تکرار سوانح رانندگی زنگ خطر تازه‌ای برای هرمزگان

حادثه تنها در چند ثانیه رخ می‌دهد؛ زمانی کوتاه که گاهی برای تغییر سرنوشت چندین نفر کافی است، ظهر 19 خردادماه نیز چنین اتفاقی در محور بندرعباس ـ حاجی‌آباد رخ داد؛ جایی که واژگونی یک دستگاه خودرو پژو پارس در محدوده ذرتو و پیش از تونل تنگه زاغ، 6 مصدوم برجا گذاشت و بار دیگر نگاه‌ها را به وضعیت ایمنی سفرهای جاده‌ای در هرمزگان معطوف کرد.

بر اساس اعلام اورژانس پیش‌بیمارستانی هرمزگان، گزارش این حادثه ساعت ۱۳ و ۲۹ دقیقه به مرکز ارتباطات اورژانس اعلام شد و بلافاصله دو تیم عملیاتی از پایگاه‌های قطب‌آباد و سیاهو به محل اعزام شدند.

ارزیابی‌های اولیه نشان داد 6 نفر در این سانحه آسیب دیده‌اند که با حضور نیروهای امدادی، اقدامات درمانی اولیه در محل انجام شد؛ یک نفر به صورت سرپایی درمان و پنج مصدوم دیگر برای ادامه روند درمان به بیمارستان‌های خلیج فارس و شهید محمدی بندرعباس منتقل شدند.

اگرچه این حادثه بدون تلفات جانی پایان یافت، اما در شرایطی رخ داد که طی هفته‌های اخیر اخبار متعددی از تصادف‌ها و واژگونی خودروها در محورهای مختلف هرمزگان منتشر شده و نگرانی‌ها درباره تکرار سوانح رانندگی را افزایش داده است.

زنجیره حوادثی که همچنان در هرمزگان ادامه دارد

حادثه اخیر را نمی‌توان رخدادی جدا از سایر اتفاقات جاده‌ای استان دانست، تنها ۹ روز پیش از این سانحه، مسئول اورژانس پیش‌بیمارستانی شهرستان بندرعباس از وقوع دو تصادف جداگانه در جاده‌های میناب و سیاهو خبر داده بود که در مجموع ۱۱ مجروح بر جای گذاشت.

در یکی از این حوادث، برخورد خودروهای پژو ۴۰۵ و پراید در محور میناب ـ بندرعباس موجب مصدومیت پنج نفر شد، همزمان در جاده روستای سیاهو نیز برخورد رخ به رخ دو دستگاه پراید، 6 مصدوم برجای گذاشت و چندین تیم امدادی از اورژانس و هلال احمر را به محل حادثه کشاند.

مرور این حوادث نشان می‌دهد نیروهای امدادی استان در روزهای اخیر بارها برای امدادرسانی به مصدومان سوانح رانندگی به جاده‌های مختلف اعزام شده‌اند؛ موضوعی که از یک سو بیانگر آمادگی شبکه اورژانس و از سوی دیگر نشان‌دهنده تکرار نگران‌کننده تصادف‌ها در محورهای مواصلاتی هرمزگان است.

کارشناسان حوزه حمل‌ونقل معتقدند زمانی که در فاصله زمانی کوتاه، چندین حادثه مشابه در یک منطقه رخ می‌دهد، باید فراتر از هر سانحه به صورت جداگانه، به مجموعه عوامل مؤثر در شکل‌گیری این رویدادها توجه کرد؛ عواملی که از رفتار رانندگان گرفته تا شرایط سفر، خستگی، بی‌احتیاطی و حواس‌پرتی را در بر می‌گیرد.

هشدارهایی که نسبت به خطرات ناشی از کاهش تمرکز رانندگان داده شده بود

حادثه واژگونی پژو پارس در حالی رخ داد که تنها یک هفته پیش از آن، رئیس پلیس راه هرمزگان نسبت به خطرات ناشی از کاهش تمرکز رانندگان هشدار داده بود.

