روایت تحول قضایی؛ از دادگاه های صلح تا دادرسی های الکترونیک

مرجان دهقانی «خبرجنوب»/  هفته قوه قضاییه از اول تا هفتم تیرماه هر سال، فرصتی ارزشمند برای پاسداشت تلاشهای خستگی ناپذیر قضات، کارکنان دستگاه عدلیه و یادآوری مجاهدت های شهیدان والامقامی همچون آیت ا... دکتر سیدمحمد حسینی بهشتی و یارانشان است. در همین رابطه قوه قضاییه با بهره گیری از تجربیات گذشته و به کارگیری فناوریهای نوین، گامهای بلندی در مسیر دسترسی سریع و عادلانه مردم به حقوقشان برداشته است؛ از تصویب قانون جدید شوراهای حل اختلاف و تشکیل دادگاههای صلح تا گسترش دادرسی الکترونیک و رسیدگی بدون مرز، همه نشان دهنده عزم این نهاد برای تحول در فرآیندهای قضایی است.

  در همین راستا گفت وگو با حجت الاسلام سیدصدرا... رجایی نسب، رئیس کل دادگستری استان فارس، گوش های از این تلاش ها را روشن میسازد؛ از رسیدگی به ۱۲۴ هزار پرونده در نیمه دوم سال ۱۴۰۲ تا بررسی بیش از ۴۰ هزار پرونده در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۴، که همگی گواهی بر پویایی و کارآمدی هرچه بیشتر دستگاه قضا در خدمت رسانی به مردم است.

  رئیس کل دادگستری استان فارس درآغاز این  گفت و گو و در آستانه هفته قوه قضاییه با اشاره به تحولات اخیر، بر قدرت بازدارنده ایران، شکست پروژه دشمن و لزوم وفاق ملی تاکید کرد. وی با بیان اینکه جنگی ناخواسته از سوی استکبار با محوریت رژیم غاصب صهیونی بر ما تحمیل شد و اما به لطف الهی و همت جوانان این مرز و بوم همه دنیا شاهد اتفاقات عزتمندانه جبهه حق هستند افزود: تفاوت ایران با رژیم صهیونیستی و استکبار حامی او در جنگیدن برای شرف و شریعت  است.

حجت الاسلام والمسلمین رجایی نسب با بیان اینکه مردم ایران با سربلندی و عزت در مقابل مشکلات ایستاده اند و با اراده های محکم تر قدم برمی دارند، تصریح کرد: برخلاف تصور دشمن گمان می کرد مردم عقب نشینی می کنند نه تنها این اتفاق نیفتاد بلکه با اراده ای محکم تر در مقابل این دشمنان دون خواهند ایستاد.

رئیس کل دادگستری استان فارس با اشاره به برنامه تحول و تعالی قوه قضائیه در سال  ۱۴۰۳ بیان کرد: اهداف دادگستری فارس با در نظر گرفتن  ۸ هدف، ۴۶ برنامه و ۲۱۱ اقدام عملیاتی، نه تنها محقق شد بلکه استان را به مرزهای جدیدی در تحقق اهداف عدالتگستری در بین استان های کشور رسانده است.

حجت الاسلام والمسلمین رجایی نسب در تشریح اقدامات برجسته دادگستری استان در یک سال اخیر گفت: با برگزاری 25 هزار و 472 جلسه دادرسی الکترونیک که بخشی از آن با ایرانیان خارج از کشور بوده است دادرسی بدون مرز را محقق کرده ایم. وی با اشاره به این نکته که کاهش جابه جایی زندانیان با برگزاری  93 درصد از جلسات رسیدگی بهصورت الکترونیک از جمله مزایای خدمات الکترونیکی در دستگاه قضایی استان بوده است خاطر نشان کرد: آمارها حاکی از برگزاری 18 هزار مورد رسیدگی بدون اعزام فیزیکی زندانیان است.

