درک ترافیکی؛ حلقه گمشده ایمنی در خیابانهای شیراز
رئیس اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهور فارس در گفت وگو با «خبرجنوب» : فرهنگ ترافیک فقط وظیفه پلیس نیست خانواده، مدرسه، رسانه و خود مردم نیز در این زمینه نقش دارند
Admin 6
0
مرجان هقانی-«خبرجنوب»/ خیابان فقط محل عبور خودروها نیست مجموعهای از آدمها و وسایل نقلیه است که هرکدام مسیر سرعت و تصمیم متفاوتی دارند. رانندهای که برای چند دقیقه خودرویش را نزدیک یک تقاطع متوقف میکند سرنشینی که بدون نگاه کردن در خودرو را باز میکند.موتورسوار، عابر یا دوچرخهسواری که بدون توجه به اطراف مسیر خود را تغییر میدهدشاید در لحظه تصور نکند که رفتارش میتواند برای دیگری خطرساز شود اما بخش مهمی از حوادث ترافیکی از همین تصمیمهای به ظاهر ساده آغاز میشود.در شهری مانند شیراز که ترافیک و حجم تردد، یکی از مسائل روزمره شهروندان است، توجه به این رفتارهای کوچک اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آمارهای اعلامشده از سوی مدیریت شهری نیز نشان میدهد مسئله تنها روان بودن تردد نیست و ایمنی کاربران معابر نیز همچنان یک دغدغه جدی است.بر اساس اعلام معاون حملونقل و ترافیک شهرداری شیراز، بیش از ۸۰ درصد جانباختگان تصادفات شهری این کلانشهر را عابران پیاده و موتورسواران تشکیل میدهند و بیش از ۹۰ درصد موتورسواران نیز از کلاه ایمنی استفاده نمیکنند. از سوی دیگر، پلیس راهور فارس اعلام کرده است که روزانه حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار تخلف رانندگی توسط دوربینهای ثبت تخلف در سطح شهر شیراز ثبت و اعمال قانون میشود.
در چنین شرایطی، شاید بخشی از راهحل را نباید فقط در جریمه و برخورد با تخلف جستوجو کرد بلکه لازم است به این پرسش نیز توجه شود که شهروندان تا چه اندازه رفتار خود و تأثیر آن بر دیگر کاربران خیابان را درک میکنند.
درک ترافیکی یعنی چه؟
رئیس اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهور فارس «درک ترافیکی» را مفهومی فراتر از دانستن قوانین میداند. درک ترافیکی یعنی فرد فقط قوانین را نداند، بلکه شرایط اطراف خود را نیز ببیند و بداند رفتارش ممکن است چه اثری بر دیگر کاربران ترافیک داشته باشد. سرگرد محمدرضا محمدی، در این باره تصریح کرد: در خیابان فقط راننده حضور ندارد و راننده باید رفتار سایر کاربران را نیز در نظر بگیرد. ممکن است فرد تصور کند توقف خودرویش مشکلی ایجاد نمیکند اما همان توقف میتواند دید راننده دیگری را بگیرد یا مسیر حرکت خودرو، موتورسیکلت یا حتی عابر پیاده را مختل کند.یکی از نمونههای این رفتارها، توقف خودرو در نزدیکی تقاطعهاست جایی که یک خودرو میتواند بخشی از میدان دید رانندگان را از بین ببرد.سرگرد محمدی با اشاره به این موضوع توضیح داد: گاهی راننده خودرو را در فاصله نامناسبی از تقاطع متوقف میکند و برای انجام کاری از خودرو خارج میشود. ممکن است خودش متوجه مشکلی که ایجاد کرده نباشد، اما خودروی او میتواند مثلث دید رانندگان را از بین ببرد و شرایط گردش خودروهای دیگر را دشوار کند و قبل از اینکه خودرو را متوقف کنیم، باید به اطراف نگاه کنیم و ببینیم این توقف چه اثری بر عبور و مرور دارد. اما همه خطرها پشت فرمان اتفاق نمیافتد. گاهی یک حرکت ساده از سوی سرنشین خودرو میتواند برای کاربر دیگری حادثه ایجاد کند.
