نان میان دو آتش!

فاطمه ایزدی – «خبرجنوب»/ نان، برکت سفره های مردم است، آنقدر که اگر قیمت آن به ورطه نوسان بیفتد   همه نگران می شوند که مبادا سفره هایشان کوچک تر شود؛ درست مثل این روزها که هزینه‌های تولید نان و احتمال تغییر نرخ‌ها، دوباره نگاه‌ها را به سمت نانوایی‌ها برده است. در این داستان، مردم از افزایش هزینه‌ قوت غالب، نگرانند و نانوایان هم از بالا رفتن مخارج اداره واحدهای خود می‌گویند.

ماجرا اما فقط به قیمت نهایی نان محدود نمی‌شود. از حقوق و بیمه کارگران گرفته تا هزینه انرژی و حمل‌ونقل، تنها برخی مخارج جاری است که بر دوش واحدهای نانوایی سنگینی می کند. این هزینه ها در طول یکی دو سال اخیر چندین برابر شده و نانوایان معتقد هستند همان‌طور که دیگر بخش‌های اقتصادی با افزایش هزینه مواجه شده‌اند، فعالیت نانوایی‌ها نیز تحت تأثیر این تغییرات قرار گرفته و ادامه کار برخی واحدها بدون اصلاح شرایط دشوار شده است.

علی صفایی، یکی از نانوایان شیرازی در گفتگو با «خبرجنوب» توضیح داد که نانوایی هم یک واحد تولیدی است و اگر نتواند هزینه‌های خودش را تأمین کند، طبیعی است که ادامه فعالیت برای آن سخت می‌شود. او معتقد است به توجه به اینکه در قانون نظام صنفی نانوایی به عنوان یک واحد تولیدی شناخته شده است باید هزینه‌های واقعی آن در نظر گرفته شود.

به گفته این نانوا، هزینه‌هایی مانند آرد، حمل‌ونقل، برق، انرژی، بیمه و دستمزد کارگران، بخش اصلی مخارج یک نانوایی را تشکیل می‌دهند و وقتی این هزینه‌ها افزایش پیدا می‌کند، باید در نرخ‌گذاری هم دیده شود تا نانوایی بتواند روی پای خودش بایستد.

یکی دیگر از نانوایان شیرازی با اشاره به رشد دستمزد نیروی انسانی، تاکید کرد که در سال‌های اخیر افزایش حقوق کارگران قابل توجه بوده است چنانچه فقط این بخش نسبت به سال قبل، افزایش ۶۰ درصدی را تجربه کرده و هزینه‌های مربوط به بیمه هم نسبت به دو سال گذشته رشد زیادی داشته است.

محمد فهندژ سعدی به این نکته اشاره کرد که بسیاری از نانوایی‌ها چند کارگر دارند و افزایش هزینه بیمه برای هر کدام از آنها، رقم قابل توجهی برای یک واحد کوچک محسوب می‌شود چنانچه وقتی همه این موارد کنار هم قرار می‌گیرد فشار هزینه‌ای، بیشتر خودش را نشان می‌دهد.

به گفته این نانوا، حق بیمه کارگران نانوایی نسبت به سال‌های گذشته افزایش چشمگیری داشته و از حدود یک تا یک‌ونیم میلیون تومان به حدود ۱۰ میلیون تومان رسیده است.

 نمی‌شود همه چیز گران شود و قیمت نان ثابت بماند

یکی دیگر از فعالان این صنف معتقد است موضوع افزایش نرخ نان را نباید فقط از زاویه قیمت دید، بلکه باید هزینه‌های تولید نیز مورد توجه قرار گیرد.

علی اکبری توضیح داد که ما هم شرایط مردم را درک می‌کنیم و تمایلی نداریم که قیمت نان افزایش پیدا کند، چون نان یک کالای اساسی است و مردم با آن سروکار دارند، اما از طرف دیگر نمی‌شود همه هزینه‌ها افزایش پیدا کند و قیمت یک محصول، ثابت بماند.

این نانوا اضافه کرد که در یک سال اخیر افزایش قیمتی در بخش نان فانتزی و آزاد نداشته‌ایم و با توجه به شرایط اقتصادی جامعه، افزایش قیمت در این بخش هم مطرح نیست، اما در بخش نان دولتی، اگر افزایش هزینه‌ها پوشش داده نشود، ادامه فعالیت برای برخی واحدها دشوار خواهد شد.

یکی از موضوعاتی که نانوایان شیرازی بر آن تأکید دارند، میزان افزایش نرخ نان در فارس در مقایسه با برخی استان‌های دیگر است. به گفته آنها در بعضی استان‌ها، افزایش نرخ نسبت به قبل بین ۷۰ تا ۹۰ درصد بوده، اما در فارس این افزایش حدود ۴۵ تا ۵۰ درصد بوده است و همین موضوع باعث شده فاصله میان درآمد و هزینه برای نانوایی‌ها بیشتر شود.

جمعی از نانوایان به این نکته اشاره کردند که شیراز به عنوان یک کلان‌شهر، هزینه‌های بالاتری نسبت به بسیاری از شهرها دارد و چون هزینه زندگی و فعالیت اقتصادی در شیراز بالاست، این موضوع روی هزینه اداره نانوایی هم اثر می‌گذارد.

در میان نانوایی‌ها، فعالان صنف سنگک شرایط را دشوارتر توصیف می‌کنند. بر اساس بررسی های «خبرجنوب»، بعضی از نانوایی‌های سنگک دیگر سوددهی لازم را ندارند و حتی برخی از واحدها درخواست تعطیلی داده‌اند. آنها بر این باور هستند که وقتی درآمد، جوابگوی هزینه‌ها نباشد، بعضی افراد ناچار می‌شوند به فکر تغییر شغل باشند.

در هر حال، موضوع نرخ نان همواره در نقطه‌ای حساس میان معیشت مردم و هزینه‌های تولید قرار دارد. مردم نگرانند که افزایش قیمت‌ها فشار بیشتری بر هزینه‌های روزانه آنها وارد کند و نانوایان نیز معتقد هستند اگر هزینه‌های واقعی تولید دیده نشود، ادامه فعالیت برخی واحدها با مشکل مواجه خواهد شد. به نظر می‌رسد تصمیم‌گیری درباره نرخ نان، نیازمند توجه همزمان به هر دو طرف این زنجیره باشد، یعنی هم شرایط اقتصادی خانوارها و هم واقعیت هزینه‌هایی که نانوایی‌ها برای تولید و عرضه این کالای اساسی با آن روبه‌رو هستند.