کیش فقط جزیرهای لاکچری نیست؛ موزه هزارههای هنر چهره تاریخی جزیره را نمایان کرد
رونمایی از کتاب «هزارههای هنر» در جزیره کیش، روایت تازهای از تاریخ و فرهنگ این جزیره را آشکار کرد. کارشناسان تأکید دارند کیش جزیرهای تاریخی است که با احیای بندر حریره و روایت سندباد، میتواند برند گردشگری فرهنگی خلیج فارس شود.
در آیینی همزمان با رونمایی از کتاب «آثار موزهای بنیاد مستضعفان» در جزیره کیش، کارشناسان فرهنگی و مدیران موزهها بر ضرورت بازخوانی روایت تاریخی کیش از دریچه بندر باستانی حریره و اسطوره «سندباد» تأکید کردند. آنان معتقدند کیش تنها مقصدی لوکس و مدرن نیست، بلکه ریشه در اعماق تاریخ، تجارت و فرهنگ دریایی خلیج فارس دارد.
هزارههای هنر؛ از گنجینه بنیاد مستضعفان تا نمایش در کیش
یک ماه پس از افتتاح موزه «هزارههای هنر» در ساختمان قدیمی نخستوزیری پهلوی در کیش، کتاب آثار موزهای بنیاد مستضعفان نیز با حضور مسئولان فرهنگی و موزهداران کشور رونمایی شد.
این کتاب که به گفتهی رئیس موزههای بنیاد مستضعفان، نخستین دایرهالمعارف جامع آثار موزهای این بنیاد است، بیش از ۳۰۰ اثر تاریخی از گنجینههای مرتبط با راه دریایی ابریشم، خلیج فارس و تمدنهای شرق آسیا را معرفی میکند.
پیوند کیش با جاده ابریشم و فرهنگ سواحلی
احمد محیط طباطبایی، رئیس کمیته ملی موزهها (ایکوم ایران)، در این مراسم با اشاره به جایگاه تاریخی کیش گفت:
«این جزیره و شهر تاریخی حریره در مسیر جاده ابریشم دریایی قرار داشت و آثار بهنمایشدرآمده از چین، ژاپن و هند نشانگر ارتباط دیرینه فرهنگی و تجاری آن با شرق است.»
او با اشاره به مفهوم «فرهنگ سواحلی» افزود: «در سواحل خلیج فارس، فرهنگی ریشهدار شکل گرفته بود که بازتاب آن را در آثار بهنمایشدرآمده در موزه میتوان دید.»
محیط طباطبایی تأکید کرد که کیش در قرون ششم و هفتم هجری یکی از مراکز تجاری برجسته منطقه بود و داستانهای بندر تاریخی حریره و سندباد، ریشه در واقعیتهای آن دوران دارد.
الهام از معماری بومی؛ سرمایه فراموششده کیش
رئیس کمیته ملی موزهها همچنین یادآور شد که ساختمان موزه کنونی، زمانی توسط فرانسویها با الهام از معماری بومی جزیره ساخته شده بود.
او گفت: «در توسعه امروز کیش نباید از معماری بومی فاصله گرفت. ساخت هتلهای مدرن ضروری است، اما استفاده از زبان معماری بومی، هویت جزیره را زنده نگه میدارد.»
موزهها؛ از گورستان اشیاء تا مراکز تعامل فرهنگی
حمیدرضا سلیمانی، مدیرعامل مؤسسه موزههای بنیاد مستضعفان (دفینه)، در سخنانی با بیان اینکه «موزههای امروز محل زندگی، آموزش و تجربهاند نه صرفاً محل نگهداری اشیاء»، افزود:
«در یک سال گذشته، بنیاد مستضعفان هفت موزه جدید به کشور اضافه کرده و با همکاری ایکوم، آکادمیهای آموزشی برای انتقال تجربه در هر موزه ایجاد کرده است.»
او همچنین گفت: «مدل همکاری با منطقه آزاد کیش، نخستین تجربه مشارکتی در کشور بود که حالا به الگویی برای سایر شهرها تبدیل شده است. کیش میتواند پایگاه فعالیتهای هنری کشور باشد.»
بازتعریف برند فرهنگی کیش با روایت تاریخی
علی حسنلو، معاون گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش نیز در این مراسم، بر ضرورت ایجاد یک «روایت تکرارنشدنی» برای برند گردشگری کیش تأکید کرد و گفت:
«کیش جزیرهای از دل تاریخ است، نه مقصدی نوظهور. اگر این هویت تاریخی را به درستی روایت کنیم، میتوانیم گردشگران خاصپسند و سرمایهگذاران فرهنگی را جذب کنیم.»
او همچنین یادآور شد: «کیش روزگاری میزبان بازرگانان بزرگی همچون سعدی بوده و آثار تاریخی بندر حریره گواهی بر رونق دیرینه تجارت در این منطقه است. اکنون نیز هشت میراث ناملموس جزیره در فهرست آثار ملی ثبت شده است.»
گنجینهای از شرق تا غرب در موزه هزارههای هنر
موزه هزارههای هنر کیش اکنون بیش از ۳۰۰ اثر فاخر تاریخی از جمله:
مجسمههای برنزی، سفالهای اسلامی، سفالهای آبی و سفید چینی، آثار ژاپنی، جواهرات باستانی، ترمههای قاجاری، سکههای صفوی، ظروف نقره و نقاشیهای اروپایی قرن نوزدهم را در خود جای داده است.
این مجموعه، تصویری از پیوند فرهنگی شرق و غرب در گذر هزارهها را به نمایش میگذارد و به گفته کارشناسان، میتواند به یکی از قطبهای گردشگری فرهنگی ایران بدل شود.
تحلیل و جمعبندی
رونمایی از کتاب و موزه «هزارههای هنر» در جزیره کیش را میتوان نقطه عطفی در بازتعریف هویت فرهنگی و تاریخی این جزیره دانست.
کیش در کنار چهره مدرن و گردشگری خود، ظرفیتهایی دارد که میتواند با تکیه بر میراث تاریخی بندر حریره، فرهنگ سواحلی و روایتهای کهن، به قطب گردشگری فرهنگی خلیج فارس تبدیل شود.