سرهنگ محمد حق‌پرست، دوازدهم خردادماه و در تشریح دو سانحه منجر به فوت در محورهای «میناب ـ بندرعباس» و «بندرخمیر ـ بندرلنگه» تأکید کرد: استفاده از تلفن همراه همچنان یکی از اصلی‌ترین عوامل حواس‌پرتی رانندگان و بروز حوادث مرگبار جاده‌ای است.

این مقام انتظامی با تشریح فرآیند رانندگی، توضیح داد: راننده در هر لحظه باید مجموعه‌ای از اطلاعات را به صورت همزمان پردازش کند؛ از وضعیت مسیر و تابلوهای راهنمایی گرفته تا رفتار سایر رانندگان، شرایط خودرو و موانع احتمالی پیش رو؛ هر عاملی که این چرخه توجه و تصمیم‌گیری را مختل کند، می‌تواند زمینه‌ساز وقوع حادثه شود.

هرچند علت دقیق واژگونی پژو پارس در محور بندرعباس ـ حاجی‌آباد از سوی مراجع مسئول اعلام نشده است، اما تکرار چنین سوانحی سبب شده هشدارهای پلیس درباره نقش حواس‌پرتی و کاهش تمرکز رانندگان بار دیگر مورد توجه قرار گیرد.

واقعیت آن است که بسیاری از تصادف‌های جاده‌ای نه در اثر نقص فنی گسترده یا شرایط بحرانی جاده، بلکه در نتیجه چند ثانیه غفلت رخ می‌دهد؛ چند ثانیه‌ای که ممکن است با نگاه کردن به صفحه تلفن همراه، پاسخ دادن به یک تماس، ارسال پیام یا حتی خستگی ناشی از رانندگی طولانی شکل بگیرد.

تلفن همراه؛ مسافری برهم زننده تمرکز رانندگان در کابین خودرو

در سال‌های اخیر تلفن همراه به یکی از مهم‌ترین عوامل برهم زننده تمرکز رانندگان تبدیل شده است. بسیاری از رانندگان تصور می‌کنند نگاه کوتاه به صفحه گوشی یا پاسخ دادن به یک تماس چند ثانیه‌ای خطری ایجاد نمی‌کند، اما بررسی‌های کارشناسی در سراسر جهان نشان می‌دهد همین چند ثانیه می‌تواند معادل طی کردن ده‌ها متر مسیر بدون توجه کامل به جاده باشد.

رئیس پلیس راه هرمزگان نیز با اشاره به همین موضوع تأکید کرد: استفاده از تلفن همراه اعم از مکالمه، ارسال پیام یا فعالیت در شبکه‌های اجتماعی، سطح هوشیاری راننده را کاهش می‌دهد و قدرت تصمیم‌گیری او را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

این هشدارها در استانی مطرح می‌شود که به دلیل موقعیت اقتصادی و بندری خود، روزانه شاهد تردد حجم بالایی از خودروهای شخصی، باری و مسافری است. در چنین شرایطی کوچک‌ترین خطا می‌تواند پیامدهای سنگینی به همراه داشته باشد.

اورژانس در خط مقدم حوادث جاده‌ای

در سوی دیگر این ماجرا، نیروهای اورژانس و امدادی قرار دارند که هر روز با پیامدهای سوانح رانندگی مواجه می‌شوند. حادثه واژگونی پژو پارس نیز بار دیگر نقش حیاتی این نیروها را در کاهش آسیب‌های ناشی از تصادف‌ها نشان داد.

دکتر یاسر خوانچه‌مهر، مدیر اورژانس پیش‌بیمارستانی هرمزگان، پس از این حادثه ضمن تشریح روند امدادرسانی، بر اهمیت رعایت قوانین رانندگی تأکید کرد و یادآور شد: جاده‌ها نباید به قربانگاه عزیزان مردم تبدیل شوند.

این سخنان صرفاً یک توصیه عمومی نیست، بلکه بازتاب تجربه روزانه نیروهایی است که نخستین گروه حاضر در صحنه بسیاری از سوانح رانندگی هستند. امدادگران اورژانس بیش از هر کس دیگری با پیامدهای سرعت غیرمجاز، سبقت‌های خطرناک، خستگی رانندگان و بی‌توجهی به مقررات آشنا هستند.

