وقتی ایمنی در مقابل پول و ضوابط کم می آورد

غیاث ملک‌حسینی- «خبرجنوب»/ امروز روز ایمنی حمل‌ونقل است و فرصتی برای اینکه آخرین وضعیت «ایمنی» در حمل‌ونقل درون شهری و برون شهری در استان فارس را مرور کنیم. روایت‌های آماری نشان می‌دهد که فارس به عنوان یکی از پهناورترین استان‌های کشور، وضعیت مطلوبی در شاخص‌های ایمنی دارد؛ اما درعین‌حال در برخی موضوعات شرایط آن‌گونه که باید مطلوب نیست، از جمله این‌ها می‌توان به عمر بالای ناوگان حمل‌ونقل عمومی و کمبود شدید اعتبارات برای نگهداری راه‌های مواصلاتی اشاره کرد.

در همین ارتباط علیرضا امیری، مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان فارس طی گفت‌وگویی با خبرنگار «خبرجنوب» با بیان اینکه ایمنی را باید در قالب یک زنجیره متصل از موضوعات مختلف تصور کرد، اظهار داشت: در واقع مقوله ایمنی چندین بخش دارد که شامل ایمنی کاربر، ایمنی خودرو و نیروی انسانی می‌شود. به گفته وی، فعالیت زنجیروار و متصل این موضوعات می‌تواند ایمنی حوزه حمل‌ونقل را تامین کند و امکان یک سفر ایمن و بدون حادثه را فراهم آورد. مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای فارس، رویه راه را نیز از عوامل مهم در تامین ایمنی حوزه حمل‌ونقل عنوان کرد و ادامه داد: مسائلی مانند اصلاح نقاط حادثه‌خیز، شیوه حرکت خودروها از مسیرهای فرعی به اصلی، گذر از تقاطع ها و نصب جداکننده های راه در بحث ایمنی حمل‌ونقل، کاهش تصادفات و تلفات مهم و موثر است.

به گفته امیری، در کنار نیروی انسانی که باید آموزش های لازم را برای مواقع خطر و رانندگی دیده باشد، بستن کمربند ایمنی، استراحت در هنگام رانندگی های طولانی نیز در ایمنی راننده و مسافران تاثیرگذار است. وی در ادامه گفت: استفاده از ناوگان حمل‌ونقل عمومی و رعایت سرعت مطمئنه نیز مخاطرات سفرها را به شدت کاهش می دهد. مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای فارس در پاسخ به اینکه در این شرایط وضعیت جاده های  فارس چگونه است و عمر مفید جاده های این استان چقدر است، گفت: عمر مفید راه ها را معمولا 5 سال درنظر می‌گیرند، اما شرایط آب و هوایی، کیفیت مصالح، آسفالت و همچنین میزان تردد خودروها  در این موضوع تاثیرگذار است و می تواند عمر مفید را کم کند. امیری وسعت راه های استان فارس را حدود 21 هزار کیلومتر اعلام و خاطرنشان کرد: با توجه به حدود یک میلیون تردد در این جاده ها رتبه 5 ایمنی راه های کشور در اختیار فارس  قرار دارد.

امیری همچنین با بیان اینکه استان فارس نقش تاثیرگذاری در اتصال مناطق مختلف کشور به یکدیگر دارد، اظهار داشت: جاده های فارس به عنوان یک استان مذهبی با ظرفیت‌های گردشگری و پزشکی بالا، ترددهای  بسیار زیادی را به خود می بیند و خوشبختانه به لحاظ استانداردهای ایمنی در سطح مطلوبی قرار دارد. مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای فارس ارزش ریالی راه های این استان را بالغ بر 900 هزار میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: برای نگهداری مستمر این راه ها باید بین 3 تا 5 درصد ارزش راه ها اعتبار وجود داشته باشد که البته تامین این حجم از اعتبار امکان‌پذیر نیست و قطعاً مسایلی مانند جنگ، تحریم و کمبود منابع مالی در این موضوع تاثیرگذار است. گفتنی است 3 درصد ارزش راه های فارس عددی معادل 27 هزار میلیارد تومان و 5 درصد آن عددی معادل 45 هزار میلیارد تومان می باشد. امیری در عین حال از در دستور کار قرار داشتن عملیات بهبود آسفالت و استانداردسازی تابلوها، خط کشی ها و ایمن سازی کریدورهای ارتباطی فارس با دیگر مناطق کشور خبر داد و گفت: از جمله این‌ها می توان به کریدور آباده به بوشهر، شیراز به لار، شیراز به یاسوج، شیراز به بندرعباس و شیراز به فیروزآباد اشاره کرد.

