جهش تولید مرغ در فارس با خودکفایی ۱۲۴ درصدی و چشم‌انداز صادرات

رسیدن به نرخ خودکفایی ۱۲۴ درصدی در تولید گوشت مرغ، تنها نتیجه یک برنامه‌ریزی عادی نیست، بلکه حاصل مدیریت ریسک هوشمندانه تولیدکنندگان استان فارس است.

فعالان این صنعت با پایداری در چرخه پرورش، حتی در مقاطع بحرانی تامین نهاده‌ها، توانسته‌اند بازدهی خود را حفظ کنند و این توانمندی در مدیریت هزینه‌ها و مقاومت در برابر شوک‌های اقتصادی، نشان‌دهنده بلوغ نسبی صنعت طیور استان در شرایطی است که بسیاری از بخش‌های تولیدی کشور تحت فشار نوسانات ارزی و اختلال در زنجیره تامین قرار دارند.

با افزایش سطح تولید و عبور از مرز نیاز داخلی، اکنون زمان آن فرا رسیده که نگاه سیاست‌گذاران از «تامین نیاز داخلی» به سمت «افق‌های صادراتی» تغییر جهت دهد.

استان فارس با ظرفیت‌های تولیدی فراتر از تقاضای داخلی، پتانسیل بالایی برای ورود به بازارهای کشورهای همسایه و توسعه صادرات پروتئین مرغ دارد اما با این حال، تحقق این هدف نیازمند همگامی زنجیره توزیع و صنایع بسته‌بندی با سرعت تولید است.

در صورت فراهم‌شدن این زیرساخت‌ها، فارس می‌تواند نه‌تنها بازوی پشتیبان تامین پروتئین کشور، بلکه به منبعی درآمدزای ارزی در حوزه محصولات کشاورزی و دامی تبدیل شود.

نباید از نظر دور داشت که این جهش تولید در شرایطی رخ داده است که صنعت طیور با چالش‌های ساختاری در تامین نهاده‌های اصلی (مانند ذرت و سویا) و نوسانات ارزی دست‌به‌گریبان است.

در واقع، رسیدن به نرخ ۱۲۴ درصد، تنها نتیجه یک برنامه‌ریزی ساده نیست، بلکه حاصل مدیریت ریسک توسط تولیدکنندگان است که توانسته‌اند با پایداری در چرخه پرورش، حتی در مقاطع بحرانی تامین، بازدهی خود را حفظ کنند.

استان فارس به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی دام‌پروری و تولید محصولات دامی، ظرف سال‌های اخیر با اتخاذ سیاست‌های مدیریتی منسجم و اجرای برنامه‌های دانش‌بنیان، با برخورداری از ظرفیت‌های چشمگیر تولیدی، نقشی ممتاز در تامین امنیت غذایی کشور ایفا می‌کند و توانسته جایگاه برجسته خود را در این حوزه، هم‌چون سایر بخش‌های تولیدی، تثبیت کند.

بر اساس آمار رسمی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، این استان با دارا بودن بیش از هفت‌ونیم میلیون راس دام سبک، رتبه نخست کشور را در این حوزه به خود اختصاص داده است.

جهش تولید و توزیع مرغ در فارس؛ از تامین داخلی تا افق صادراتی

این توانمندی در مدیریت هزینه‌ها، نشان‌دهنده بلوغ نسبی صنعت طیور در استان فارس در مواجهه با شوک‌های اقتصادی است و این شرایط ایجاب می‌کند که با توجه به افزایش سطح تولید در استان، هم‌اکنون زمان آن رسیده است که نگاه سیاست‌گذاران از «تامین نیاز داخلی» به سمت «افق‌های صادراتی» تغییر کند.

استان فارس با داشتن ظرفیت‌های تولیدی فراتر از نیاز، پتانسیل بالایی برای ورود به بازارهای کشورهای همسایه و توسعه صادرات پروتئین مرغ دارد و اگر زنجیره توزیع و صنایع بسته‌بندی با این سرعت تولید همگام شوند، فارس می‌تواند نه تنها یک بازوی پشتیبان در داخل، بلکه یک منبع درآمدزای ارزی در حوزه محصولات کشاورزی و دامی باشد.

جهش تولید در صنعت طیور فارس، اثباتی بر ظرفیت بالای تولیدکنندگان استان فارس برای عبور از بحران‌هاست، اما تبدیل این موفقیت داخلی به جایگاه صادراتی پایدار، مستلزم سرمایه‌گذاری جدی در زیرساخت‌های بسته‌بندی، سردخانه‌ها و توسعه زنجیره توزیع است؛ موضوعی که باید در صدر اولویت‌های سیاست‌گذاری استان و کشور قرار گیرد.