نماینده عالی قوه قضاییه در استان فارس در ادامه به بهره گیری مجموعه قضایی استان از ظرفیت های الکترونیکی در راستای  شفاف سازی دادرسی ها اشاره کرد و افزود: با برگزاری ۲۳۴ جلسه علنی دادگاه به صورت برخط علاوه بر مردم، متخصصین، حقوقدانان، دانشجویان حقوق و کارآموزان قضاوت و وکالت نیز از این جلسات با کمترین هزینه بهره لازم را برده اند.

حجت الاسلام والمسلمین رجایی نسب به ارائه خدمت جدید برگزاری مزایده های شفاف و فروش اموال محکومان از طریق 2 هزار و 653مزایده الکترونیک خبر داد و خاطرنشان کرد:  با این اقدام مشکلات و موانع موجود در برگزاری مزایده ها به صورت کامل برطرف شد.

 این مقام ارشد قضایی استان فارس همچنین به خدمات سامانه سهام که به منظور بازیابی اموال محکومان اختصاص دارد اشاره کرد و اظهار داشت: مراجع گوناگون قضایی در استان فارس قریب به 140 هزار استعلام مالی را از سامانه «شهام» ثبت کرده اند که این ظرفیت زمینه روند صدور آرای دقیق تر و  اجرای احکام صادره در بیش از 114 هزار پرونده را  فراهم کرده است.

رئیس شورای قضایی استان فارس همچنین از تحول الکترونیکی در صدور گواهی عدم سوء پیشینه به عنوان یکی از خدمات پر کاربرد دستگاه قضایی اشاره و تصریح کرد:  مدت زمان صدور گواهی عدم سوءپیشینه از یک هفته به کمتر از ۱۰ ساعت یکی از اقدامات دادگستری استان فارس با بهره گیری از تکنولوژی روز و استفاده از زیرساخت های الکترونیکی است.

 وی در ادامه این گفت و گو حرکت مراجع قضایی به سمت انجام فرآیند های قضایی در قالب پرونده های بدون کاغذ و تمام الکترونیک را از جمله رویکردهای پیش بینی شده در سند تحول و تعالی قوه قضاییه خواند و بیان داشت: تشکیل ۲۹۷ هزار و 650  پرونده الکترونیک که رقمی معادل ۲۱ درصد از کل ورودی پرونده ها به دادگستری استان در ۱۴۰۳ را به خود اختصاص می دهد از جمله موفقیت های مجموعه قضایی است و این در حالی است که در سه ماهه اول سال جاری رشد کمی در این حوزه به بیش از  ۲۷.۳۴ درصد رسیده است.

رئیس کل دادگستری فارس تصریح کرد: الکترونیک سازی، ارائه خدمات و فعالیت ها از دیدگاه ما در دستگاه قضایی تنها بهره گیری از ظرفیت های فناوری نیست بلکه تحولی است که کرامت انسانی را در دستگاه قضا تضمین می کند.

حجت الاسلام والمسلمین رجایی نسب یکی از مهمترین تحولات اخیر در دستگاه قضایی که در نتیجه تدوین و اجرای سند تحول و تعالی قوه قضاییه انجام شده است را اجرای قانون جدید شوراهای حل اختلاف و تشکیل دادگاه های صلح خواند و بیان داشت: یکی از اهداف مهم این تغییر علاوه بر بازگرداندن شوراهای حل اختلاف به ماهیت اصلی یعنی رفع خصومت و حل اختلاف بین طرفین پرونده، سرعت بخشی به روند رسیدگی ها بوده است.

این مقام عالی قضایی استان فارس در این خصوص گفت: دادگستری کل استان فارس از مرداد ماه سال گذشته فرآیند اجرای این قانون را به شکل برنامه ریزی شده ای در دستور کار قرار داد و زمینه تشکیل دادگاه های صلح و تغییر رویکرد شوراهای حل اختلاف را آغاز کرده است.

وی ادامه داد: این امر به نحوی است که  در مرحله اول اجرایی شدن قانون جدید شوراهای حل اختلاف و ایجاد دادگاههای صلح، افتتاح شعب و ارجاع پرونده در ۲۳ حوزه دادگاه بخش و شهرستان فاقد دادسرا در استان انجام شد.

