پشت چراغ قرمزها؛ زندگی کودکانی که زود بزرگ می‌شوند

گرمای سنگین ظهرهای بوشهر از راه رسیده است. در چهارراه‌های شلوغ شهر، کودکانی دیده می‌شوند که ساعت‌ها پیش از اوج گرما کار روزانه خود را آغاز کرده‌اند؛ یکی شاخه‌های گل را میان خودروها عرضه می‌کند، دیگری با بسته‌ای دستمال کاغذی از این سو به آن سو می‌رود و کودکی دیگر شاید در کارگاهی دور از چشم رهگذران مشغول کاری باشد که هیچ تناسبی با سن و سالش ندارد.

این صحنه تنها به بوشهر محدود نیست. کار کودک سال‌هاست به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اجتماعی در ایران و جهان تبدیل شده؛ پدیده‌ای که فراتر از مشکلات اقتصادی، با سلامت روان، آموزش، امنیت اجتماعی و آینده میلیون‌ها کودک گره خورده است.

همزمان با ۲۲ خرداد، روز جهانی مبارزه با کار کودک، آمارهای بین‌المللی نشان می‌دهد هنوز میلیون‌ها کودک در سراسر جهان از حقوق اولیه خود محروم‌اند. بر اساس گزارش مشترک سازمان بین‌المللی کار و یونیسف، در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۳۸ میلیون کودک درگیر کار بوده‌اند که ۵۴ میلیون نفر از آن‌ها در مشاغل خطرناک فعالیت می‌کنند؛ مشاغلی که سلامت، امنیت و رشد طبیعی آنان را تهدید می‌کند. اگرچه روند جهانی کاهش کار کودک ادامه دارد، اما فاصله زیادی تا حذف کامل این پدیده باقی مانده است.

کارشناسان معتقدند در ایران نیز به دلیل گستردگی اقتصاد غیررسمی، آمار واقعی کودکان کار بسیار فراتر از ارقام ثبت‌شده است؛ کودکانی که بسیاری از آن‌ها در خیابان‌ها، کارگاه‌های کوچک، مشاغل خانگی، فعالیت‌های کشاورزی و جمع‌آوری پسماند مشغول کار هستند؛ کودکانی که به جای تجربه بازی، آموزش و امنیت، بار سنگین معیشت را بر دوش می‌کشند.