تلاش برای مدیریت نوسانات بازار گوشت و حمایت از تولید

اداره کل پشتیبانی امور دام استان فارس با ذخیره‌سازی ۲ هزار و ۶۱۶ تن گوشت مرغ منجمد، وارد فاز جدیدی از مدیریت عرضه و تقاضا شده است و این اقدام که با هدف اجرای سیاست‌های وزارت جهاد کشاورزی صورت گرفته، نشان‌دهنده رویکردی فعال برای مقابله با نوسانات بازار و جلوگیری از زیان تولیدکنندگان در مقاطع بحرانی است.

داده‌های مربوط به قیمت خرید در قراردادهای مختلف، نشان‌دهنده یک تغییر استراتژیک در سیاست‌های حمایتی است؛ در حالی که قراردادهای اولیه با قیمت‌های ۲۶۱ تا ۲۷۲ هزار تومان هر کیلوگرم منعقد شده بود، قراردادهای جدید با نرخ ۳۶۹ هزار تومان انجام شده است و این افزایش قیمت در خریدِ ذخایر، نشان می‌دهد که مدیریت استان تلاش می‌کند با ایجاد یک «حاشیه امنیت قیمتی»، هزینه‌های بالای تولید را برای مرغداران جبران کند.

این نوع مداخله مستقیم، با هدف جلوگیری از فروپاشی اقتصادی تولیدکنندگان در زمان مازاد تولید انجام می‌شود تا زنجیره تامین در بلندمدت پایدار بماند.

مدیریت ذخایر در استان فارس تنها به حوزه مرغ محدود نمی‌شود و یک رویکرد همه‌جانبه را در حوزه کالاهای اساسی دنبال می‌کند.

به گفته معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی فارس، از ابتدای سال جاری تاکنون، یک هزار و ۳۰۷ تن گوشت مرغ میان خانوارها و واحدهای صنعتی توزیع شده است.

علی فلاحی افزود: ۱۳۲ تن از این ذخایر جهت تامین نیاز هیات‌های مذهبی در ایام محرم و صفر اختصاص یافته است که نشان‌دهنده مدیریت هدفمند عرضه در بازه‌های زمانی پرمصرف است؛ افزوده شدن ۱۴۹ تن گوشت گوساله وارداتی به ذخایر استان، نشان از تلاش برای ایجاد تعادل در بازار گوشت قرمز دارد و توزیع ۲۶ هزار و ۶۷۳ تن نهاده دامی (جو، ذرت و کنجاله سویا) نیز مکمل این استراتژی برای حفظ استمرار چرخه تولید است.

به نظر می‌رسد استان فارس با استفاده از مدل «ذخیره‌سازی راهبردی»، در حال گذار از مدیریت بحران‌های مقطعی به سمت مدیریت ساختاریافته بازار است.

ترکیب خرید در قیمت‌های بالاتر (۳۶۹ هزار تومان) با ذخیره‌سازی در سردخانه‌ها، در واقع ایجاد یک ضربه‌گیر برای جلوگیری از شوک‌های قیمتی در سمت مصرف‌کننده و همزمان، محافظت از سرمایه تولیدکننده به سود عرضه‌کننده است.

جهش در جوجه‌ریزی و پیامدهای مثبت آن برای امنیت غذایی

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس از تحقق ۱۲۴ درصدی برنامه جوجه‌ریزی در واحدهای پرورش مرغ گوشتی این استان در تیرماه امسال خبر داد و گفت: این استان با عبور از پیش‌بینی‌های ابلاغی، نقش‌آفرینی خود را به عنوان قطب تأمین پروتئین در جنوب کشور تثبیت کرده است.

فلاحی در این زمینه و در تشریح وضعیت تولید گوشت مرغ در استان فارس اظهار کرد: با برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته و هم‌افزایی میان تشکل‌های صنفی و کارشناسان فنی، واحدهای تولیدی استان توانستند با عملکردی فراتر از تعهدات، نقش کلیدی خود را در حفظ تعادل بازار و امنیت غذایی ایفا کنند.

وی با اشاره به جایگاه راهبردی فارس در تولید محصولات دامی، افزود: این استان نه تنها نیاز داخلی خود را به‌طور کامل تامین کرده است، بلکه به پشتوانه‌ای مطمئن برای تنظیم بازار در استان‌های همجوار تبدیل شده و بخشی از بار تامین نیاز این مناطق را بر عهده گرفته است.

