«جایگزین خدمت» مشوق پلیس فارس برای نخبگان

مرجان دهقانی- «خبرجنوب» / نخستین روز از هفته انتظامی، با شعار «پلیس مقتدر، نظم و قانون‌مداری، انسجام اجتماعی» نام‌گذاری شده است. این نیرو به‌عنوان بازوی قدرتمند تأمین امنیت و آرامش جامعه، در عرصه‌های گسترده و متنوعی ازجمله پلیس اقتصادی، اجتماعی، امنیت سایبری (فتا)، مدیریت فرودگاه‌ها، پلیس راهور و...  ایفای نقش می‌کند. در این میان، زنان پلیس به عنوان یاریگرانی اثرگذار و همپای همکاران مرد، حضوری فعال و پررنگ در بخش‌های مختلفی ازجمله بازرسی، کلانتری‌ها، اداره گذرنامه در فرودگاه‌ها و ورزشگاه‌ها دارند. در همین ارتباط گفت‌وگویی با سرهنگ فاطمه سخا، به عنوان بالاترین مقام انتظامی زن در استان فارس و رئیس دفتر تحقیقات کاربردی پلیس استان، انجام دادیم. وی در این گفت‌وگو به تشریح فعالیت‌های دفتر تحقیقات کاربردی، نقش زنان در ساختار پلیس و همچنین راه‌های جذب آنان به این نهاد امنیتی و خدماتی پرداخت.
سرهنگ سخا با تبریک این روز به همکاران خود، هفته انتظامی را فرصت مغتنمی برای معرفی ظرفیت‌های مختلف پلیس، از جمله دفتر تحقیقات کاربردی استان فارس، به مردم دانست و تاکید کرد: این معرفی باعث می‌شود شهروندان بیش از پیش با خدمات و مأموریت‌های این نهاد آشنا شوند.
رئیس دفتر تحقیقات کاربردی پلیس فارس با تشریح ماموریت‌های این دفتر، به بخش خدمات آن به مردم اشاره کرد و گفت: فعالیت‌های مردمی این دفتر درچند حوزه اصلی دنبال می‌شود. نخستین بخش مربوط به نشریه علمی ماست. پژوهشگران، محققان و افرادی که اهل قلم هستند می‌توانند با توجه به نیازمندی‌های پژوهشی پلیس، مقالات خود را ارائه دهند. موضوعات باید مرتبط با اولویت‌های پلیس و قادر به حل مشکلات موجود در مأموریت‌ های ما باشند. پس از دریافت مقاله، اثر به داوران ارجاع داده می‌شود و پس از اخذ نظر داوران مبنی بر تائید موضوع مقاله، اصل اثر دریافت می شود و پس از اصلاحات و تائید نهایی توسط هیات تحریریه در فصلنامه به چاپ می رسد.
سرهنگ سخا در ادامه به حوزه  دیگری از فعالیت های این دفتر اشاره کرد و افزود: بخش دیگر، طرح‌های پژوهشی است که به دو گونه می باشد اول طرح هایی که نیاز به حمایت مالی دارند و دوم طرح های تحقیقاتی کسری خدمت و جایگزین خدمت که طرح های جایگزین خدمت مربوط به مشمولانی است که فرآیند احراز نخبگی را پشت سر گذاشته اند و اگر فردی نخبه نباشد ولی از نظر پژوهشی و تحقیقاتی توانمند باشد، می تواند شامل طرح های کسری خدمت شود. 
وی سومین حوزه فعالیت را مربوط به سربازان دانست و تصریح کرد: برای سربازانی که قرار است به خدمت اعزام شوند، دو مسیر وجود دارد. اگر فرد نخبه، محقق یا دانشجوی برتر باشد، می‌تواند با طی مراحل اداری و تصویب در شورای پژوهشی، به عنوان سرباز پژوهشی جایگزین خدمت شود. همچنین اگر فردی نخبه نباشد اما توانایی پژوهشی و قلم خوبی داشته باشد، می‌توانیم برای او کسری خدمت بگیریم.
سرهنگ سخا در بخش دیگری از این گفت‌‌وگو به تشریح شیوه‌های جذب پليس زن به مجموعه انتظامي پرداخت و دو مسیر اصلی را برشمرد: اولین مسیر، زناني که تمایل دارند به عنوان پلیس زن در این مجموعه خدمت کنند، می‌توانند در زمان برگزاری کنکور سراسری، همزمان با سایر داوطلبان ثبت ‌نام کرده و در زمان انتخاب رشته، «علوم انتظامی» را انتخاب نمایند. پس از احراز رتبه لازم، در دانشگاه پلیس پذیرفته شده و پس از گذراندن دوره چهارساله و اخذ مدرک کارشناسی علوم انتظامی، فارغ‌التحصیل می‌شوند.