وی در پاسخ به اینکه وضعیت اصلاح نقاط حادثه خیز و تعداد آنها در استان فارس چگونه است، نیز گفت: در تعریف، نقاط حادثه خیز به مناطقی گفته می شود که طی 3 تا 5 سال تصادفات مستمر داشته باشد، برا این اساس، صرف شرایط جغرافیایی خاص و یا صعب العبور نمی تواند ملاک حادثه خیز بودن یک نقطه باشد.

مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای فارس در همین ارتباط با اشاره به اینکه در سال 1404 مجموعاً 48 نقطه حادثه خیز ابلاغ شد، ابراز داشت: از این تعداد 35 نقطه ایمن سازی و مابقی با پیشرفت بالغ بر 60 درصد در حال اقدام هستند. علاوه براین ها، 100 نقطه حادثه خیز نیز توسط اداره کل راهداری شناسایی و رفع مشکل شده است.

امیری در خصوص برنامه های در دست اقدام برای نوسازی ناوگان حمل و نقل مسافر برون شهری(اتوبوس ها) نیز توضیحاتی را ارائه داد و گفت: در این زمینه به دلیل اعمال تحریم ها، عدم واردات و ناتوانی تولیدکنندگان داخلی از تامین نیاز بازار، در مضیقه جدی هستیم. وی با بیان اینکه بیش از 10 سال است که در حوزه حمل و نقل عمومی واردات خودرو نداشته ایم، اظهارداشت: همین موضوع بر افزایش عمر ناوگان و به شکلی کاهش کیفیت خدمات تاثیرگذار بوده است. نکته حائز اهمیت دیگر اما این است که اکثر اتوبوس های نو و به روز به دلیل ناکافی بودن درآمد در سیستم حمل‌ونقل عمومی و همچنین کاهش نرخ بازگشت سرمایه، عمدتاً در اختیار شرکت های خصوصی و همچنین شرکت نفت، پتروشیمی و کارخانه های سیمان قرار گرفته اند.

مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای فارس در خصوص عمر مفید اتوبوس‌های فعال در محورهای مواصلاتی استان نیز گفت: سابق براین معیار عمر مفید برای اتوبوس‌ها 15 سال درنظر گرفته می‌شد؛ اما براساس ضوابط جدید این معیار لحاظ نمی شود و همین که اتوبوس ها معاینه فنی را بگذرانند قادر به ادامه خدمت خواهند بود.

امیری در عین حال با اذعان براینکه بخش زیادی از سوانح حوزه حمل و نقل عمومی مربوط به بالا بودن عمر فعالیت اتوبوس هاست، گفت: به عنوان مثال در حادثه محور کوار اتوبوسی که دچار سانحه شد تولید سال 1383 بود.

به گفته وی، علی رغم اینکه در استان فارس کمبود اتوبوس وجود دارد، اما تلاش شده با استفاده حداکثری از ظرفیت های موجود خدمات حمل و نقلی به شکل مطلوب انجام شود و این کمبودها تاثیری در کیفیت خدمات ارائه شده به مسافران نداشته باشد. شاهد این مدعا هم این است که با همه کمبودهای موجود، فارس رتبه اول خدمات دهی به مسافران اربعین، محصلان، سربازان و...  را در کارنامه کاری خود دارد. مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای فارس با تاکید براینکه در زمینه تامین قیر مورد نیاز برای احداث یا بهسازی راه های مواصلاتی مشکلی نداریم و معمولا دولت قیر مورد نیاز پیمانکاران را تامین می کند، تصریح کرد: علاوه براین‌ها و علی رغم مشکلات موجود، دولت در بحث نوسازی ناوگان حمل و نقل بار نیز اقدامات خوبی انجام داده که منجر به کاهش عمر ناوگان در سطح کشور شده است.