فارس، قطب تازه آبزی‌پروری کشور
ادمین ۵
فارس با ثبت تولید ۱۲ هزار و ۷۴۰ تن قزل‌آلا و کسب جایگاه هفتم کشوری در ماهیان سردابی و رتبه سوم در پرورش ماهیان خاویاری، پرورش ماهی را به یکی از ستون‌های اقتصاد بومی و اشتغال‌زایی پایدار در مناطق روستایی تبدیل کرده و با هدف‌گذاری بر استانداردهای کیفی، افق صادرات منطقه‌ای را پیش روی خود گشوده است.
پرورش ماهی قزل‌آلا در فارس طی سال‌های اخیر به یکی از ارکان اقتصاد بومی در مناطق مستعد استان تبدیل شده و با ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار در بخش‌های مختلف، معیشت جوامع محلی را متحول کرده است.
در همین راستا، تداوم حمایت از مزارع کوچک و متوسط به راهبردی اساسی و اولویت‌دار سازمان جهاد کشاورزی فارس بدل شده است.
اگرچه تمرکز اصلی فعلی بر تامین بازار داخلی است، اما ظرفیت‌های تولیدی فارس، نگاه تولیدکنندگان را به بازارهای منطقه‌ای دوخته است.
دستیابی به استانداردهای بهداشتی، دریافت گواهینامه‌های بین‌المللی سلامت و ارتقای پایش‌های کیفی در زنجیره سرد، پیش‌نیازهای اجتناب‌ناپذیری هستند که در صورت پیگیری جدی، می‌توانند فارس را به یکی از قطب‌های صادراتی ماهیان سردابی در جنوب کشور و منبعی قابل‌توجه برای ارزآوری استان تبدیل کنند.
نقش‌آفرینی جوامع محلی در زنجیره ارزش
گسترش مزارع پرورش ماهیان سردابی در شهرستان‌های مختلف فارس، فراتر از ابعاد کلان اقتصادی، تاثیرات عمیقی بر پویایی اقتصاد روستایی و اشتغال‌زایی محلی بر جای گذاشته است.
ایجاد فرصت‌های شغلی مستقیم و غیرمستقیم در کارگری مزارع، کارگاه‌های بسته‌بندی، صنایع خوراک آبزیان و شبکه حمل‌ونقل، نشان می‌دهد زنجیره ارزش قزل‌آلا به موتور محرکی برای توسعه متوازن مناطق مستعد روستایی تبدیل شده و از مهاجرت‌های بی‌رویه جلوگیری کرده است.
بومی‌سازی تکنولوژی‌های اصلاح نژاد ماهیان سردابی و حمایت از مراکز تکثیر و تولید این محصول، از اولویت‌های اساسی متولیان و سازمان جهاد کشاورزی فارس برای افزایش صادرات، رونق تولید و تضمین امنیت غذایی به شمار می‌رود.
کسب رتبه هفتم کشوری در ماهیان سردآبی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس از ثبت رکورد تولید ۱۲ هزار و ۷۴۰ تن ماهی قزل‌آلا در این استان خبر داد و اعلام کرد فارس با این حجم تولید، جایگاه هفتم را در میان استان‌های تولیدکننده ماهیان سردابی کشور کسب کرده است.
احد بهجت حقیقی یادآور شد: این دستاورد که نشان‌دهنده ارتقای ظرفیت‌های آبزی‌پروری در فارس است، در نخستین همایش ملی ماهیان سردابی با حضور معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان شیلات ایران در شهرکرد بررسی و تحلیل شد.
وی با اشاره به تلاش‌های صورت‌گرفته در حوزه زیرساختی و مدیریت بهینه منابع آبی اظهار کرد: کسب این مهم، بازتابی از ظرفیت‌های بالقوه استان در تامین و افزایش تولید شیلات و نقش راهبردی آن در امنیت غذایی است که با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های نوین آبزی‌پروری محقق شده است.
مدیریت هوشمند، رمز موفقیت مزارع سردابی
بهجت حقیقی، تولید پایدار در مزارع سردابی فارس را مرهون تلفیق سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، دانش کارشناسی و تعامل سازنده با بهره‌برداران دانست و با اشاره به حساسیت‌های فنی این صنعت تصریح کرد: پرورش قزل‌آلا نیازمند کنترل دقیق و مستمر پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب، مبارزه با آفات و آزمایش‌های مستمر و رعایت استانداردهای تولید است.
وی گفت: مدیریت علمی این شاخص‌ها در فارس، بهبود چشمگیر «نرخ تبدیل غذایی» و ارتقای بهره‌وری مزارع را به همراه داشته؛ عاملی که نقش موثری در کاهش هزینه‌ها و افزایش توان رقابتی تولیدکنندگان ایفا می‌کند.
ظرفیت‌های پنهان در حوضه‌های آبریز
او ادامه داد: تلفیق هوشمندانه منابع آب کشاورزی و استفاده از سامانه‌های مداربسته در مناطق مستعد استان، چشم‌انداز تازه‌ای پیش روی تولیدکنندگان گشوده و ثابت کرده است حتی در استان‌های درگیر با چالش کم‌آبی نیز می‌توان با رویکردهای مهندسی‌شده، بهره‌وری را به بالاترین حد ممکن رساند.
