندیشمندان و صاحبان نظر در سراسر ایران باید در این مسیر مشارکت داشته باشند.

شکاف میان حضور دانشگاهی زنان و نقش‌آفرینی اقتصادی

معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با اشاره به وضعیت زنان پژوهشگر اظهار کرد: امروز بیش از ۶۰ درصد ورودی دانشگاه‌ها را دختران تشکیل می‌دهند، اما تنها ۱۲ درصد شرکت‌های دانش‌بنیان توسط زنان اداره می‌شود و فقط ۳۵ درصد از دختران فارغ‌التحصیل جذب بازار کار می‌شوند؛ در حالی که ۲۴ درصد اختراعات کشور توسط زنان ثبت شده که رقمی بالاتر از میانگین جهانی است. این آمارها نشان می‌دهد ظرفیت زنان پژوهشگر به‌درستی دیده نشده و نیازمند توجه جدی است.

ضرورت الگوسازی برای نسل جوان

بهروزآذر با قدردانی از دانشگاه شیراز برای برگزاری این آیین، اعطای «جایزه بانوی علم ایران» را اقدامی ارزشمند دانست و گفت: معرفی زنان دانشمند و پژوهشگر موفق، به‌ویژه برای دختران دانشجو و نوجوان، ضروری است. یکی از چالش‌های نسل‌های جدید، نداشتن الگوهای روشن نقش است و این الگوها می‌توانند نشان دهند که علم چگونه بر آینده فردی و حل مسائل جامعه اثرگذار است.

وی با اشاره به تجربه شخصی خود در رشته شیمی افزود: ناآگاهی از مسیرهای آینده و نبود الگوهای موفق زن، یکی از دلایل تغییر مسیر تحصیلی من بود. امروز نباید اجازه دهیم دختران علاقه‌مند به علوم پایه، فیزیک و شیمی، بدون شناخت مسیرها و الگوهای موفق، آینده خود را مبهم ببینند.

معاون رئیس‌جمهور در پایان تأکید کرد: جامعه علمی کشور از بزرگ‌ترین سرمایه‌های ایران است و پژوهشگران با خرد، خلاقیت و روحیه نوآورانه می‌توانند بسیاری از مسائل پیچیده و به‌ظاهر لاینحل کشور را حل کنند.