آموزش به جای محاکمه

مرجان دهقانی-« خبرجنوب»/ در پی اعتراضات اخیر که زمینه‌های اقتصادی و معیشتی داشت، دادگستری استان فارس طرحی را برای بررسی و حمایت از افراد دستگیرشده، با تمرکز بر ریشه‌یابی مشکلات و ارائه راه‌حل، آغاز کرده است. اسماعیل اکبری، معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری فارس، در گفت‌وگویی جزئیات این طرح موسوم به «غربالگری و پایش» را تشریح کرد.

به گفته وی، هدف از این طرح، کمک به افرادی است که در اعتراضات شرکت کرده و دستگیر شده‌اند. در این طرح، انگیزه و شرایط هر فرد به دقت بررسی می‌شود تا مشخص شود آیا شرکت در اعتراضات ناشی از مشکلاتی مانند فقر، مشکلات معیشتی، آشفتگی‌های خانوادگی، کم‌سوادی رسانه‌ای، اختلالات روانی یا عدم مهارت‌های زندگی بوده است یا خیر.

تفکیک و حمایت بر اساس نیاز

معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری فارس با بیان اینکه  بر اساس این طرح، دستگیرشدگان در گروه‌های مختلفی دسته‌بندی و برای هر کدام مسیر حمایتی خاصی در نظر گرفته شده است خاطرنشان کرد: دسته اول  نوجوانان زیر ۱۸ سال هستند که  این افراد پس از بررسی، به خانواده‌های خود تحویل داده شدند و قرار است در زمینه‌های مرتبط با سن خود آموزش ببینند.

دسته دوم، افرادی که مشکلات معیشتی و شغلی دارند.  برای کسانی که به دلیل مشکلات اقتصادی در اعتراضات حضور یافته‌اند، دو مسیر پیش‌بینی شده است، آن‌هایی که مهارت شغلی دارند، مشاوره و راهنمایی برای ورود به بازار کار دریافت می‌کنند و برای آن‌هایی که فاقد مهارت هستند، با همکاری سازمان فنی و حرفه‌ای، دوره‌های آموزشی دو تا سه ماهه برگزار می‌شود تا برای اشتغال آماده شوند. گروه‌های مددکاری نیز پیگیر وضعیت این افراد خواهند بود.

قاضی اکبری با اشاره به دسته سوم گفت: افراد با کم‌سوادی رسانه‌ای هستند. این دسته نیز به سه گروه تقسیم شده‌اند، افراد بی‌سواد رسانه‌ای، افرادی که اهل مطالعه نیستند و کسانی که «توهم دانایی» دارند و تحلیل عمیقی از مسائل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ندارند. برای همه این گروه‌ها برنامه‌های آموزشی در نظر گرفته شده است.

همچنین جوانان فاقد مهارت‌های زندگی که شامل افرادی می شوند که در زمینه‌هایی مانند مدیریت خشم، کنترل استرس، آگاهی از حقوق شهروندی و مهارت‌های ارتباطی ضعف دارند، در این گروه قرار می‌گیرند و برای آن‌ها نیز دوره‌های آموزشی برگزار می‌شود و دسته آخر شامل افراد دارای اختلالات روانی می شود. کسانی که مشکلات روانی شدید دارند، برای دریافت درمان به نظام سلامت معرفی می‌شوند.

تشکیل کارگروه با حضور نهادهای مختلف

وی اعلام کرد: برای اجرای این طرح، کارگروهی متشکل از معاونت پیشگیری از جرم دادگستری فارس، سپاه فارس و نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد، بهزیستی و سازمان فنی و حرفه‌ای تشکیل شده است.

برخورد قضایی با موارد امنیتی و تخریبی

معاون دادگستری فارس تأکید کرد این طرح شامل کسانی که اقدامات تخریبی انجام داده یا مسائل امنیتی برای آن‌ها مطرح است نمی‌شود. به گفته وی، افرادی که بررسی‌های اولیه نشان دهد با «عوامل بیگانه» در ارتباط بوده یا اقدامات امنیتی و تخریبی داشته‌اند، پرونده قضایی برای آن‌ها تشکیل و به دادگاه معرفی می‌شوند. حتی برای این دسته نیز با تشکیل «پرونده شخصیت» در معاونت پیشگیری، زمینه برای صدور حکم متناسب با شرایط فرد فراهم می‌شود.

آزادی بخش عمده‌ای از دستگیرشدگان

اکبری با بیان اینکه بخش اعظمی از دستگیرشدگان بالای ۱۸ سال که «نقش» خاصی در اعتراضات نداشتند، با کمک این معاونت آزاد شده و وارد فرآیند قضایی نشدند، گفت: تنها کسانی که دارای اقدامات تخریبی و امنیتی بودند، تحت تعقیب هستند و در زندان به سر می‌برند و برای آن‌ها پرونده قضایی تشکیل شده است.

این طرح نشان‌دهنده رویکردی جدید در برخورد با پدیده اعتراضات است که در کنار حفظ نظم عمومی، بر شناسایی و درمان ریشه‌های اجتماعی و اقتصادی تأکید دارد.