وی رسیدگی به 124 هزار  پرونده در نیمه دوم سال  ۱۴۰۳ و همچنین بیش از 40 هزار پرونده در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۴ را از دستاوردهای اجرای قانون جدید شوراهای حل اختلاف و تشکیل دادگاه های صلح دانست و خاطر نشان کرد: این دستاورد حاصل تشکیل کمیته نظارت استانی، آموزش فراگیر منطقه ای، پشتیبانی قضایی و جذب ۱۷۳ قاضی اختصاصی برای شعب صلح تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۴ است. 

رئیس کل دادگستری استان فارس در قسمت دیگری از این گفت و گو به تشریح اقدامات دادگستری استان در حوزه اقتصاد مقاومتی و بازپس گیری اموال بیتالمال  اشاره کرد و از آزادسازی 2 هزار 796 هکتار اراضی ملی، محیطزیست در سال 1403 خبرداد.

 وی به ادامه این روند در سال 1404 و رفع تصرف از 96.5 هکتار از اراضی بیت المال اشاره کرد و خاطرنشان ساخت این اقدامات در راستای پیگیری حقوق عامه انجام شده است.

 حجت الاسلام والمسلمین رجایی نسب از کمک به راه اندازی مجدد و کمک به رفع مشکلات حقوقی و اداری 87 واحد راکد اقتصادی خبر داد تصریح کرد: در راستای این اقدامات از پیشگیری از بیکاری 656 نفر در سال گذشته جلوگیری شد. وی به کمک دستگاه قضایی در تحقق شعار سال طی سال های اخیر اشاره کرد و خاطرنشان کرد: این موضوع از جمله اولویت های دستگاه قضایی در سطح کلان و دادگستری استان است که در سال جاری نیز دادگستری فارس این رویکرد را در دستور کار قرار داده است.

 وی به مجازات های جایگزین حبس  نیز اشاره و با بیان اینکه فارس در این زمینه به الگوی ملی  تبدیل شده است، تصریح کرد: در سال ۱۴۰۳با صدور یازده هزار و  ۶۷۹ حکم جایگزین حبس، فارس رتبه نخست کشوری را به دست آورد.  پژوهش های کاربردی موضوع دیگری بود که رئیس کل دادگستری فارس به آن اشاره و خاطر نشان کرد: مشارکت در طرح «نگرش قضات به مجازات های جایگزین» و «تقدیر از قضات پر کار در صدور احکام جایگزین حبس» و «  انتشار ۷ جلد کتاب تخصصی از نقد آراء شعب»  از جمله این  اقدامات است.

پیوند دستگاه قضا با مردم موضوع مهم دیگری بود که وی بر آن تاکید و اذعان کرد: دادگستری فارس با برگزاری بیش از سیصدوسی و هشت هزار جلسه در ۱۴۰۳ توسط مسئولان قضایی ملاقاتهای مردمی را به موضوعی مهم در کشور تبدیل کرده است. 

حجت الاسلام رجایی نسب با اشاره به برنامه های سال جاری گفت: تمرکز ما بر ۵ اولویت از جمله توسعه شعب تخصصی صلح به ۱۱۰ شعبه مصوب، افزایش سهم پروندههای الکترونیک به 50 درصد، گسترش طرحهای جایگزین حبس با محوریت خدمات عمومی، رفع تصرف ۲۰۰۰ هکتار اراضی دولتی  و راهاندازی سامانه پیشگیری از جرائم اقتصادی خواهد بود.

رئیس کل دادگستری استان فارس با تاکید بر ارائه بیشتر خدمت رسانی به مردم در سال جاری افزود: تحول قضایی زمانی موفق است که سه ضلع «فناوری»، «مشارکت مردمی» و «قضات متعهد» را توأمان تقویت کند.

حجت الاسلام رجایی نسب در پایان این گفت و گو به نقش مردم در گزارش دهی جرائم و مقابله با تهدیدات امنیتی تاکید کرد:  وفاق ملی، سلاح ما در برابر دشمن است. همان گونه که موشک هایمان گنبد آهنین دشمن را فرو ریخت، وحدت ما توطئه هایشان را خنثی خواهد کرد.

