عابران چه نقشی در ترافیک سنگین دارند؟

مرجان دهقانی-«خبرجنوب»/ هر روز در شلوغ ‌ترین تقاطع‌های شهر، ده‌ها گره ترافیکی شکل می‌گیرد که عامل اصلی آن نه پارک دوبله است و نه خودروهای تک‌سرنشین. سرپرست اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهور استان فارس می‌گوید: بسیاری از این گره‌ها، حاصل بی‌احترامی عابران پیاده به چراغ سبز خودروهاست. موضوعی که کمتر به آن پرداخته شده، اما سهم بزرگی در سنگینی ترافیک دارد.گفت وگوی ما در این ارتباط را بخوانید. 

همیشه از خودروها می‌گوییم؛ پارک دوبله، سرعت غیرمجاز، تک‌سرنشینی. انگار پیاده‌ها همیشه مظلوم واقع می‌شوند. عابران چه نقشی در ترافیک سنگین دارند؟

سوال خوبی است. بگذارید صریح بگویم؛ یکی از عوامل ناپایدارکننده جریان ترافیک در بسیاری از تقاطع‌های شلوغ، عابرانی هستند که به چراغ احترام نمی‌گذارند. نه خودروها.

واقعاً؟ این را کمتر کسی می‌گوید.

دقیقاً به خاطر همین "کم گفته شدن" است که باید به آن پرداخته شود. تصویر کنید؛ فلان چهارراه اصلی شهر را نگاه کنید. چراغ خودروها سبز می‌شود، اما خودروی اول حرکت نمی‌کند. پشت سری‌ها بوق می‌زنند، فکر می‌کنند راننده خوابش برده. جلوتر که می‌روند، می‌بینند چراغ عابر هنوز قرمز است و جمعیتی در حال رد شدن از عرض خیابان هستند. نتیجه؟ یک فرصت ۳۰ ثانیه‌ای سبز، هدر می‌رود و صف خودروها دوچندان می‌شود.

یعنی پیاده‌ها نمی‌دانند وقتی چراغ سواره سبز می‌شود، حق تقدم با ماشین‌هاست؟

مشکل اینجاست که فرهنگ عمومی به غلط جا افتاده که "همیشه پیاده حق تقدم دارد". این جمله ناقص است. بله، وقتی چراغ عابر سبز است یا در گذرگاه بدون چراغ، حق با پیاده است. اما لحظه‌ای که چراغ سواره سبز می‌شود، دیگر قانون می‌گوید: "پیاده منتظر بماند." متأسفانه خیلی از مردم این مرز را نمی‌دانند.

یعنی قانونگذار دقیقاً تکلیف پیاده را مشخص کرده؟

بله. ماده ۲۱۵ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی را ببینید. ۸ وظیفهٔ صریح و روشن برای عابران نوشته شده که اگر فقط نیمی از آنها رعایت شود، ترافیک شهر روان‌تر می‌شود.

چه وظایفی؟ 

اولاً بسیاری از مردم نمی‌دانند که اگر پیاده‌رو وجود دارد، استفاده از سطح خیابان ممنوع است، حتی برای چند قدم. ثانیاً جالب‌تر: در جایی که پیاده‌رو نیست، باید از سمت چپ خیابان و خلاف جهت ماشین‌ها حرکت کنید. یعنی ماشین از شمال به جنوب می‌آید، شما از جنوب به شمال بروید. فلسفه‌اش این است که شما ماشین‌ها را ببینید، نه از پشت سرتان غافلگیر شوید.

یعنی خیلی از ما قانون را نادیده می‌گیریم بدون اینکه بدانیم؟

دقیقاً. یا مثلاً قانون می‌گوید: در سطح سواره‌رو برای سوار شدن به ماشین، خرید از دستفروش یا حتی صحبت با راننده نباید توقف کنید. اما می‌بینیم در خیابان‌های اصلی، افراد وسط جریان ترافیک پیاده به پیاده حرف می‌زنند یا منتظر تاکسی می‌مانند. 

یک اشتباه مرگبار دیگر که پیاده‌ها دارند چیست؟

عبور از لابه‌لای درختان و بوته‌های میانه راه در بزرگراه‌ها. یا پریدن از روی حصار آزادراه‌ها.

قانون برای پیاده‌ها هم این موارد را ممنوع اعلام کرده، چون هم خطر جانی دارد و هم راننده را مجبور به ترمز ناگهانی و ایجاد ترافیک زنجیره‌ای می‌کند.

به نظر شما چرا این قوانین کمتر گفته می شود؟

چون فرهنگ‌سازی ترافیکی عمدتاً ماشین‌محور بوده. همیشه به راننده گفته‌اند کمربند ببند، با سرعت حرکت نکن، اما به عابر پیاده به اندازه ای که یادآوری نشده که عابر پیاده هم عضوی از سیستم ترافیکی و مسئول روانی آن است.

حرف آخر؟

 یک  روز در یک تقاطع شلوغ بایستید و فقط نقش پیاده‌ها را تماشا کنید. خواهید دید چگونه یک عابر بی‌حوصله می‌تواند کل جریان یک خیابان را قفل کند. پیاده‌ها اگر بدانند که با ۱۰ ثانیه صبر، به نفع خودشان در کاهش آلودگی و استرس ترافیکی عمل می‌کنند، شهر قابل تحمل‌تر می‌شود. قانون را فقط برای پلیس (جریمه نشدن) رعایت نکنیدبلکه رعایت کنید برای آرامش خودتان.