رئیس دفتر تحقیقات کاربردی پلیس فارس توضیح داد: در روش ديگر، متقاضیان می‌ توانند در رشته‌های مرتبط با مأموریت‌ های فراجا در دانشگاه‌هاي مصوب وزارت علوم تحصیل کنند، اما باید شرایط خاصی را دارا باشند؛ از جمله معدل قابل قبول و برخورداری از آمادگی‌‌های جسمانی و فیزیکی متناسب با مأموریت‌های پلیس. نیروی انتظامی در زمان‌های مشخص فراخوان جذب منتشر می‌کند و این افراد می ‌توانند در آزمون و مصاحبه‌ ها شرکت کرده و در صورت کسب نمره قبولی، به مجموعه پلیس ملحق شوند. 
وی با اشاره به تخصص‌محوری این جذب گفت: رشته‌های مورد نیاز در بخش‌های مختلف متفاوت است. به عنوان مثال، پلیس آگاهی به یک‌سری رشته‌های خاص نیاز دارد و دفتر تحقیقات کاربردی نیز به رشته‌های دیگری احتیاج پیدا می‌کند.
سرهنگ سخا در پاسخ به این سؤال که «آیا کار کردن زنان در پلیس با همکاران مرد متفاوت است؟» توضیح داد: در سراسر کشور، نیروی پلیس زن در تمامی عرصه‌ها حضور دارد. اما از آنجا که تعداد آنان از نظر آماری کمتر است، این حضور ممکن است کمتر دیده شود. فرآیند جذب در تمام استان‌ها، از جمله فارس، براساس نیازمندی‌هایی که از سوی مركز گزينش و استخدام فراجا اعلام می‌شود، انجام می‌گیرد.
رئیس دفتر تحقیقات کاربردی پلیس فارس با بیان مثال‌ هایی عینی افزود: در استان فارس تقریباً در تمام مجموعه‌ها، از پلیس راهور و آگاهی تا فتا (پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات) و دیگر واحدها، نیروی پلیس زن داریم و حضورشان 
پررنگ است. 
وی در نهایت بر یکسانی ماموریت‌ها تاکید کرد و خاطرنشان ساخت: مجموعه ماموریت‌ها و مسئولیت‌های زنان پلیس  با همکاران مرد هیچ تفاوتی ندارد. تنها با رعایت یک‌سری ملاحظات مشخص که در قوانین و آیین‌نامه‌های مربوطه پیش‌بینی شده، همه پرسنل به انجام وظایف خود مشغول هستند.
سرهنگ سخا با اشاره به نقش محوری رسانه ‌ها افزود: متاسفانه زنان پلیس آن‌گونه که شایسته است به جامعه معرفی نشده و مردم به خوبی با ظرفیت‌ها و خدماتشان آشنا نیستند. امیدواریم رسانه‌ها به عنوان پل ارتباطی بین مردم و پلیس، بتوانند کارکردها و مأموریت‌های پلیس را به درستی تبیین کنند.
وي در ادامه این گفت‌وگو، خاطره‌ای از فعالیت‌های ترویجی پلیس فتا بیان کرد و گفت: در دورانی که در حوزه پلیس فتا خدمت می‌کردم، برای آگاه‌سازی سایبری به مدارس و سازمان‌های مختلفی می‌رفتم. روزی به مأموریتی در یک دبستان پسرانه اعزام شدم. کلاس به خوبی برگزار شد و مطالب آموزشی لازم با استفاده از فیلم و پاورپوینت به دانش‌آموزان ارائه گردید. در پایان کلاس، یکی از پسران که بی‌قرار به نظر می‌رسید و احساس می‌کردم سؤالی در ذهن دارد، دستش را بلند کرد و پرسید: «خانم، یک سؤال بپرسم؟»  بدون هیچ مقدمه‌ای پرسید:«ببخشید خانم! شما واقعی هستید؟!» این سؤال ساده و صادقانه آن دانش‌آموز به وضوح نشان می‌دهد که چگونه حضور فیزیکی و تعامل مستقیم زنان پلیس می‌تواند برای جامعه، به ویژه نسل جوان، شگفت‌انگیز باشد و این موضوع بر ضرورت معرفی بیشتر و بهتر زنان پلیس تأکید دارد.