وی رسیدگی به 124 هزار  پرونده در نیمه دوم سال  ۱۴۰۳ و همچنین بیش از 40 هزار پرونده در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۴ را از دستاوردهای اجرای قانون جدید شوراهای حل اختلاف و تشکیل دادگاه های صلح دانست و خاطر نشان کرد: این دستاورد حاصل تشکیل کمیته نظارت استانی، آموزش فراگیر منطقه ای، پشتیبانی قضایی و جذب ۱۷۳ قاضی اختصاصی برای شعب صلح تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۴ است.

رئیس کل دادگستری استان فارس در قسمت دیگری از این گفت و گو به تشریح اقدامات دادگستری استان در حوزه اقتصاد مقاومتی و بازپس گیری اموال بیت المال  اشاره کرد و از آزادسازی 2 هزار 796 هکتار اراضی ملی، محیط زیست در سال 1403 خبرداد.

 وی به ادامه این روند در سال 1404 و رفع تصرف از 96.5 هکتار از اراضی بیت المال اشاره کرد و خاطرنشان ساخت این اقدامات در راستای پیگیری حقوق عامه انجام شده است.

 حجت الاسلام والمسلمین رجایی نسب از کمک به راه اندازی مجدد و کمک به رفع مشکلات حقوقی و اداری 87 واحد راکد اقتصادی خبر داد تصریح کرد: در راستای این اقدامات از پیشگیری از بیکاری 656 نفر در سال گذشته جلوگیری شد.

وی به کمک دستگاه قضایی در تحقق شعار سال طی سال های اخیر اشاره کرد و خاطرنشان کرد: این موضوع از جمله اولویت های دستگاه قضایی در سطح کلان و دادگستری استان است که در سال جاری نیز دادگستری فارس این رویکرد را در دستور کار قرار داده است.

  وی به مجازات های جایگزین حبس  نیز اشاره و با بیان اینکه فارس در این زمینه به الگوی ملی تبدیل شده است، تصریح کرد: در سال ۱۴۰۳با صدور یازده هزار و  ۶۷۹ حکم جایگزین حبس، فارس رتبه نخست کشوری را به دست آورد.  پژوهشهای کاربردی موضوع دیگری بود که رئیس کل دادگستری فارس به آن اشاره و خاطر نشان کرد: مشارکت در طرح «نگرش قضات به مجازاتهای جایگزین» و «تقدیر از قضات پر کار در صدور احکام جایگزین حبس» و «  انتشار ۷ جلد کتاب تخصصی از نقد آراء شعب»  از جمله این  اقدامات است.

پیوند دستگاه قضا با مردم  موضوع مهم دیگری بود که وی بر آن تاکید و اذعان کرد: دادگستری فارس با برگزاری بیش از سیصدوسی و هشت هزار جلسه در ۱۴۰۳ توسط مسئولان قضایی ملاقات های مردمی را به موضوعی مهم در کشور تبدیل کرده است. 

حجت الاسلام رجایی نسب با اشاره به برنامه های سال جاری گفت: تمرکز ما بر ۵ اولویت از جمله توسعه شعب تخصصی صلح به ۱۱۰ شعبه مصوب، افزایش سهم پرونده های الکترونیک به 50 درصد، گسترش طرح های جایگزین حبس با محوریت خدمات عمومی، رفع تصرف ۲۰۰۰ هکتار اراضی دولتی و راهاندازی سامانه پیشگیری از جرائم اقتصادی خواهد بود.

رئیس کل دادگستری استان فارس با تاکید بر ارائه بیشتر خدمت رسانی به مردم در سال جاری افزود: تحول قضایی زمانی موفق است که سه ضلع «فناوری»، «مشارکت مردمی» و «قضات متعهد» را توأمان تقویت کند.حجت الاسلام رجایی نسب در پایان این گفت و گو به نقش مردم در گزارش دهی جرائم و مقابله با تهدیدات امنیتی تاکید کرد: وفاق ملی، سلاح ما در برابر دشمن است. همان گونه که موشک هایمان گنبد آهنین دشمن را فرو ریخت، وحدت ما توطئه هایشان را خنثی خواهد کرد.