حرکت به سوی استانداردهای کیفی و گواهینامه‌های بین‌المللی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس با اشاره به ضرورت توجه به بازارهای صادراتی، بر اهمیت ارتقای استانداردهای بهداشتی و دریافت گواهینامه‌های بین‌المللی کیفیت تاکید کرد.
به گفته وی، رقابت در بازارهای جهانی نیازمند انطباق کامل محصولات با ضوابط سخت‌گیرانه بهداشتی، پایش‌های منظم باکتریایی و ارتقای سلامت آبزیان از مزرعه تا سفره است؛ رویکردی که می‌تواند نام فارس را به عنوان برندی معتبر در بازارهای صادراتی منطقه مطرح کند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس با تاکید بر اینکه این موفقیت نقطه پایان نیست، افزود: برنامه‌های آتی این سازمان با تمرکز بر گسترش مکانیزاسیون و بهره‌گیری از دانش فنی نوین دنبال می‌شود.
بهجت حقیقی یادآور شد: توسعه متوازن زیرساخت‌ها در کنار کاهش تلفات در واحدهای پرورشی، نه تنها بسترساز تقویت جایگاه فارس در بازارهای داخلی است، بلکه زمینه‌ساز توسعه صادرات و افزایش ارزش افزوده در اقتصاد شیلاتی استان خواهد بود؛ مسیری که با هدف ارتقای بیشتر رتبه تولید در کشور همچنان با جدیت پیگیری می‌شود.
جایگاه سوم فارس در پرورش ماهیان خاویاری
فارس که همواره به عنوان قطب کشاورزی کشور شناخته می‌شود، با تکیه بر ظرفیت منابع آب داخلی، در رکوردی کم‌سابقه جایگاه سوم کشور را در پرورش ماهیان خاویاری از آن خود کرد؛ دستاوردی که نشان از تغییر رویکرد در مدیریت منابع آبی و گذار به فعالیت‌های سودآور و دانش‌بنیان شیلاتی دارد.
در حالی که ماهیان خاویاری به طور سنتی با نوار ساحلی و دریای خزر گره خورده‌اند، فارس با بهره‌گیری از زیرساخت‌های نوین آبزی‌پروری، مسیری تازه در تولید این محصول استراتژیک هموار کرده است.
مدیر شیلات و امور آبزیان سازمان جهاد کشاورزی فارس در گفت‌وگو با ایرنا با اعلام این خبر اظهار کرد: فارس با وجود محصور بودن در خشکی، اکنون پس از مازندران و گیلان، سکوی سوم تولید ماهیان خاویاری کشور را در اختیار دارد.
سیدوحید مصباحی، موفقیت فارس در این حوزه را مرهون اتکا به ظرفیت‌های بالقوه بخش آبزی‌پروری و مدیریت هوشمندانه منابع آب داخلی دانست و تصریح کرد: توسعه این صنعت نه تنها به افزایش تولید منجر می‌شود، بلکه ارزش افزوده‌ای چشمگیر در زنجیره شیلات ایجاد کرده و با گسترش صنایع فرآوری، بازارهای صادراتی جدیدی را برای استان ترسیم می‌کند.
تقویت زنجیره ارزش و اشتغال پایدار
مصباحی با تاکید بر اینکه پرورش ماهیان خاویاری فراتر از یک فعالیت تولیدی صرف است، افزود: توسعه این صنعت، پیشران ایجاد اشتغال پایدار در مناطق مستعد استان است؛ با این حال، حفظ این جایگاه و تداوم موفقیت، نیازمند رعایت الزامات فنی، ارتقای بهره‌وری و پایبندی به مدیریت اصولی منابع آب است.
این مقام مسئول با اشاره به حساسیت بالای این گونه ماهیان به شرایط زیست‌محیطی تصریح کرد: برنامه‌ریزی‌های این سازمان بر سه محور کلیدی استوار است: ارتقای زیرساخت‌های پرورش، حمایت از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و توسعه مراکز فرآوری و بسته‌بندی. این راهبردها در نهایت به تقویت توان رقابتی تولیدکنندگان فارس در بازارهای ملی و بین‌المللی می‌انجامد.
جایگاه سوم فارس در تولید خاویار، بار دیگر ثابت کرد مدیریت اصولی منابع آب داخلی می‌تواند محدودیت‌های جغرافیایی را به فرصت‌های اقتصادی تبدیل کند. کارشناسان معتقدند در صورت تداوم روند فعلی و رعایت استانداردهای زیست‌محیطی، سهم محصولات شیلاتی در سبد صادراتی فارس می‌تواند جهشی قابل‌توجه داشته باشد.
این دستاورد اکنون به الگویی برای سایر استان‌های غیرساحلی تبدیل شده است؛ الگویی که در آن «آب» نه به عنوان منبعی محدود، بلکه به عنوان ابزاری برای تحول اقتصادی و صنعتی در مناطق درگیر خشکسالی بازتعریف می‌شود.
