نجات معدن خاک سرخ هرمز؛ فرصتی طلایی برای رونق اقتصاد محلی

تعطیلی معدن خاک سرخ هرمز، معیشت مردم و اقتصاد جزیره را تحت تاثیر قرار داده است.

نجات معدن خاک سرخ هرمز؛ فرصتی طلایی برای رونق اقتصاد محلی

تعطیلی طولانی‌مدت معدن خاک سرخ جزیره هرمز، از سال ۱۳۸۶، علاوه بر ایجاد بیکاری گسترده، بسیاری از فرصت‌های اقتصادی و گردشگری این جزیره را نیز تحت تأثیر قرار داده است. فعالان محلی و مسئولان بر لزوم بهره‌برداری پایدار و مدیریت یکپارچه منابع خاک سرخ تاکید دارند تا این معدن به موتور محرک توسعه اقتصادی هرمز تبدیل شود.

توقف تولید و پیامدهای اجتماعی

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که از مجموع ۱۵ معدن فعال جزیره هرمز، تنها یک معدن در حال بهره‌برداری است. تعطیلی معدن و کارخانه خاک سرخ در سال ۱۳۹۶، دستکم ۴۰ کارگر بومی را بیکار کرد و جریان درآمدی پایدار ده‌ها خانواده را متوقف نمود. پیش از تعطیلی، حدود ۱۵۰ نفر در معادن مشغول به کار بودند.

این توقف تولید، نه تنها بیکاری ایجاد کرده، بلکه فشار بر معیشت مردم جزیره و وابستگی آنها به گردشگری فصلی را افزایش داده است. بسیاری از خانواده‌ها در هشت ماه از سال شغل پایداری ندارند و تنها در چهار ماه محدود می‌توانند از گردشگری درآمد کسب کنند.

ظرفیت‌های مغفول گردشگری و منابع طبیعی

جزیره هرمز، به عنوان «بهشت زمین‌شناسان»، دارای مناظر طبیعی خیره‌کننده، سواحل رنگارنگ و جاذبه‌های تاریخی مانند قلعه پرتغالی‌هاست که می‌تواند گردشگری فرهنگی و علمی را رونق بخشد.

از سوی دیگر، خاک سرخ با کاربرد در صنایع رنگ، لاستیک، سرامیک و لوازم آرایشی، همراه با ذخایر سنگ آهن و خاک‌های معدنی دیگر، اگر به شکل علمی و با سرمایه‌گذاری هوشمند مدیریت شود، می‌تواند محرکی قوی برای اقتصاد محلی باشد.

مواضع مسئولان و برنامه‌های توسعه‌ای

پیگیری نماینده مجلس: احمد مرادی، نماینده هرمز، در دیدار با مردم جزیره بر اولویت منافع بومیان تأکید کرد و وعده داد موضوع معدن خاک سرخ در شورای معادن استان هرمزگان پیگیری شود. او اعلام کرد: «خاک بی‌نظیر این جزیره متعلق به مردم است.»

تأکید مقام معظم رهبری: رهبر انقلاب در دیدار با اعضای هیئت دولت، بر فرآوری خاک سرخ برای ایجاد ارزش افزوده تأکید کردند. در پی این دستور، تعاونی مرزنشینان با مالکیت ۶۰ درصد سهام، پروژه‌های تولید کود آهن و لوازم آرایشی از خاک سرخ را در دستور کار دارد.

دیدگاه امام جمعه هرمز: حجت‌الاسلام رستاخیز هشدار داد نگاه محدود به گردشگری، اشتباه است و تأکید کرد: بهره‌برداری از معادن، توسعه اقتصاد دریاپایه و بندر تجاری، کلید حل مشکلات معیشتی مردم است.

حلقه مفقوده: مدیریت یکپارچه و سرمایه‌گذاری هوشمند

علیرغم ظرفیت‌های عظیم، عدم مدیریت جامع و برنامه‌ریزی راهبردی باعث شده که فرصت‌های اقتصادی هرمز به شکل مناسبی بهره‌برداری نشود. تمرکز صرف بر مسائل قاچاق خاک و اظهارنظرهای غیرمیدانی، بدون ارائه راهکار عملی، جز توقف توسعه هیچ دستاوردی نداشته است.

برای نجات معدن خاک سرخ و تبدیل آن به محرک توسعه پایدار، نیاز به اقدام عملی، مدیریت یکپارچه، سرمایه‌گذاری هوشمند و حفاظت از محیط زیست است. پیوند بهره‌برداری پایدار معادن با توسعه گردشگری می‌تواند هم اشتغال ایجاد کند و هم اقتصاد جزیره را متنوع نماید.