بایدها و نبایدهای روزنامه نگاری در جامعه کنونی و تحولی که خبرنگاری مدرن می‌طلبد

در گفت و گوی «خبر جنوب» باچهره ماندگار عرصه ورزش و فرهنگ:  خبرنگار باید جامعه‌شناس، روان‌شناس، صاحب فکر و تحلیلگر باشد
او باید ضمن شناخت نیازهای واقعی مردم محتوا را به ‌صورت خلاصه، جذاب و کاربردی ارائه دهد.

مرجان دهقانی- «خبرجنوب» / در دنیایی که هر لحظه با انبوهی از خبرها و اطلاعات روبه رو هستیم، نقش خبرنگاران حرفه ای به عنوان سفیران آگاهی بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. خبرنگاری امروز تنها انتقال اخبار نیست، بلکه هنر تاثیرگذاری، تحلیل هوشمندانه و ارتباط مؤثر با جامعه است. اما چه چیزی یک خبرنگار را از دیگران متمایز می کند؟ آیا صرف داشتن یک دوربین یا قلم کافی است؟ یا این حرفه رسالتی بزرگتر دارد که نیازمندعشق، تخصص و مسئولیت پذیری است؟  
در ادامه، این پرسش را دنبال می کنیم که چگونه می توان در عصر انفجار اطلاعات، خبرنگاری ماندگار و تأثیرگذار بود؟  برای واکاوی  این موضوع به گفت وگو با محمد باقرکشفی، چهره ماندگار عرصه ورزش و فرهنگ، مدیرکل اسبق صدا و سیمای مرکز فارس و مشاور استاندار فارس نشستیم؛ گفت وگویی که چراغی است برای روشن کردن مسیر کسانی که می خواهند در این راه قدم بگذارند.

شأن و جایگاه خبرنگار

اگر به رسالت و مسئولیت خبرنگار توجه کنیم، می‌بینیم که سطح و شأن این حرفه، فراتر از یک شغل معمولی تعریف می‌شود. این تعریف معنادار زمانی به وقوع می‌پیوندد که افرادی که تحت این عنوان در جامعه فعالیت می‌کنند، در درجه اول خودشان را بشناسند و به شأن و جایگاه خود آگاه باشند. ماموریت کار رسانه‌ای و افرادی که در این عرصه فعالیت می‌کنند، این است که خودشان مولف، صاحب فکر، ایده و اندیشه باشند. این ویژگی‌ها به خبرنگاران این امکان را می‌دهد که نه تنها اخبار را گزارش کنند، بلکه بتوانند تحلیل‌های عمیق‌تری ارائه دهند و به مخاطبان خود بینش و آگاهی بیشتری بدهند.  یک خبرنگار موفق باید توانایی‌هایی مانند جامعه‌شناسی و روانشناسی داشته باشد تا بتواند رفتارها و نیازهای جامعه را درک کند. این شناخت به او کمک می‌کند تا بتواند اخبار را با دقت بیشتری تحلیل کند و به مخاطبانش اطلاعات مفید و قابل اعتمادی ارائه دهد.  یکی از بزرگ‌ ترین اشتباهات در درک شغل خبرنگاری این است که آن را به عنوان یک شغل صرفا «میرزا نویسی» تلقی کنیم. این تصور نادرست است که خبرنگار فقط باید آنچه را که می‌شنود، بنویسد، بدون اینکه به صحت و دقت آن توجه کند.

تفاوت مخاطب امروز با مخاطب دیروز 

مخاطب امروز با مخاطب ده سال پیش تفاوت‌های زیادی دارد. خبرنگاران باید درک عمیقی از تغییرات داشته باشند و با توجه به رقابت شدید در عرصه رسانه، تلاش کنند تا محتوای خود را به گونه‌ای ارائه دهند که جذاب، جدید و کاربردی باشد.  در خبرنگاری، توانایی تطبیق با شرایط و شناخت دقیق از مخاطبان یکی از کلیدهای موفقیت است. خبرنگار باید بتواند با توجه به جایگاه، سن و شرایط اجتماعی افراد، ادبیات و دیالوگ مناسب را انتخاب کند. این توانایی نه تنها به ایجاد ارتباط مؤثرتر کمک می‌کند، بلکه می‌تواند به خبرنگار کمک کند تا اطلاعات دقیق‌تری به دست آورد و سئوالات بهتری بپرسد. رصدگری نیز یکی از مهارت‌های کلیدی خبرنگاری است. خبرنگار باید به طور مداوم اطلاعات و اخبار را رصد کند تا بتواند به روز باشد و از تحولات و تغییرات در جامعه آگاه شود. همچنین خبرنگار باید از درخواست‌های غیرمعقول و رفتارهایی که شأن او و حرفه‌اش را زیر سوال می‌برد، پرهیز کند. خبرنگاران باید به عنوان نمایندگان جامعه‌ی خود، هوای مجموعه و حرفه خود را داشته باشند و از ورود افراد غیرمربوط و ناچسب به این حوزه جلوگیری کنند. این مسئولیت نه تنها به اعتبار حرفه‌ی خبرنگاری کمک می‌کند، بلکه به حفظ شأن و اعتبار کل جامعه‌ی خبرنگاری نیز منجر می‌شود.
انجمن‌های صنفی و نهادهای مربوطه نقش بسیار مهمی در این زمینه دارند. برگزاری کلاس‌ها، دوره‌های آموزشی و جلسات تخصصی می‌تواند به خبرنگاران کمک کند تا با چالش‌ها و مسائل روز آشنا شوند و مهارت‌های خود را تقویت کنند. خبرنگاران باید همواره به یاد داشته باشند که مسئولیت‌های آن‌ها فراتر از جمع‌آوری اخبار است. آن‌ها باید به عنوان حافظان حقیقت و نمایندگان جامعه عمل کنند و با رعایت اصول اخلاقی و حرفه‌ای، به ارتقاء سطح آگاهی عمومی کمک نمایند.