سرگرد محمدی یکی دیگر از موارد مهم را نحوه پیاده شدن سرنشینان از خودرو عنوان کرد و گفت: باز کردن در خودرو بدون توجه به اطراف میتواند برای موتورسوار یا دوچرخهسواری که از کنار خودرو عبور میکند، خطر ایجاد کند.
سرگرد محمدی یکی دیگر از موارد مهم را نحوه پیاده شدن سرنشینان از خودرو عنوان کرد و گفت: باز کردن در خودرو بدون توجه به اطراف میتواند برای موتورسوار یا دوچرخهسواری که از کنار خودرو عبور میکند، خطر ایجاد کند.
وی بیان کرد: ممکن است فرد تصور کند فقط میخواهد در خودرو را باز کند و پیاده شود، اما اگر موتورسیکلت یا دوچرخهای در حال عبور باشد، همین حرکت ساده میتواند باعث برخورد شود. بنابراین باید پیش از باز کردن در، مسیر کنار خودرو بررسی شود.این موضوع حتی در آموزشهای ترافیکی برخی کشورهای دیگر نیز مورد توجه قرار گرفته است.
در بریتانیا به روشی موسوم توصیه شده که فرد هنگام باز کردن در، از دستی استفاده کند که در سمت مخالف در قرار دارد. این حرکت باعث میشود بدن فرد به سمت عقب بچرخد و احتمال دیدن دوچرخهسوار، موتورسوار یا سایر کاربران بیشتر شود.
قانون را بدانیم یا خطر را ببینیم؟
رئیس اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهور فارس درباره تفاوت رعایت قانون با داشتن درک ترافیکی نیز گفت: ممکن است فرد قوانین را بداند، اما در یک موقعیت خاص تصمیم درستی نگیرد. دانستن اینکه «چه کاری ممنوع است» یک موضوع است و اینکه فرد بداند «در این شرایط چه رفتاری ایمنتر است» موضوع دیگری است. وی افزود: در آموزشهای ترافیکی باید این نگاه تقویت شود که افراد فقط به حق خودشان توجه نکنند. باید ببینند رفتارشان چه اثری بر دیگران دارد و تا جای ممکن از قرار گرفتن خود و دیگران در شرایط خطر جلوگیری کنند.این نگاه بهویژه برای عابران پیاده و موتورسواران اهمیت دارد و گروهی که طبق آمار مدیریت شهری، بیش از ۸۰ درصد جانباختگان تصادفات شهری شیراز را تشکیل میدهند.
سرگرد محمدی با بیان اینکه بسیاری از رفتارهای صحیح میتواند به عادت تبدیل شود، گفت: اگر یک رفتار درست مرتب تکرار شود، به مرور در ذهن فرد جا میافتد. هدف آموزش نیز این است که رفتار ایمن برای مردم به یک کار طبیعی و روزمره تبدیل شود. وی خاطرنشان کرد: فرهنگ ترافیک فقط وظیفه پلیس نیست و خانواده، مدرسه، رسانه و خود مردم نیز در این زمینه نقش دارند. وقتی از کودکی به فرد آموزش داده شود که در خیابان علاوه بر خودش، باید مراقب جان دیگران هم باشد، این نگاه در بزرگسالی نیز همراه او خواهد بود.
محمدی تأکید کرد: در ترافیک نباید فقط به این فکر کنیم که چه حقی داریم. گاهی لازم است چند ثانیه صبر کنیم یا یک رفتار ساده را تغییر دهیم تا برای فرد دیگری خطر ایجاد نشود.در نهایت شاید یکی از سادهترین تعریفها برای درک ترافیکی همین باشد قبل از اینکه بپرسیم من حق دارم چه کار کنم؟ یک لحظه فکر کنیم کاری که میکنم ممکن است چه خطری برای دیگری ایجاد کند؟ گاهی همین چند ثانیه مکث، یک توقف درست، یک نگاه به آینه یا حتی باز کردن آرام در خودرو میتواند فاصله میان یک رفتار عادی و یک حادثه باشد.