مدیریت در توزیع نهاده‌ها

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، مهم‌ترین عامل در ثبت این رکورد تولیدی را مدیریت هوشمند زنجیره تامین نهاده‌ها و نظارت‌های مستمر بر فرآیند پرورش دانست.

فلاحی با تاکید بر اینکه حمایت از تولیدکنندگان از اولویت‌های اصلی این سازمان است، تصریح کرد: استمرار روند جوجه‌ریزی با بهره‌وری بالا، بخشی از راهبرد کلان استان برای تقویت زیرساخت‌های امنیت غذایی است.

وی افزود: تلاش‌های شبانه‌روزی مرغداران و تشکل‌های صنفی در کنار سیاست‌های حمایتی دولت، زمینه‌ساز پایداری عرضه در بازار مصرف شده است.

به گفته معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، برنامه‌ریزی منسجم و همکاری نزدیک با تشکل‌ها و تولیدکنندگان باعث شده تا تولید در بخش دام و طیور بدون وقفه ادامه یابد و نیاز بازار مصرف به‌شکلی کامل تامین شود.

فارس، بازوی تامین پروتئین

فلاحی با بیان اینکه ظرفیت‌های تولیدی در فارس بیش از نیازهای فعلی است، ابراز امیدواری کرد که با تداوم روند کنونی و رفع چالش‌های احتمالی در زنجیره توزیع، استان فارس همچنان به عنوان یکی از کانون‌های اصلی تولید و تامین‌کننده کالاهای اساسی در عرصه ملی و منطقه‌ای باقی بماند.

در حالی که بحث‌های مربوط به امنیت غذایی و پایداری زنجیره تامین کالاهای اساسی در سطح کلان کشور، از اولویت‌های اصلی سیاست‌گذاری است، استان فارس با ثبت آماری چشمگیر و نویدبخش در بخش طیور، خود را به عنوان یکی از ستون‌های اصلی تامین پروتئین در جنوب کشور معرفی کرده است.

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس همچنین تصریح کرد: این جهش تولید، حاصل یک «مدیریت هوشمندانه نهاده‌ها» و نظارت دقیق بر چرخه تولید است.

فلاحی این موفقیت را نتیجه هم‌افزایی میان تولیدکنندگان و نهادهای نظارتی می‌داند، اما تحلیل دقیق‌تر نشان می‌دهد که این رقم، نشان‌دهنده آمادگی بالای ظرفیت‌های تولیدی استان برای مقابله با شوک‌های بازار است؛ اگر پیش از این فارس تنها یک تولیدکننده برای نیاز داخلی خود محسوب می‌شد، اکنون با این سطح از تولید، به یک «پشتیبان استراتژیک» برای استان‌های همجوار تبدیل شده است.

او گفت: در واقع، استان فارس با ایفای نقش به عنوان قطب تامین مرغ، بخشی از بار سنگین تامین پروتئین در جنوب کشور را از دوش سایر استان‌ها برداشته است.

به گفته معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، این نقش‌آفرینی، در شرایطی اهمیت دوچندان می‌یابد که نوسانات تولید در سایر نقاط کشور می‌تواند منجر به شوک‌های قیمتی در بازار مصرف شود و در حقیقت استان با این عملکرد، به مثابه یک ضربه‌گیر عمل می‌کند.

فلاحی تصریح کرد: از آنجا که تولید انبوه مرغ گوشتی، باید با زیرساخت‌های مناسب عرضه و توزیع همراه باشد، توجه به این نکته ضروری است که افزایش میزان جوجه‌ریزی باید با مدیریت دقیق زنجیره توزیع و دسترسی به بازارهای جدید (از جمله بازارهای صادراتی یا استان‌های دورتر) همراه شود تا از افت قیمت‌های بی‌رویه که به ضرر تولیدکننده تمام می‌شود، جلوگیری شود که سازمان جهاد کشاورزی استان پیش‌بینی‌های لازم را در این راستا انجام داده است.

وی معتقد است که استان فارس از مرحله «تولید برای بقا» به مرحله «تولید برای مدیریت بازار» رسیده است و تقویت این جایگاه، مستلزم حمایت‌های مستمر از تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاری بر روی صنایع تبدیلی و سرمایشی است تا این «بازوی قدرتمند» بتواند در برابر چالش‌های آتی امنیت غذایی، نه تنها ایستادگی کند، بلکه رهبری بازار را در منطقه به دست گیرد.

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس اظهار کرد: این استان همچنین سالانه حدود ۷۳ هزار تن گوشت قرمز تولید می‌کند که معادل هشت درصد کل تولید کشور است و از این منظر استان ما را در جایگاه سوم کشوری قرار داده است.