آمار حوادث اخیر نیز نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از توان و ظرفیت عملیاتی اورژانس استان صرف پاسخگویی به تصادف‌های جاده‌ای می‌شود؛ ظرفیتی که در صورت کاهش سوانح می‌تواند بیشتر به سایر مأموریت‌های درمانی و امدادی اختصاص یابد.

هزینه‌هایی فراتر از آمار مصدومان

هر تصادف جاده‌ای فراتر از تعداد کشته‌ها و مجروحان، مجموعه‌ای از هزینه‌های انسانی، اجتماعی و اقتصادی را به همراه دارد. آسیب‌های جسمی، هزینه‌های درمان، از کار افتادگی موقت یا دائم، فشارهای روحی بر خانواده‌ها و خسارت‌های مالی تنها بخشی از پیامدهای چنین حوادثی است.

در بسیاری از موارد، یک سانحه رانندگی می‌تواند زندگی یک خانواده را برای سال‌ها تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل کارشناسان معتقدند پیشگیری از تصادفات تنها یک مسئله ترافیکی یا انتظامی نیست، بلکه موضوعی مرتبط با سلامت عمومی و توسعه اجتماعی محسوب می‌شود.

از این منظر، هشدارهای پلیس، توصیه‌های اورژانس و اقدامات فرهنگی باید در کنار یکدیگر قرار گیرند تا زمینه کاهش حوادث فراهم شود.

فرهنگ رانندگی؛ حلقه‌ای که نباید نادیده گرفته شود

اگرچه توسعه راه‌ها، افزایش ایمنی خودروها و تشدید نظارت‌های پلیسی نقش مهمی در کاهش تصادفات دارند، اما تجربه نشان داده است که مهم‌ترین عامل در ارتقای ایمنی جاده‌ها، تغییر رفتار رانندگان است.

رعایت سرعت مطمئنه، پرهیز از سبقت‌های غیرمجاز، استفاده از کمربند ایمنی، استراحت کافی پیش از سفر، خودداری از رانندگی در حالت خستگی و کنار گذاشتن تلفن همراه هنگام رانندگی از جمله ساده‌ترین اقداماتی است که می‌تواند احتمال وقوع بسیاری از سوانح را کاهش دهد.

فرهنگ رانندگی ایمن زمانی شکل می‌گیرد که رانندگان رعایت قانون را نه از ترس جریمه، بلکه از سر مسئولیت‌پذیری در قبال جان خود و دیگران انجام دهند. در چنین شرایطی جاده از محل وقوع حادثه به مسیری امن برای سفر و زندگی تبدیل خواهد شد.

واژگونی پژو پارس در محور بندرعباس ـ حاجی‌آباد، هرچند بدون تلفات جانی پایان یافت، اما بار دیگر یادآوری کرد که فاصله میان یک سفر عادی و یک حادثه تلخ، گاه تنها چند ثانیه است. همزمانی این سانحه با حوادث متعدد روزهای اخیر در محورهای هرمزگان نشان می‌دهد موضوع ایمنی جاده‌ای همچنان نیازمند توجه جدی شهروندان و مسئولان است.

هشدارهای پلیس درباره خطرات حواس‌پرتی، تأکید اورژانس بر رعایت مقررات و تکرار سوانح رانندگی در روزهای اخیر، همگی یک پیام مشترک دارند؛ اینکه جاده‌ها فرصت چندانی برای جبران اشتباه نمی‌دهند و حفظ جان انسان‌ها بیش از هر چیز به تصمیم راننده پشت فرمان وابسته است. هر بار که راننده‌ای تلفن همراه خود را کنار می‌گذارد، سرعتش را کنترل می‌کند یا با تمرکز بیشتری مسیر را می‌پیماید، احتمال وقوع یک حادثه کمتر می‌شود؛ حادثه‌ای که شاید هرگز رخ ندهد، اما پیشگیری از آن ارزشمندترین نتیجه یک رانندگی مسئولانه است.